Minder kinderen op eerste voorkeursschool: ‘Ik mag vandaag een baaldag’

77 procent van de 7978 Amsterdamse kinderen uit groep acht is gekoppeld aan de middelbare school van zijn of haar eerste voorkeur. Dat blijkt uit de uitslag van de Centrale Loting en Matching.

Leerlingen van het Amsterdams Lyceum dragen een mondkapje tijdens de inloop van de les. Beeld ANP
Leerlingen van het Amsterdams Lyceum dragen een mondkapje tijdens de inloop van de les.Beeld ANP

Dat zijn minder leerlingen dan vorig jaar. Toen werd nog ruim tachtig procent van de in totaal 7672 achtstegroepers geplaatst op de eerste voorkeursschool.

Bijna 97 procent achtstegroepers die dit jaar meededen aan het lotingsproces, kan naar een school in de top vijf. Dat zijn juist 300 leerlingen meer dan vorig jaar.

Dit jaar is ingezet op het verkleinen van het aantal kinderen dat geplaatst wordt op plekken 9 tot en met 12 op de lijst van voorkeursscholen, zegt Rob Oudkerk, voorzitter van de koepel van Amsterdamse schoolbesturen Osvo. “Dat is gelukt. Er is dit jaar bijvoorbeeld geen enkel kind gekoppeld aan voorkeursschool nummer 12, maar dan kan het niet anders dan dat je dit moet betalen met minder kinderen op hun eerste voorkeursschool. Dat is de afweging die we hebben gemaakt.”

Daar komt nog bij dat ruim 300 kinderen extra zich bij de Amsterdamse middelbare scholen meldden, veel meer dan verwacht, onder wie veel met een vwo-advies. “Dat zet scholen en het systeem extra onder druk. Hoe meer aanmeldingen, hoe moeilijker het plaatsen.” Waar deze leerlingen vandaan komen is nog even de vraag, vermoedelijk van buiten de stad, maar dit moet nog worden onderzocht.

Even was afgelopen jaar sprake van mogelijke aanpassingen in de wijze van matching. De schoolbesturen wilden dat Amsterdamse scholieren voorrang zouden krijgen op scholieren uit de regio. Dit plan haalde het niet en de matchingsprocedure, die in 2015 werd ingevoerd, bleef in grote lijnen dezelfde. In dit systeem geven leerlingen een lijst van vier tot twaalf voorkeursscholen op, waarna ze naar volgorde van lotnummer worden geplaatst. Leerlingen krijgen gegarandeerd een plek op een van de scholen van hun voorkeurslijst.

Capaciteit uitbreiden

Wel was dit jaar nieuw dat werd gekeken of er scholen waren die hun capaciteit konden uitbreiden. Zo werd het aantal leerlingen op het populaire Vossius- en Barlaeus Gymnasium opgehoogd en konden meer leerlingen worden geplaatst.

87 leerlingen die in eerste instantie op een lage voorkeursplek geplaatst waren, konden hoger op hun voorkeurslijst worden gezet. 52 leerlingen kwamen nog wel op plek 9, 10 of 11 van hun lijst terecht. Het moet toch dan toch ook nog wel lukken om deze kinderen op andere scholen te plaatsen? Oudkerk: “Helaas niet, dan worden de klassen te groot.”

Over een goed resultaat wil de voorzitter het dan ook niet hebben. “Er zijn veel minder kinderen gematcht met scholen laag op hun voorkeurslijst, maar voor de kinderen die daar wel geplaatst zijn, is dat nog steeds helemaal niet leuk.” In Amsterdam zijn dit jaar in totaal 9881 plekken beschikbaar op 63 middelbare scholen. “Het liefst wil je iedereen op zijn eerste keus hebben, maar dat is nu eenmaal niet mogelijk als keuzes en aanbod niet op elkaar aansluiten.”

Twee kinderen konden niet worden geplaatst, omdat zij niet genoeg voorkeursscholen hadden opgegeven.

Achter de computer

Dat leerlingen hun lessen, maar ook de schoolkeuze dit coronajaar van achter de computer maakten, heeft geen invloed gehad op het systeem van matchen, maar mogelijk heeft het wel de schoolkeuzes beïnvloed, zegt Oudkerk. Ook dit wordt komend jaar geëvalueerd.

Het was dit jaar misschien wel extra spannend, zegt onderwijswethouder Marjolein Moorman (PvdA), onder meer omdat leerlingen de sfeer in scholen niet zelf konden proeven. “Het is gelukt om minder leerlingen aan de onderkant van hun voorkeurslijst te plaatsen. Dat is goed, maar het blijft sneu voor diegenen die daar toch terechtkomen. We hebben een heel mooi aanbod aan scholen, er valt echt wat te kiezen, maar dit is de keerzijde. Het is helaas niet zo dat je bij populaire scholen even een etage erop zet om de capaciteit te vergroten.”

Stichting Vrije Schoolkeuze Amsterdam noemt de lotingsuitkomst ‘weer een groter debacle dan voorgaande jaren’. Het beleid van de gemeente zou gericht zijn op groei van capaciteit op brede scholen, terwijl dat niet correspondeert met de voorkeuren van kinderen en ouders. “Het is kristalhelder dat het gevoerde beleid niet werkt en nu tot een resultaat leidt dat niet aan elfjarigen valt uit te leggen,” aldus voorzitter Elisabeth Bootsma. “Kinderen die hun ziel en zaligheid leggen in een schoolkeuze worden met honderden tegelijk het bos in gestuurd.”

Naar de rechter

Het bestaande systeem is afgelopen jaar al onder de loep genomen omdat na de matching steeds veel ophef was onder ouders waarvan kinderen op hun laagste voorkeursschool geplaatst waren. Sommigen stapten, tevergeefs, naar de rechter.

Ook nieuw dit jaar: een onafhankelijke, centrale commissie waar ouders bezwaar kunnen maken tegen de procedure. Op die manier wil Osvo de klachten- en bezwarenprocedures transparanter laten verlopen. Eerder ging dit via de eerste voorkeursschool.

Menno van de Koppel van de Onderwijs Consumenten Organisatie OCO zet vraagtekens bij deze commissie. “Ouders vragen al lang om een onafhankelijke commissie, maar het lijkt er niet op dat deze, als het de ouders gelijk geeft, de bevoegdheid heeft tegen een school te zeggen: maak een extra plekje. Iets wat ouders wel verwachten.” Het lijkt volgens hem nu meer op een hulpcommissie. “Die helpt om kinderen te plaatsen op de scholen die nog plek hebben. Maar dat kunnen ouders zelf ook wel. Noem het dan nazorg.”

Kinderen die niet tevreden zijn met de uitslag kunnen binnen vijf dagen weer een nieuwe keuze maken tussen de scholen waar nog plek is. In 2020 belandden al deze kinderen op hun nieuwe eerste voorkeursscholen.

Deze Amsterdamse achtstegroepers hoorden donderdagmiddag met welke middelbare school ze zijn gematcht

Noah Antman-Visser Beeld Noah Antman-Visser
Noah Antman-VisserBeeld Noah Antman-Visser

Noah Antman Visser (11)

Schooladvies: havo/vwo

Eerste keus: MLA

Geplaatst: tiende keus – Spring High

“Ik had echt zin om te zien op welke school ik was beland, maar toen ik het zag, moest ik huilen. Op mijn kamer ben ik grappige filmpjes gaan kijken, dat vrolijkte me een beetje op. Je verwacht misschien op nummer 7 terecht te komen, maar niet helemaal op 10. Ik had 8 scholen echt goed bekeken, de rest omdat andere kinderen zeiden dat het een leuke school was. Je moet er zoveel invullen, die scholen kun je nooit allemaal leuk vinden. Ik had niet eens heel populaire scholen ingevuld, of een slecht lotnummer. Ik ben gewoon een van de kinderen met pech. Ik dacht eerst: waar ga ik nog mijn best voor doen, als ik toch niet naar school kan die ik leuk vind, maar dat doe ik wel hoor. Ik mag vandaag een baaldag. Weer naar school, daar zie ik wel een beetje tegenop. Horen hoe blij anderen wel zijn met de uitslag is, is gewoon niet leuk.”

David Peerdeman: 'Volgens vrienden zou ik op het gymnasium vier uur huiswerk per dag hebben.' Beeld prive foto
David Peerdeman: 'Volgens vrienden zou ik op het gymnasium vier uur huiswerk per dag hebben.'Beeld prive foto


David Peerdeman (11)
Schooladvies: vwo
Eerste keus: Cygnus Gymnasium
Geplaatst op: Cygnus Gymnasium

“Ik ben heel blij dat ik naar het Cygnus Gymnasium mag. Ik was helemaal niet zo zenuwachtig vandaag, omdat mijn vader had gezien dat er de afgelopen jaren meer plekken beschikbaar waren dan aanmeldingen. Maar alsnog ben ik opgelucht dat ik het nu weet. Van alle scholen die ik had bekeken, vond ik dit echt de leukste. Ik had een online open dag gevolgd en ik vond de sfeer heel goed bij deze school. Vrienden zeiden tegen me dat ik op het gymnasium vier uur huiswerk per dag had, maar ik heb op de website van de school gekeken en daar stond ongeveer anderhalf uur per dag. Dat lijkt mij prima te doen. Dan kan ik nog steeds ‘hangen’ met mijn vrienden na schooltijd. Ik vind het vooral heel leuk dat ik straks nieuwe klasgenoten heb. Ik ben nog wel benieuwd hoe het is om steeds van klaslokaal te moeten wisselen. Dat lijkt me heel verwarrend.”

Thomas en Puck Behrens: ‘Net een ijsje gehaald om het te vieren.’ Beeld Familie Behrens
Thomas en Puck Behrens: ‘Net een ijsje gehaald om het te vieren.’Beeld Familie Behrens

Puck en Thomas Behrens (12)
Schooladvies: beide vwo
Eerste keus Thomas: Metis Montessori (technasium)
Geplaatst op: Hyperion Lyceum
Eerste keus Puck: Het 4e Gymnasium
Geplaatst op: Het 4e Gymnasium

Thomas: “Ik ben net heel snel naar huis gefietst en rende meteen naar boven om te kijken of de uitslag er al was. Het was best een beetje spannend, je kunt nummer 1 treffen, maar ook nummer 12. Het is nummer 2 geworden. Ik was een heel klein beetje teleurgesteld, maar eigenlijk ook heel blij. Van tevoren heb ik het er wel met mijn zus over gehad. We hebben hetzelfde advies, zij wilde meer een creatieve school, maar als we allebei niet tevreden waren, konden we misschien scholen met elkaar wisselen.”

Puck: “We hadden allebei een een hele lijst, dus zelfs als we nummer negen hadden gekregen was het niet erg geweest. Ik heb net een ijsje gehaald om het te vieren. Soms was ik er even zenuwachtig over. Dan dacht ik opeens: wat als? Samen met een vriendinnetje heb ik net gejuicht, toen we hoorden wat het was geworden. Zij kreeg haar vierde keus.”

Thomas: “Vanavond gaan we het een klein beetje vieren. Niet de hele nacht feesten of zo, mijn vader heeft lasagne gemaakt.”

Aya El Hadrati: 'Ik verwacht dat ze op de middelbare school wel strenger zijn.' Beeld prive foto
Aya El Hadrati: 'Ik verwacht dat ze op de middelbare school wel strenger zijn.'Beeld prive foto

Aya El Hadrati (11)
Schooladvies: havo/vwo
Eerste keus: Pieter Nieuwland College
Geplaatst op: Pieter Nieuwland College

“Ik heb gehuild van blijdschap en ben zo opgelucht nu ik weet dat ik naar het Pieter Nieuwland College ga. Ik heb er namelijk hele goede verhalen over gehoord. Mijn neven en nichten zitten daar ook. En het leuke is dat mijn beste vriendin er ook naartoe gaat. Ik ben eigenlijk wel blij dat ik naar een nieuwe school ga. Iedereen uit mijn klas zit in de pubertijd en doet soms best wel irritant. Ik verwacht dat ze op de middelbare school wel strenger zijn, met schorsingen en zo. Wel ga ik mijn juf heel erg missen. Zij werkt er pas een jaar, maar doet het altijd supergoed. Ik ben straks heel benieuwd hoe het gaat met het wisselen van lokalen, het hebben van verschillende docenten en natuurlijk de boeken die ik allemaal mee moet sjouwen. Omdat deze school zo groot is, heb ik denk ik een plattegrond nodig.”

Charlie Dekker: 'Je bent straks opeens de kleinste en jongste van de school.' Beeld prive foto
Charlie Dekker: 'Je bent straks opeens de kleinste en jongste van de school.'Beeld prive foto

Charlie Dekker (11)
Schooladvies: havo
Eerste keus: St Nicolaaslyceum
Geplaatst op: St Nicolaaslyceum

“Ik mag naar het St Nicolaas. Helaas zijn veel vrienden van mij uitgeloot, dat vind ik wel erg jammer. Deze school werkt met boeken in plaats van iPads of laptops, wat superfijn is. Ik heb allerlei filmpjes op hun website bekeken en het zag er gezellig uit. Leuke kinderen ook. Het is jammer om de basisschool te verlaten, maar ook fijn dat ik na acht jaar nieuwe klasgenoten krijg. Naar de middelbare school gaan is ook spannend: je bent opeens de kleinste en de jongste van de school. Het lijkt me leuk dat je bij elk vak van lokaal en docent verandert. Ik vind het namelijk lastig om de hele dag in hetzelfde lokaal stil te zitten.”

Rose Schotte: 'Ik mag vanavond bepalen wat we eten. Het wordt denk ik lasagne.' Beeld prive foto
Rose Schotte: 'Ik mag vanavond bepalen wat we eten. Het wordt denk ik lasagne.'Beeld prive foto

Rose Schotte (11)
Schooladvies: vmbo-t
Eerste keus: Montessori Lyceum Amsterdam
Geplaatst op: Montessori Lyceum Amsterdam

“Ik ben superblij en opgelucht, want ik mag naar de school van mijn eerste keuze toe. Ik ben de enige van mijn vrienden die naar deze school gaat. Dat is spannend, maar ook juist wel leuk want dan kan ik nieuwe mensen ontmoeten. Tuurlijk ga ik mijn vrienden van de basisschool missen, maar ik zal ze vast nog vaak in de buurt zien. De middelbare school wordt weer een heel nieuw avontuur. Ik vind het wel spannend, omdat ik straks bang ben dat ik bepaalde vakken niet begrijp of dat ik niet veel vrienden kan maken. Maar dit komt vast wel goed. Vanwege corona kon ik niet naar een open dag gaan. Toch heb ik door middel van filmpjes een goede indruk gekregen van het Montessori Lyceum. Ze geven best wat kunstvakken, en ik vind het leuk om creatief bezig te zijn. Vanavond ga ik het thuis vieren en ik mag daarom bepalen wat we gaan eten. Het wordt denk ik lasagne, mijn lievelingseten.”

Taha Tas: ‘School nummer 4 had ik net zo leuk gevonden.’ Beeld Taha Tas
Taha Tas: ‘School nummer 4 had ik net zo leuk gevonden.’Beeld Taha Tas

Tâhâ Tas (11)
Schooladvies: vwo
Eerste keus: Amsterdams Lyceum
Geplaatst op: Amsterdams Lyceum

“Vanochtend vond ik het opeens best wel spannend. Ik bedacht opeens dat ik toch wel graag naar een school uit mijn top 5 wilde. Dat waren allemaal scholen waar ik het gevoel had dat ik me er wel thuis kan voelen. Ik ben blij met nummer 1, daarvan zag ik het filmpje en dat vond ik heel erg leuk, maar nummer 4 had ik net zo leuk gevonden. Ik heb meteen met mijn vader en tante gebeld. Die waren ook blij voor me. Het gaat wel echt gebeuren nu, een school waar alles nieuw is en nieuwe vrienden maken, want mijn beste vriend gaat naar een andere school. Het voelt ook als een bijzonder moment. Het is toch de school waar je de komende zes jaar naartoe zal gaan.”

Raiph Heagren: 'Het voelt alsof ik nu veel ouder word.' Beeld prive foto
Raiph Heagren: 'Het voelt alsof ik nu veel ouder word.'Beeld prive foto

Raiph Heagren (11)
Schooladvies: vmbo-t
Eerste keus: IVKO
Geplaatst op: IVKO

“De IVKO focust op kunst en daar houd ik erg van. Ik ben dus verschrikkelijk blij dat ik naar deze school mag. Ik hoop dat ik straks beter word in tekenen, en dat ik leer om mooie schaduwen te maken. Ik ga de basisschool en vooral mijn vrienden missen. Gelukkig gaat mijn beste vriend met me mee naar deze middelbare school. Het voelt wel alsof ik nu veel ouder word. Ik ben straks geen groepachter meer, maar een eersteklasser. Dat is toch echt wat anders.”

Rayan Kroes: 'Het Metis Montessori is lekker maar tien minuutjes fietsen.' Beeld prive foto
Rayan Kroes: 'Het Metis Montessori is lekker maar tien minuutjes fietsen.'Beeld prive foto

Rayan Kroes (11)
Schooladvies: havo/vwo
Eerste keus: Metis Montessori Lyceum
Geplaatst op: Metis Montessori Lyceum

“Ik mag naar het Metis Montessori, wat maar lekker tien minuutjes fietsen is. Ik heb net met mijn broertje en ouders staan juichen, toen ik hoorde dat ik was aangenomen. Heel veel kinderen die ik ken gaan er ook naartoe, waaronder vijf van mijn vrienden. Het is jammer dat ik nu ook veel van mijn vrienden niet meer dagelijks zie, maar er zijn op de middelbare school vast veel aardige mensen. Ik ken nu al mensen die in de eerste klas zitten, en zij zeggen dat het wel meevalt met huiswerk. Ze klagen er tenminste niet over. Dus ik denk dat de middelbare school wel te doen is.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden