Amsterdam Bewaar

Manifest tegen segregatie in onderwijs van Wit aan Zet

Fatima Boutaka: 'Kinderen krijgen niet dezelfde kansen'
Fatima Boutaka: 'Kinderen krijgen niet dezelfde kansen' © Marc Driessen

Wit aan Zet, de actiegroep van Jerry Afriyie en Sunny Bergman, presenteert een manifest voor onderwijskansen en tegen discriminatie. 'We leven langs elkaar.'

Het manifest van veertien actiepunten wordt vrijdag aan lokale politici aangeboden.

Het roept politici en scholen op kansenongelijkheid aan te pakken omdat kinderen met een migratieachtergrond worden geconfronteerd met onderwijsdiscriminatie, lage verwachtingspatronen van leraren, onderadvisering, stage- discriminatie en slechter onderwijs.

Jerry Afriyie en Sunny Bergman, initiatiefnemers van Wit aan Zet en bekend van hun verzet tegen Zwarte Piet, schreven het manifest voor eerlijker onderwijs na gesprekken met mensen uit het onderwijs.

Stagediscriminatie
Ze roepen onder meer op tot een onderzoek naar segregatie op scholen, beloning van scholen met een divers docententeam en het stimuleren van brede scholengemeenschappen.

Ook willen ze dat scholen die vmbo-afdelingen afstoten publiekelijk ter verantwoording worden geroepen als ze dat doen om het label 'zwarte school' af te schudden. Bedrijven die aan stagediscriminatie doen moeten worden beboet.

Ze willen training voor docenten om hun eigen vooroordelen en privileges te herkennen, en ze historisch besef bij te brengen over het koloniale verleden van Nederland. Lesmateriaal moet worden ontdaan van stereotypen en de thuistaal mag een schoolvak worden.

Lekker divers
Jerry Afriyie noemt Amsterdam een lekker diverse stad. "Maar daar maken we niet genoeg gebruik van. We leven langs elkaar. Wij willen niet alleen vanaf de zijkant roepen, we maken er werk van."

De groep spreekt niet direct ouders aan, terwijl zij vaak wel degenen zijn die kiezen voor een gemengde school of niet. "We zeggen niet: die is fout en die is goed. We kijken juist naar structurele oplossingen. Als de gemeente en scholen dit goed oppakken, geeft het ouders en kinderen misschien een boost."

Het is een stevige lijst actiepunten die vandaag aan de lijsttrekkers van de politieke partijen en wethouder Onderwijs Simone Kukenheim worden aangeboden.

Verkiezingsdebat kansenongelijkheid in het onderwijs, Pakhuis De Zwijger, vrijdagavond 20.00 uur

Lees ook: Dit zijn de publieke debatten rondom de verkiezingen 

Er lijkt zo weinig interesse voor kansenongelijkheid en vooroordelen

'Als docent had ik ook mijn vooroordelen'

Fatima Boutaka (29), leerkracht op een basisschool in Osdorp, deed zelf een white privilege training om zich bewust te worden van vooroordelen. Ze denkt te weten waarom mensen met een migratieachtergrond niet vaak voor een baan in het onderwijs kiezen.

"Als kind en als student heb ik best veel misgunners gehad: leerkrachten die niet in me geloofden, die me onderschatten, me niet goed konden helpen."

"Als leerkracht kwam ik erachter dat ik ook vooroordelen heb. Was een kind zonder etnische achtergrond lastig in de les? Dan sprak ik hem erop aan. Maar bij kinderen met een etnische achtergrond haalde ik de ouders er meteen bij. Dat deed ik onbewust."

"Pas toen ik in het kader van de film Wit is ook een Kleur van Sunny Bergman een 'white privilege'-training deed, zag ik dat ik kinderen verschillend behandelde."

"Elke docent zou een privilegetraining moeten doen. Je leert over je eigen onbewuste vooroordelen en over maatschappelijke ongelijkheid. We hebben zo veel onbewuste aannames en dat is niet eerlijk. Zo krijgen kinderen niet dezelfde kansen."

"Ik ben ook onderschat, want ik deed het goed op school, maar kreeg toch vmbo-t-advies. Daarom moest ik eerst mbo doen en kon ik pas daarna naar de pabo en had ik een veel langere schoolloopbaan dan nodig was en een onnodig hoge studieschuld. Daardoor heb ik naast mijn fulltimebaan voor de klas ook nog 's avonds een schoonmaakbaan om mijn schuld af te betalen."

Stempels drukken
"Boos ben ik er niet meer over, maar wel verdrietig. Er lijkt zo weinig interesse van leerkrachten voor kansenongelijkheid en vooroordelen."

"Natuurlijk zou het goed zijn om ook meer leraren met een etnische achtergrond voor de klas te hebben, maar ik snap wel dat het niet zo is. Docententeams zijn vaak nog wit en kinderen zien ook bijna alleen maar juffen en meesters zonder etnische achtergrond. Alleen de schoonmaker op school is iemand met een kleur."

"Kinderen zonder migratieachtergrond met hoogopgeleide ouders hebben al vanaf de kleuterklas een voorsprong. Hun ouders hebben veel met ze gelezen, uitjes ondernomen, ze vervelen zich minder snel. Hun klasgenootjes met een migratieachtergrond hebben vaak vervelend moeten doen om aandacht te krijgen, dat is generaliserend hoor, maar je ziet het wel. Als je dat niet herkent als leerkracht, ga je al stempels op die kinderen drukken: ze zijn druk en vervelend dus hebben ze waarschijnlijk ook een laag IQ, een taalachterstand en gedragsproblemen."

"Eigenlijk worden ze vooral niet uitgedaagd. Sinds de training behandel ik kinderen veel meer gelijk. En ik leg de lat hoog, voor iedereen. Opgeven is geen optie, je kunt het nu nog niet, maar straks wel, zeg ik tegen mijn leerlingen. En wie extra hulp nodig heeft, krijg het."

Volg de verkiezingen

Op 21 maart goed voorbereid naar de stembus? Like Amsterdam Kiest op Facebook  om niets meer te missen.

Stemadvies nodig? Vul de Kieswijzer van Het Parool in.