PlusReportage

Luxe hoef je niet te verwachten op asielschip MS Galaxy in het Westelijk Havengebied

Zo’n duizend asielzoekers nemen komende week hun intrek op de MS Galaxy, een Zweeds schip dat is aangemeerd in het Westelijk Havengebied. ‘Het is sobere opvang, maar het alternatief is slechter.’

Hannah Stöve
Scholieren helpen mee de bedden op te maken op asielschip MS Galaxy in het Westelijk Havengebied.  Beeld Dingena Mol
Scholieren helpen mee de bedden op te maken op asielschip MS Galaxy in het Westelijk Havengebied.Beeld Dingena Mol

Het mag ietwat chic klinken, asielzoekers die een half jaar mogen wonen op een cruiseschip in Amsterdam, maar van luxe is op de MS Galaxy geen sprake. Ja, er is een casino, winkeltjes, een ‘Moonlight Bar' met schitterend uitzicht op het water, een grillrestaurant en zelfs een sauna, maar alles is dicht.

Geen cruiseschip voor tropische bestemmingen

Het Zweedse schip is bovendien eerder een ferry te noemen – geen cruiseschip voor wekenlange vakanties naar tropische bestemmingen. Tot voor kort voer de Galaxy van Stockholm naar de Finse stad Turku, een reis van zo’n 10,5 uur. Verwacht dus geen ruime hutten, maar krappe vertrekken met een stapelbed, bankje en kleine douche- en toiletruimte, die twee asielzoekers zullen delen.

Toch is dit een prima noodoplossing voor de vastgelopen asielopvang, vertelt wethouder Rutger Groot Wassink (Sociale Zaken en Vluchtelingen) tijdens een bezoek aan het schip – ook al heeft hij behoorlijk geaarzeld toen staatssecretaris Eric van der Burg het verzoek deed. “Amsterdam vangt nu al 2100 vluchtelingen en 2000 Oekraïners op, en deze opvang vereist een enorme inspanning. Maar we hebben allemaal de beelden gezien in Ter Apel, waar zelfs deze week weer mensen buiten moesten slapen, dus we vonden toch dat we dit moesten doen. Ook al vind ik kleinschaligere opvang eigenlijk beter.”

Wellicht 1500 mensen

Hoewel er in Velsen flink wat protest was tegen de komst van een vergelijkbaar schip zegt Groot Wassink maar vijf mails van bewoners over de boot te hebben gekregen. “Drie van mensen die niet in Amsterdam wonen, die vonden het stom. En twee van Amsterdammers, die vroegen hoe ze konden helpen.”

Vanaf maandag kunnen de eerste asielzoekers aan boord komen. In eerste instantie is er plek voor duizend mensen, voor een half jaar. Mocht dit goed gaan, dan kan het aantal mensen worden uitgebreid tot wellicht 1500 en kan het schip drie maanden langer blijven liggen – daarna moet de Galaxy weer de vaart in. Wie er komen te wonen, is nog onbekend. “We hebben alleen verzocht om geen veiligelanders met een overlastverleden te plaatsen, en niet te veel kleine kinderen, vanwege de veiligheid.”

Ballenbak

Pieter Deinum, locatiemanager van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA), is ook content met het schip. De asielzoekers krijgen niet alleen veilig onderdak en dagelijks te eten, er is ook genoeg ruimte voor het COA om kantoor te houden – het huist nu in het gedeelte van het schip dat normaliter dienstdoet als zalencentrum. “Hier kunnen we bewoners intakegesprekken, taallessen en inburgeringscursussen geven.”

De kinderspeelruimte, inclusief ballenbak. Beeld Dingena Mol
De kinderspeelruimte, inclusief ballenbak.Beeld Dingena Mol

Deinum laat ook de medische ruimte zien, een nette spreekkamer met alles erop en eraan, en ernaast verschillende behandelkamers. “Ik hoop dat hier vijf dagen per week een verpleegkundige of huisarts zal zijn.” Voor de leerplichtige kinderen wordt geregeld dat ze zo snel mogelijk naar een reguliere basisschool in de stad kunnen. In de vrije uurtjes kunnen ze hun hart ophalen in de speelruimte, waar een felkleurige ballenbak mét glijbaan en spelcomputers ze opwacht. “Ik vind dit echt een asielzoekerscentrum-plus.”

Fietsen en pendelbussen

Toch brengt zo'n asielschip behoorlijk wat uitdagingen met zich mee. De buitendekken zijn gesloten, de waterkant moest afgezet worden en er moesten rap trappetjes aan de kade worden gemaakt – het water is te gevaarlijk voor kinderen en asielzoekers die wellicht niet kunnen zwemmen.

Daarnaast is de locatie, op het Westerhoofd direct naast de Tweede Coentunnel, nogal desolaat. In de wijde omtrek zijn alleen industrie, havenbedrijven en asfalt te zien. Aansluiting op het openbaar vervoer is er niet.

“We hebben alles onderzocht, maar dit is echt de enige plek waar een schip van deze omvang kan liggen,” zegt Groot Wassink. “Het is een industriegebied dat relatief ver van de stad ligt. Qua locatie is het niet ideaal, al ben je ook weer zo in de Spaarndammerbuurt.”

Om de asielzoekers toch een beetje bewegingsruimte te geven, worden er fietsen en pendelbussen geregeld, en wordt er momenteel een fiets- en voetpad aangelegd. “De afstand vind ik geen afbreuk doen aan de humanitaire omstandigheden. Het is sobere opvang. Maar het alternatief is veel slechter.”

Humanitaire toets

Of er straks daadwerkelijk meer dan duizend asielzoekers komen te wonen op de MS Galaxy, wordt besloten aan de hand van een ‘humanitaire toets’. Dat zegt wethouder Groot Wassink: “Zijn er niet te veel incidenten, is het veilig genoeg, is het niveau van dagbesteding hoog – kortom: kunnen mensen hier op een menswaardige manier wonen? En hoe gaat het met de ondernemers in de buurt?”

Die toets is de gemeente nu samen met het COA aan het opstellen. “De uitkomst van de toets zal het belangrijkste argument zijn om te besluiten tot een verlenging van drie maanden.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden