Plus Achtergrond

Nieuwbouwproject Holland Park in Diemen: een feest of een kermis?

Met de wijk Holland Park zet Diemen in op uitbundige stedelijke allure. Beeld Eva Plevier

Een onherbergzaam gebied, het Bergwijkpark Zuid in Diemen, is in vijf jaar veranderd in een kleurrijke woonwijk met een ongelofelijke variatie aan woningtypes. Of is dit Holland Park te veel een kermis geworden?

Het informatiecentrum met zijn modelwoningen is gesloten. Sterker, het is veranderd in een hoop puin vlakbij het metrostation Verrijn Stuartweg. Reden: alle woningen zijn verkocht, jubelt de website. Nou is dat niet zo moeilijk met de overspannen markt in Amsterdam. Maar het geeft wel aan dat er behoefte is aan fantasievolle woningen in een smaakvolle wijk, ook al ligt die op een half uur van het centrum. Diemen-Zuid, alleen al van de naam word je depressief.

Dat kwam vooral door de zielloze kantoren die hier stonden, waarvan het informatiecentrum er een was. Missers uit de late jaren tachtig, die de zuidkant van Diemen tot een stuk niemandsland degradeerden. Vooral ’s avonds had de omgeving een luguber karakter.

Grachtenpanden-nieuwe stijl

Met de komst van Holland Park is dat volledig veranderd. Niets herinnert nog aan dat verleden, want er zijn statige grachtenpanden-nieuwe stijl, singels, grachten en hofjes voor in de plaats gekomen.

Twee jaar geleden moesten we nog een voorbehoud maken, omdat de Piet Mondriaansingel slechts voor de helft gereed was. De maquette en de modelwoningen gaven, zoals altijd, hooguit een indicatie van het resultaat. Zou Holland Park werkelijk zo tuttig en conservatief worden, een kolfje naar de hand van Prins Charles bijvoorbeeld? We kunnen daar een klip-en-klaar antwoord geven: nee. Nu tachtig procent van de wijk gereed is, kan de conclusie niet anders luiden dan dat er een verrassend, speels ensemble is ontstaan. Een wijk waar telkens nieuwe doorkijkjes te vinden zijn, waar intimiteit wordt afgewisseld met ruimtelijkheid, met grachten die niet te smal of benauwd zijn (en ook weer niet te breed), met decoratieve accenten die werken als herkenningspunten.

De binnenhoven zijn royaal genoeg om de omwonenden privacy te garanderen, bovendien ingericht met ellipsvormige plantsoenen die bekleed zijn met cortenstaal. Dat krijg je er als bewoner bij, inclusief kosten voor het onderhoud via de VvE-bijdrage.

Eenheid in verscheidenheid

De lof voor Holland Park komt stedenbouwkundige Sjoerd Soeters toe. Hij heeft Amsterdam meer van dergelijke wijken bezorgd, zoals het Java-eiland en Houthavens. Zijn methode is uitgekiend. Eenheid in verscheidenheid zijn de voorwaarden voor een levendig straatbeeld. Door de straten te krommen krijg je telkens een nieuw perspectief, een pand met een kroon op het dak of een geperforeerde daklijst, een gracht waar de panden met hun poten in het water staan of bruggetjes die vernoemd zijn naar Piet Blom, Karel de Bazel en Michel de Klerk.

Op Java-eiland kregen architecten de opdracht een tiental verschillende blokken te ontwerpen die over het eiland werden gestrooid. Voor Holland Park ging Soeters’ opgave aan de architecten verder. Geen complex lijkt hetzelfde, maar als je goed kijkt, zie je verwante modellen en stijlen. Soms uitgerust met een loggia, soms met een bordes en voorzien van alle soorten balkons en balustrades die denkbaar zijn.

De architecten moeten zo ongeveer elke baksteenfabriek of keramiekwerkplaats geplunderd hebben, want het palet is rijk, om niet te zeggen kakelbont. Blauwe keramische tegels op de gevel, een felrode pui, oker, gevlekt afgewisseld met egaal groen: het geheel neigt soms iets te veel naar kermis. Alsof de architecten (onder wie Geurst & Schulze, Cruz y Ortiz en Mulleners/Mulleners) met Soeters zich voorgenomen hadden dat het niet saai mocht worden. Het is duidelijk: Holland Park toont dat de tijd van de rijtjeswoning en galerijflat ver achter ons ligt.

Industrieel relikwie

De referenties zijn verrassend. Niet het klassieke grachtenhuis of pakhuis zijn nagebootst zoals in Houthavens, maar geparafraseerde archetypen: een miniatuur kasteel met tentakels als kantelen, een industrieel relikwie uit de jaren twintig met dunne stalen kozijnen, een vleugje Dudok bekend vanwege zijn verticale gele belijning. Zelfs obscure Belgische panden kun je met enige fantasie in Holland Park terugvinden. Een architect die lelijk durft te ontwerpen, dat vraagt om moed.

Ondanks al deze, al dan niet geforceerde, variëteit, is de gewetensvraag: is Hollland Park meer dan een woon- of slaapwijk? We ontwaren een bloemenzaak – hulde voor deze moed – op meer detailhandel is het wachten. Je zou wensen dat een nieuwe wijk meer functiemenging zou hebben. Dat kan of mag je misschien niet verwachten van zo’n jonge wijk. Hoezeer de bebouwing ook naar het verleden lonkt en de straten namen dragen van illustere architecten en schilders als Karel Appel, Carel Willink, Jan Duiker en Gerrit Rietveld.

Beeld Jamie Groenestein
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden