PlusTen slotte

Met Pa Bollie (1930-2020) verliest de Bijlmer een van zijn Afro-Surinaamse kwartiermakers

Hij opereerde bij voorkeur op de achtergrond, maar zijn invloed was groot op de gemeenschap. De deze week overleden Desiré Holwijn, beter bekend als Pa Bollie, was een van de grote Afro-Surinaamse kwartiermakers in de Bijlmer. 

Desiré Holwijn, beter bekend als Pa Bollie, was een van de grote Afro-Surinaamse kwartiermakers in de Bijlmer. Beeld -
Desiré Holwijn, beter bekend als Pa Bollie, was een van de grote Afro-Surinaamse kwartiermakers in de Bijlmer.Beeld -

Ja, hoe gaat dat met bijnamen? Een van zijn zonen, slank als de cornervlag, kreeg op het voetbalveld de bijnaam Bollie. En omdat Desiré Holwijn zijn vader was, kwam die in één moeite bekend te staan als Pa Bollie. En zijn echtgenote Ina als Ma Bollie. Zo was het vanaf dat moment, zelfs voor de eigen kinderen en kleinkinderen. Desiré Holwijn was Pa Bollie, en Pa Bollie overleed deze week in de nacht van donderdag op vrijdag, negentig jaar oud. 

Met Pa Bollie verliest de Bijlmer een van de Afro-Surinaamse kwartiermakers. Zijn naam heeft nooit de notulen gehaald van een belangwekkende vergadering, maar op de achtergrond speelde Holwijn een cruciale rol in de Bijlmer van de jaren zeventig en tachtig. Als aanspreekpunt, als bemiddelaar, als verstandige man die in aanzien stond vanwege zijn wijze raad. Oud-stadsdeelvoorzitter Marcel La Rose: “Pa Bollie behoorde tot de Afro-Surinaamse aristocratie in de Bijlmer.”

La Rose leerde Holwijn kennen in de jaren tachtig op een bijeenkomst die door burgemeester Ed van Thijn was georganiseerd om te praten over de spanningen tussen de Surinaamse jongeren in de Bijlmer en de politie. De avond in de Manifestatiezaal van Ganzenhoef nam een onverwachte wending toen de jongeren met tafels en stoelen begonnen te gooien. La Rose: “Pa Bollie wist de jongeren te kalmeren. Hij had gezag. Er werd naar hem geluisterd, ook door boze jongeren.”

Huisschilder

Desiré Holwijn was in 1968 naar Amsterdam gekomen, ver voor de grote stroom Surinamers die in de aanloop naar de onafhankelijkheid van 1975 naar Nederland verkasten. Een neef had als colporteur in Duitsland een auto bij elkaar verdiend en dat wilde hij ook wel. Hij stapte op het petroleumvliegtuig, belandde bij vrienden in de Van Breestraat en sprokkelde als huisschilder, kolensjouwer en schoonmaker van olietankers in de haven het geld bijeen om vrouw en kinderen te laten overkomen.

Zijn eerste legale betrekking, op Schiphol, leverde Holwijn een loonstrook op en toegang tot de net opgeleverde flat Grunder in de fonkelnieuwe Bijlmermeer. Het gezin kreeg een woning op de zesde verdieping, met uitzicht op het hele land, zo leek het. De Bijlmer was toen nog een uitgestrekte zandvlakte. De kinderen haalden verse melk bij de boeren in de buurt en rijst, peper en zoutvlees op de Albert Cuyp. Alles was anders dan in Suriname, maar de Holwijns voelden zich thuis op tien hoog.

Alle Bijlmerflats hadden beneden een collectieve ruimte, en Holwijn werd beheerder van de Saramacca-bar van de Surinaamse welzijnsstichting Interim-Beheer, later omgedoopt tot sociëteit Bolletrie. Het was een ontmoetingsplek voor heren, herinnert La Rose zich, met weinig ruimte voor uitspattingen. “Pa Bollie kon streng zijn. Wie zich niet aan de huisregels hield, hoefde niet meer terug te komen. Mensen met kwade bedoelingen kregen van hem geen kans.” 

Toevluchtsoord

De flat van Pa en Ma Bollie was een toevluchtsoord voor Surinaamse jongeren. Vrienden van de kinderen die iets op hun kerfstok hadden, gingen veiligheidshalve op de biecht bij het echtpaar. Die gaven hen er eerst flink van langs en deden daarna een goed woordje bij de ouders. La Rose: “Ma Bollie was lid van de Surinaamse afleggersvereniging van Hille Holband en een autoriteit, net als haar man. Samen vertegenwoordigden zij de Surinaamse cultuur en traditie.” 

Behalve de kwajongens kwamen ook de Surinaamse voormannen graag langs in Grunder om hun plannen voor te leggen. Belangrijke spelers als Harald Axwijk en Just Maatrijk die in de jaren zeventig en tachtig in de Bijlmer feitelijk de onderhandelingen voerden met de gemeente,  deden dat graag in goed overleg met Pa Bollie. Die koos nooit partij, maar kon wel aangeven welke acties in het belang van de Surinaamse gemeenschap waren, en welke niet. Er werd naar hem geluisterd.  

De Holwijns stonden in de jaren zeventig ook aan de wieg van het festival Kwakoe. Pa Bollie was de eerste verkoper van Surinaamse lekkernijen voor de hongerige voetballers en hun fans uit de kofferbak van zijn auto: kip met rijst die door Ma Bollie was klaargemaakt. Vader Holwijn was ook de coach van het elftal uit de G-buurt dat de eerste jaren van het voetbaltoernooi nauwelijks te kloppen was. Volgens betrouwbare bronnen was Ma Bollie nog fanatieker dan haar man, als het om voetbal ging.

Langs de lijn

De Bijlmer werd ouder, en dat gold ook voor de Holwijns. Met de grootschalige sloop en vernieuwing in de jaren negentig verdween ook een belangrijk deel van het informele netwerk dat voor duizenden Surinamers een veilig vangnet was geweest. De Holwijns waren niet langer het middelpunt van de gemeenschap en werden een gewone grootvader en grootmoeder die in het weekeinde steevast langs de lijn waren te vinden om hun getalenteerde kleinkinderen aan te moedigen.

Zoals die dingen gaan: enkele jaren geleden werd Pa Bollie getroffen door een herseninfarct en Ma Bollie door dementie. Vader Holwijn herstelde wonderwel in een revalidatiecentrum, maar bleef lichamelijke klachten houden, tot zijn ongenoegen. Zoon Wilgo: “Mijn vader was heel goed in mensen helpen, maar geholpen worden, dat vond hij heel moeilijk.” In de nacht van donderdag op vrijdag overleed hij in zijn slaap. Pa Bollie wordt komende week naar zijn laatste rustplaats gebracht. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden