Nederland herdenkt slachtoffers Tweede Wereldoorlog

Bij de nationale herdenkingsplechtigheid op de Dam in Amsterdam herdachten duizenden mensen zaterdagavond de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog.

Het Nationale Monument op de Dam tijdens de nationale dodenherdenking Beeld anp

Vlaggen hingen halfstok en om 20.00 uur was het overal in het land twee minuten stil. De voornaamste plechtigheid was de Nationale Herdenking op de Dam in Amsterdam, waar onder anderen koning Willem-Alexander en koningin Máxima een krans legden.

De Nationale Herdenking begon met een bijeenkomst in De Nieuwe Kerk. Theatermaker en schrijver Diederik van Vleuten hield daar de 4 mei-voordracht onder de titel Als de taal tot stilstand komt. Na de twee minuten stilte om 20.00 uur, klonk het volkslied en droeg Maureen de Witte uit Emmeloord haar gedicht Eén keer vaker voor.

De koning en koningin legden daarna de eerste krans bij het Nationaal Monument op de Dam. Daarna werden er nog vijf andere kransen gelegd voor aparte groepen slachtoffers. Zo wordt er onder andere een krans gelegd voor de meer dan 102.000 Joden, Roma en Sinti, die werden vermoord in vernietigings- en concentratiekampen.

Toespraak
Na de kranslegging hield de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema een toespraak. De herinnering aan de onvrijheid van de oorlogsjaren moet worden doorgegeven "alsof de oorlog gisteren was. Ook als niemand meer weet wat het is om in een bezet land te leven," zei Halsema.

Vervolgens legden schoolkinderen kransen. De herdenking in Amsterdam eindigde met een defilé.

Miljoenen mensen bekeken de herdenking op tv. Premier Mark Rutte was ook op de Dam. Hij twitterde na afloop dat het belangrijk is dat we stilstaan bij de mensen die hun leven gaven voor onze vrijheid.

Sinds 1985 is het tijdens Dodenherdenking niet zo koud geweest. Zaterdag kwam de temperatuur in De Bilt niet boven de 10,2 graden uit. Alleen 34 jaar geleden, in 1985 (8,7 graden), in 1979 (7,9 graden) en in 1957 (10 graden) was het kouder, meldt MeteoGroup. Wel bleef het droog. Een dikke jas was wel nodig, want het was koud met een gevoelstemperatuur rond 4 graden.

[Tekst gaat verder onder foto]

Beeld anp

Bijeenkomsten
Ook op tal van andere plaatsen waren bijeenkomsten. In Madurodam, dat is vernoemd naar verzetsheld George Maduro, werd voor de vierde keer de Nationale Kinderherdenking georganiseerd. Met muziek, toneel en dans kregen de ongeveer 4700 aanwezigen, kinderen en hun families, daar de boodschap mee dat vrijheid 'geen vanzelfsprekendheid is'.

In Kamp Amersfoort was speciale aandacht voor verzetsstrijder Johannes Hovenkamp. Nabestaanden bezochten zaterdagmiddag de plek waar hij als 29-jarige werd geëxecuteerd door de Duitse bezetter. Normaal is de hei een militair oefenterrein en daarom verboden gebied.

Bij de herdenkingsbijeenkomst op Militair Ereveld Grebbeberg, in Rhenen, waren prinses Margriet, Pieter van Vollenhoven, hun zoon prins Pieter-Christiaan en staatssecretaris van Defensie Barbara Visser onder de naar schatting 3500 aanwezigen. Nederlandse militairen boden er drie dagen weerstand tegen de oprukkende Duitse troepen in mei 1940.

Andere plechtigheden waren onder meer die in Kamp Westerbork, Kamp Vught en op de Waalsdorpervlakte. In het duingebied bij Wassenaar executeerden de Duitsers meer dan 250 gevangenen, onder wie veel verzetsstrijders die in Scheveningen gevangen zaten.

In Kamp Westerbork sprak minister Hugo de Jonge (VWS). Hij benadrukte dat het nu "op óns aankomt, op u en op mij om onze samenleving - met al onze vrijheden - net zo mooi aan onze kinderen door te geven, als dat we hem gekregen hebben."

Schiphol
Ook Schiphol stond zaterdagavond stil bij alle Nederlandse oorlogsdoden sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Tijdens de Nationale Dodenherdenking verbiedt Luchtverkeersleiding Nederland piloten tussen 19.50 en 20.03 uur de motoren van hun vliegtuig te starten.

Ook mochten vliegtuigen tussen 20.00 en 20.03 uur niet meer landen of taxiën. Vliegtuigen die voor 20.00 uur nog niet geland zijn, stelden hun landing uit tot na 20.03 uur.

Vervoer
Vervoersbedrijven zoals NS, HTM en Arriva lieten hun chauffeurs de voertuigen tijdens de herdenking stilzetten om reizigers de gelegenheid te geven oorlogsslachtoffers te herdenken.

Rijkswaterstaat riep eerder weggebruikers die wilden herdenken op een parkeerplaats op te zoeken. Volgens een woordvoerster gaf het grootste deel van de mensen daar gehoor aan.

Lees ook: Jongeren over herdenken: 'Ook op vakantie ben ik even stil', Hoe krijg je Amsterdam twee minuten stil en Reclameborden veranderen op 4 mei in oorlogsmonumenten

Koning Willem-Alexander en koningin Maxima leggen een krans bij het Nationale Monument op de Dam. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden