PlusInterview

Mitchell Esajas, een jaar na de dood van Floyd: ‘In Amsterdam gebeurt wél van alles’

Ook in Nederland kreeg Black Lives Matter veel aandacht, maar volgens Mitchell Esajas van The Black Archives laat echte verandering nog op zich wachten.

Mitchell Esajas. Beeld Jakob van Vliet
Mitchell Esajas.Beeld Jakob van Vliet

Een Black Lives Matter-moment, zo schreef The New York Times zondag na het Eurovisie Songfestival over de Nederlandse inzending. Met zijn Birth of a new age bracht Jeangu Macrooy het slavernijverleden en de veerkracht van zwarte mensen onder de aandacht van honderden miljoenen kijkers over de hele wereld.

Vraag aan Mitchell Esajas van de Amsterdamse instelling The Black Archives: was het in zijn ogen inderdaad een BLM-moment? Esajas aarzelt: “Ik vind het een mooi nummer met een mooie boodschap, ook door de link met het koloniale verleden. Maar Black Lives Matter gaat over een structurele verandering in de samenleving, over verzet tegen institutioneel racisme.”

Veel symboliek

Sinds de gewelddadige dood van George Floyd in Minneapolis, vandaag een jaar geleden, is Black Lives Matter een wereldwijde beweging geworden, maar ook een label dat soms te snel op uitingen wordt geplakt. “Er is veel symboliek,” legt Esajas uit. “Het is heel positief dat beroemde sporters en artiesten aandacht vragen voor BLM, maar het gaat er om dat er echt iets verandert.”

Dat laatste is lastiger dan het eerste. De verontwaardiging over de dood van Floyd resulteerde in Nederland in een reeks demonstraties in het land, waaronder twee drukbezochte manifestaties in Amsterdam, de eerste op 1 juni op de Dam en de tweede anderhalve week later in het Nelson Mandelapark in Zuidoost.

Het protest kreeg veel aandacht, maar heeft een jaar later nog weinig concrete resultaten opgeleverd. Esajas: “Integendeel, als je naar de politiek kijkt. De uitslag van de verkiezingen stemt niet optimistisch. De extreemrechtse partijen hebben flink gewonnen. Gelukkig heeft Sylvana met Bij1 nu ook een zetel. Zij komt voort uit de beweging en laat een belangrijk geluid horen.”

Bezoek Catshuis

Achter de schermen gebeurt meer. Sinds de demonstraties zijn gesprekken op gang gekomen met de landelijke en lokale politiek. Vertegenwoordigers van de zwarte gemeenschap zijn enkele malen op bezoek geweest op het Catshuis om met de premier en ministers te spreken over de aanpak van racisme en discriminatie, en dat gebeurt ook met het stadsbestuur.

Als agenda dient het zogenoemde Zwart Manifest dat eerder dit jaar werd gepresenteerd door een aantal zwarte organisaties waaronder ook The Black Archives. In het manifest staan concrete stappen om de gelijkheid te bevorderen in onder meer onderwijs, op de arbeidsmarkt, bij culturele instellingen, de media en het bestuur.

Lange adem

Dat is een zaak van lange adem, weet Esajas. “Het is een illusie om te denken dat je in een jaar veel kunt bereiken. Dat vergt tijd. Maar we zien dat er het afgelopen jaar veel belangstelling is voor het onderwerp institutioneel racisme. Er is meer sensibiliteit ontstaan en instellingen laten zien oprecht bereid te zijn om ernaar te kijken.”

Er zijn meer kleine overwinningen. Het kabinet heeft aangekondigd snel met excuses te komen voor de behandeling van de antikoloniale activist en schrijver Anton de Kom en een petitie van drie Amsterdamse studenten voor verplichte aandacht voor het slavernijverleden op school leidde tot een motie die een meerderheid vond in de Tweede Kamer.

Esajas: “Het is jammer dat we nu met een demissionair kabinet zitten. Daardoor ligt het even stil. In Amsterdam gebeurt wel van alles. Het stadsbestuur wil echt iets doen, er is enthousiasme voor het onderwerp. De komende maand moet duidelijk worden wat de gesprekken concreet gaan opleveren aan maatregelen.”

Een belangrijke verbetering noemt Esajas de bespreekbaarheid van het onderwerp antiracisme. Die is enorm toegenomen onder invloed van Black Lives Matter. “Racisme is een gevoelig onderwerp. Voorheen was er toch veel terughoudendheid en zelfs angst om het thema ter sprake te brengen. Dat is veranderd. Er wordt van alles van gevonden, maar het is geen taboe meer.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden