PlusExclusief

Nabil B. is niet de eerste kroongetuige die handdoek in de ring wil gooien

Een beveiligd transport komt aan bij de bunker, voorafgaand aan het vervolg van het liquidatieproces Marengo.  Beeld ANP
Een beveiligd transport komt aan bij de bunker, voorafgaand aan het vervolg van het liquidatieproces Marengo.Beeld ANP

Nabil B., kroongetuige in het enorme liquidatieproces tegen Ridouan Taghi en zestien medeverdachten, ‘schort zijn overeenkomst op’ vanwege ernstige conflicten met de staat over zijn veiligheid. Hij is de zoveelste kroongetuige die zo’n stap zet en processen ontregelt.

Wouter Laumans en Paul Vugts

De dynamiek tussen kroongetuigen en de staat is als een rituele dans: aantrekken en afstoten. De kroongetuige krijgt het aan de stok met de gescheiden afdeling van het Openbaar Ministerie (OM) die zijn bescherming regelt. De kroongetuige ziet geen andere uitweg dan dat conflict in te brengen in het inhoudelijke strafproces en gooit daar zijn kont tegen de krib. Een ander machtsmiddel heeft hij niet, los van tijdrovende, slepende procedures.

Dit aantrekken en afstoten kennen we helaas van andere grote zaken, waarin zware misdrijven als liquidaties centraal staan. Zo zagen we het gebeuren in het geval van Peter la Serpe, de spijtoptant wiens biecht de basis vormde onder de grote Amsterdamse liquidatiezaak Passage. Mede door zijn muiterij duurde de eerste ronde van dat proces niet ruim een jaar, zoals gepland, maar bijna vier jaar.

Ook in de grootste strafzaak ooit, die tegen de Nederlandse Hells Angels, speelde kroongetuige Angelo Diaz een hoofdrol. Diaz kreeg het achter én voor de schermen voortdurend met de staat aan de stok. Ook hier ging het onder meer over zijn veiligheid, en ook hier botvierde de kroongetuige zijn boosheid in de rechtszaal.

Gezegd is gezegd

De kroongetuige die druk wil zetten op het strafproces heeft altijd hetzelfde probleem. Hij kan stoppen met verklaren, maar dat maakt zijn al afgelegde biecht niet waardeloos. Wat gezegd is, is gezegd. Of de verdachten en hun advocaten al de kans hebben gehad de getuige kritisch te ondervragen is wel van belang. In het geval van Nabil B. is dat zo, al is de verdediging nog lang niet tevreden.

Het pressiemiddel werkt dus maar tot bepaalde hoogte.

Soms kiest een kroongetuige voor een andere tactiek. Zo verklaarde La Serpe dat hij had gelogen in zijn relaas, zoals verdachten en hun raadslieden al uitvoerig hadden beweerd. Maar ja, aantonen dat je hebt gelogen is ook lastig. Helemaal als voor rechters duidelijk te zien is welk persoonlijk belang je nastreeft.

Vogelvrij

Ondertussen zal de staat hoe dan ook iets moeten regelen met de kroongetuige. Als die niet aan de voorwaarden van de overeenkomst voldoet, vervalt de deal. De overheid kan een getuige echter niet zomaar uit het beschermingsprogramma gooien en bij wijze van spreken op de Dam uit een auto zetten. De staat heeft een zorgplicht en kan een getuige niet vogelvrij verklaren.

De ervaring in andere grote processen leert dat de rechtbank doorgaans een manier vindt om de behandeling van de strafzaak op gang te houden. Desalniettemin kan al het rumoer uiteindelijk gevolgen hebben voor het soortelijk gewicht dat rechters aan de biecht van een kroongetuige toekennen.

Het is overigens niet de eerste keer dat Nabil B. zijn medewerking aan het proces staakt. Een jaar geleden deed hij dat ook, omdat het OM toen probeerde te blokkeren dat hij zich naast twee advocaten zou laten bijstaan door een vertrouwenspersoon. Het ging daarbij om misdaadjournalist Peter R. de Vries.

Diepgevoelde pijn

Die hobbel werd genomen en overkomen. Echter, dat op de achtergrond ernstige beveiligingsproblemen spelen en blijven spelen voor de kroongetuige en zijn naasten, is evident.

Iedereen begrijpt de diepgevoelde pijn doordat B.’s broer Reduan werd doodgeschoten, zes dagen nadat het OM hem uitdrukkelijk tegen zijn zin en die van zijn familie al had gepresenteerd als kroongetuige. De beveiliging van de familie was toen nog niet op orde. In september 2019 werd ook nog zijn advocaat Derk Wiersum vermoord.

Dit gáát ergens over, kortom, maar het zal ook weer moeten worden opgelost. Zolang de kroongetuigenregeling blijft zoals die nu is, met verschillende overheidsdiensten die langs elkaar heen werken, zullen dit soort problemen blijven spelen.

De Taghi Podcast

Ridouan Taghi is de beruchte hoofdverdachte in de veelvoudige liquidatiezaak Marengo. Paul Vugts, misdaadverslaggever van Het Parool, volgt hem al jaren. Corrie Gerritsma praat in deze podcast met hem over het ‘veelkoppige monster’ Taghi.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden