Lidewij Martens liet zich voor haar nieuwe thriller Ondergronds inspireren door de nieuwe Noord/ Zuidlijn.

PlusInterview

Moorden in de Noord/Zuidlijn in nieuwe thriller Lidewij Martens

Lidewij Martens liet zich voor haar nieuwe thriller Ondergronds inspireren door de nieuwe Noord/ Zuidlijn.Beeld Ivo van der Bent

Scenarioschrijver Lidewij Martens schreef de thriller Ondergronds, waarin een serie moorden wordt gepleegd in de stations van de Noord/Zuidlijn. ‘Zoiets groots en actueels in Amsterdam, ik dacht: dat is een heel dankbare invalshoek.’

Lidewij Martens wijst op een punt in de glazen overkapping van station Noord. Daar wordt op de eerste bladzijde van haar nieuwe thriller ­Ondergronds het eerste lijk gevonden. Daar hangt, met haar ogen puilend uit hun kassen, Regina ­Baken – zakelijk leider van gezelschap De Volksopera in Amsterdam-Noord.

Het is een week voor de Noord/Zuidlijn eindelijk in gebruik wordt genomen. De vondst van Regina’s lichaam is de opmaat voor een reeks moorden in de opeenvolgende stations van de lijn die ­rechercheur Flo Berge moet zien op te lossen. Station Noorderpark: man op het spoor, in de rug geschoten. Centraal Station: man verwurgd onder de roltrap naar de metro. Wat is de link?

Een publicitaire ramp is het natuurlijk ook, na alle vertragingen met de bouw en schandalen rondom de NZ-lijn. Eerste vraag van de pers: leidt de zaak tot uitstel van de opening van de metrolijn? ‘Waren die ­journalisten dan alleen maar bezig met de ­metro?’ laat Martens rechercheur Berge inwendig foeteren. ‘Die metro waar een groot deel van Amsterdam-Noord helemaal niet op zit te ­wachten?’

Martens heeft de thriller met welhaast sardonisch genoegen geschreven. Flo Berge – net ­als de auteur inwoner van Tuindorp Oostzaan en net als zij te omschrijven als petite en uit te ­tekenen in cowboylaarzen – heeft het niet op de Noord/Zuidlijn. “Ik zeg in het filmpje dat we voor Ondergronds hebben gemaakt dat ik het boek uit wraak heb geschreven. Grapje natuurlijk. Maar het is wel zo dat ons deel van Noord, Tuindorp Oostzaan, niks aan de Noord/Zuidlijn heeft.”

Ze kan niet meer met de bus direct naar CS, somt Martens op, niet meer direct naar de pont. Moet nu twintig minuten fietsen naar het ­station, waar ze haar fiets niet kwijt kan ‘want er zijn niet genoeg rekken’. Kleumend in de windtunnel, misprijzende blik: “En ik ga ’s avonds laat echt niet staan wachten op de bus in deze unheimische omgeving.”

Juiste dynamiek

Martens heeft in de afgelopen jaren haar sporen verdiend als scenarioschrijver, onder meer van series als Baantjer, Spangen en Flikken Maastricht. “Ik zet mijn thrillers ook op als scenario’s. Ik maak eerst wat wij een treatment noemen: ik deel elk hoofdstuk op in tien scènes en schrijf uit wat daarin gebeurt. Zo kom ik aan de goede lengte en de juiste dynamiek.”

Waar een scenario een halfproduct is waarvan de regisseur zijn verhaal maakt, zegt Martens, is het lekkere van een boek dat je het allemaal zelf in de hand hebt. “Bij een scenario moet alles blijken uit handeling, in een boek mag je je ­personages laten denken.”

Met Flo Berge heeft ze een behoorlijk tegendraadse hoofdpersoon gecreëerd. Moeder van puberzoon Boy – die in een knipoog naar Baantjer als haar ‘mevrouw de Cock’ meedenkt over zaken – en halfvolwassen dochter Grace. Gescheiden van haar Amerikaanse jeugdliefde Casey, verknocht aan haar Mechelse herder Hunter. En verre van het kindvrouwtje waarvoor mannen haar aanzien. “Wat postuur en laarzen betreft lijkt ze op me. Ik ken die blik van die mannen: ach, wat een leuk vrouwtje… Dat ze je niet serieus nemen. Ik vond het leuk om haar alles te laten durven wat ik zelf zou willen ­durven.”

Thierry Baudet, lekker ding

Maar Flo Berge heeft het ook niet op de komst van een vluchtelingenopvang in haar buurt; die heeft ze liever niet in de buurt van haar dochter. Ze snapt goed waarom de oude Noorder­lingen de pik hebben op nieuwkomers die het dna van de het stadsdeel blijvend veranderen. En Thierry Baudet, die vindt ze best een lekker ding.

“Ik vond het leuk om niet over de zoveelste ­politiek correcte rechercheur te schrijven, dat je bij Flo soms denkt: nou, mwah, dat is wel een béétje overtrokken. Leuk om in het hoofd van zo iemand te kruipen.” Nuancerend: “Flo is overigens op zich niet zo tegen de komst van andere Amsterdammers naar Noord, maar ze vindt wel dat Amsterdam zich te veel als middelpunt van de wereld beschouwt.”

Een bonte stoet Amsterdammers die hun ­bedenker na aan het hart liggen, komt in ­Ondergronds voorbij; van Theo, voorzitter van de winkeliersvereniging van Boven ’t Y, die een Grindrdate met een van de slachtoffers had, tot voormalig pontkapitein Koos, die wegens ­gebrek aan emplooi is omgeschoold tot metrobestuurder.

Met een complex plot en die veelheid aan personages heeft ze het zichzelf wel moeilijk ­gemaakt, lacht Martens. “Scenaristen zeggen altijd: ‘er zit een gat in’, als iets niet helemaal klopt in een script. Daar ben ik met dit boek ook wel een paar keer tegenaan gelopen.”

Toch schreef ze Ondergronds razendsnel. Relati­verend: “Ach, scenario’s moeten ook altijd gisteren af. Ik ben vorig jaar juli begonnen toen de Noord/Zuidlijn net was gaan rijden. Dat was zoiets groots en actueels in Amsterdam, ik dacht: dat is een heel dankbare invalshoek. Voordat de metro ging rijden, was het nog leeg en donker. Dat was natuurlijk een ideale setting voor die moorden.”

Geamuseerd: “En voor alle publiciteit om de opening heen zou het écht een nachtmerrie­scenario zijn geweest.”

Lidewij Martens: Ondergronds, HarperCollins, €10, 334 blz.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden