Amsterdam Bewaar

Metro Noord/Zuidlijn rijdt voor het eerst op volle snelheid

Het testen van de Amsterdamse Noord-Zuidlijn is in volle gang. Na een periode van stapvoets rijden, ging de metro donderdagochtend op volle snelheid over het traject.

Amsterdam was al niet groot, maar vanaf heden is de stad weer een stukje kleiner geworden. In iets meer dan een kwartier van het noordelijkste puntje van Noord naar een heel eind Zuid in. En dat voor een bedrag van, voor zover het zich laat aanzien, 3,1 miljard euro. Het kost iets, maar dan heb je ook wat.

Officieel is het de eerste rit over het hele tracé van de Noord/Zuidlijn. Voor het eerst op volle snelheid in ieder geval. Een testrit met genodigden: een wethouder, projectleiders, metrobouwers. En er is een blik vol journalisten opengetrokken. De afgelopen weken al raasden soms wel acht exemplaren van de nieuwe metro tegelijk (in een 'carousel') heen en weer onder de stad door.

Wat opvalt is de snelheid waarmee je de stad kan doorkruisen. Tegelijk zijn het ook kippeneindjes natuurlijk. Binnen anderhalve minuut rij je van de Ferdinand Bolstraat naar de Vijzelgracht. Tussen het Rokin en CS doe je er net een paar seconden langer over. Acht stations, op driehonderd meter na net geen tien kilometer.

Vandaag mochten we mee met een van de eerste ritten op hoge snelheid op de Noord/Zuidlijn. Check de Instagramstory voor meer filmpjes! #nzlijn #noordzuidlijn #amsterdam #metro #gvb

8 Likes, 1 Comments - Het Parool (@hetparool) on Instagram: "Vandaag mochten we mee met een van de eerste ritten op hoge snelheid op de Noord/Zuidlijn. Check de..."

Nog lang niet af

Voorafgaand aan de rit zei wethouder Pieter Litjens (Verkeer) nog dat het hem goed zou uitkomen als zich hier en daar een hapering zou voordoen, als er een beetje iets mis zou gaan op deze dag. "Dan kunnen de Amsterdammers zien dat de Noord/Zuidlijn weliswaar af lijkt, maar dat ie dat nog lang niet is."

En dat klopt. Nog 67 weken, nog 469 dagen. Pas op 22 juli 2018, om vijf uur 's morgens om precies te zijn, gaat de metro echt rijden. Precies als het GVB de zomerdienstregeling laat ingaan en er minder reizigers zijn en de Noord/Zuidlijn hopelijk zacht zal landen. Eerst gaat er nog veel tijd zitten in het afstemmen van de moderne technieken op de bestaande GVB-systemen.

Testen dus. Of, zoals Christiaan Verhoeven van metrobouwer Alstom zegt: trainen. "Het is een marathon. Je moet meters maken voordat je zo'n eind kan lopen. Tijdens die trainingen loop je tegen kleine probleempjes aan, merk je waar het misgaat, wat lekker loopt. Daar gaat gewoon veel tijd overheen."

Stations Sixhaven en Vijzelgracht

Als de metro langs station Sixhaven rijdt, wordt er niet gestopt. Er is rekening gehouden met een extra station hier, maar met de bouw ervan wordt op zijn vroegst pas begonnen na de ingebruikname van de Noord/Zuidlijn. Dit is puur praktisch: het bouwen aan dit nieuwe station zou de kans op nog meer vertraging doen stijgen. De aanleg van station Sixhaven zou naar verwachting 71 miljoen euro kosten.

Wanneer de metro op Station Vijzelgracht aankomt, 26 meter onder de grond, gaan de gedachten toch automatisch terug naar juni 2008. Toen verzakten door een lek in een van de diepwanden een aantal monumentale huisjes, iets dat enkele maanden later opnieuw gebeurde. Duurder is de metro ook geworden.

Ten tijde van het defenitieve aanlegbesluit, uiteindelijk in 2002 , ging met uit van oplevering in 2011. Het budget bedroeg toen 1,4 miljard euro, inmiddels zijn de kosten dus gestegen tot 3,1 miljard. Het Rijk neemt 1,1 miljard euro voor zijn rekening, alle tegenvallers zijn voor Amsterdam. 

Lekker rustig

Je hebt uitzicht en je kan ten minste lekker doorrijden.

Bestuurder

De reizigersprognoses zijn ook regelmatig bijgesteld. Eind jaren negentig werd nog gerekend op 200.000 reizigers per dag. Stapsgewijs zijn de verwachtingen naar beneden bijgesteld: eerst naar 180.000, toen naar 137.000 en eind 2015 zelfs naar 121.000.

De gebeden van Litjens werden niet verhoord: de rit ging als een zonnetje. Bestuurder Vladimir had zelf tijd voor een babbeltje op het stuk tussen CS en Noordpark, precies zijn lievelingstraject. "Je hebt uitzicht en je kan ten minste lekker doorrijden."

Verder is er voor de bestuurders van de toekomstige metrolijn donderdag niet bijster veel te beleven onderweg. Ze geven geen gas en ze remmen niet, als dat niet nodig is. De 'bestuurder' bedient de deuren, houden alles goed in de gaten tijden het op- en afrijden van de stations. "Lekker rustig wel."

Ook directeur van de Noord/Zuidlijn Hoite Detmar laat weten dat er bij het testen nog geen heel gekke zaken aan het licht gekomen. "We lopen tegen kleine dingen aan, zoals aansluitingen die nog niet helemaal goed zijn of bugs in de ICT.''

De komende tijd richt de testfase zich erop dat alle systemen op het traject goed met elkaar samenwerken.

Pensioen uitgesteld

Vanaf begin januari wordt vervolgens geoefend met passagiers, monteurs en metrobestuurders. Detmar weet dat een aantal bestuurders van het gemeentelijk vervoerbedrijf al lang geleden hebben aangegeven dat ze op de Noord-Zuidlijn willen rijden. "Er is er zelfs eentje die zijn pensioen heeft uitgesteld omdat hij ooit op de eerste metro heeft gereden en nu ook de nieuwste nog wil meemaken.''

De acht metrostellen op het traject vervoeren naar verwachting straks 100.000 tot 150.000 reizigers per dag in vijftien minuten van noord naar zuid of andersom.

Hoewel hij trots is dat de metrolijn bijna klaar is, kijkt Detmar met gemengde gevoelens terug op de aanleg. "We hebben veel vertraging opgelopen, de kosten waren veel hoger (3,1 miljard euro in plaats van 1,5 miljard) en als dieptepunt de verzakkingen op de Vijzelgracht. Maar ik ben ook blij dat alle Amsterdammers er straks gebruik van kunnen maken. Het ontlast de stad, die momenteel zo vol is.''

Elke middag het laatste nieuws uit Amsterdam ontvangen? Schrijf je nu in voor de nieuwsbrief van Het Parool.