Plus Interview

Longpatiënt zit al 3 weken binnen: ‘Het lijkt alsof ik plastic inadem’

Jan Blom: ‘Ik zou het beste de hele dag in een gekoelde supermarkt kunnen zitten.’ Beeld Lin Woldendorp

Hitte en slechte luchtkwaliteit vergroten de klachten van longpatiënten. Jan Blom (75) komt al drie weken zijn huis niet uit. ‘Waarom is er geen grote gymzaal met schone lucht voor mensen zoals ik?’

Het gaat niet goed met Jan Blom. Op de snikhete vijfde verdieping van een appartementencomplex in de Amsterdamse binnenstad, pal onder het dak, zit hij te zuchten en te rochelen. Hij heeft COPD, een chronische longaandoening die meer klachten veroorzaakt naarmate de temperatuur stijgt (zie kader). Momenteel heeft hij de zoveelste longontsteking. Van de huisarts krijgt hij antibiotica.

Blom, die ooit op de filmacademie zat en daarna als schipper op de binnenvaart belandde, heeft veertig jaar gerookt. Hij komt uit een andere tijd, met andere gewoonten. Toen bekend werd dat tabak schaadt, was hij te verslaafd om ermee te stoppen. Inmiddels rookt hij niet meer, maar de sigaretten hebben hem wel ziek gemaakt. Hij weet dat hij nog zieker zal worden, want COPD wordt alleen maar erger. “Misschien heb ik ooit een zuurstoftankje nodig,” zegt hij.

De hitte en de verontreinigde lucht geven een voorproefje van wat misschien komen gaat. Fraai is het niet. Blom puft en hijgt als hij de trap moet nemen naar zijn slaapkamer. Omdat het appartementencomplex geen lift heeft, is hij al drie weken de deur niet uit geweest. Nu zijn vrouw op vakantie is, doet zijn zoon de boodschappen. Hij weet dat hij op zijn gewicht moet letten. Hij weegt 64 kilo, bij 1,92 meter. “Ik moet meer eten,” zegt hij.

Ook huisarts Mirjam van Rooijen is bezorgd om Blom. Om half één komt ze op huisbezoek om te kijken of de derde antibioticakuur is aangeslagen. Ze onderzoekt of Blom koorts heeft en meet het zuurstofgehalte in zijn bloed. Ze is tevreden. Blom heeft aanmerkelijk meer last dan gewoonlijk, maar hij hoeft niet naar het ziekenhuis.

Luchtzuiverende airconditioning

Tussen Blom en de huisarts ontstaat vervolgens een interessante discussie. Blom zegt dat hij veel last heeft van de luchtverontreiniging. De GGD gaat in Amsterdam over de luchtkwaliteit, dus hij vindt dat de GGD hem tegemoet moet komen. “Mensen zoals ik hebben een grote, koele ruimte nodig, met schone lucht. Dat redt levens en voorkomt dure opnames in ziekenhuizen.”

Huisarts Van Rooijen snapt die gedachtegang, maar ze vindt dat Blom tegen windmolens vecht. De luchtverontreiniging – veroorzaakt door hogere concentraties ozon, fijnstof, stikstofdioxide en zwaveldioxide – hangt samen met de hoge temperatuur en globale milieu­problemen. Dat zijn grootheden waar de GGD geen grip op heeft, stelt ook een woordvoerder van de gemeentelijke gezondheidsdienst.

Blom zou beter kunnen kijken of zijn zorgverzekeraar uit coulance wil bijdragen aan een ventilator of een luchtzuiverende airconditioning, vindt de huisarts. Met die hulpmiddelen kan bij extreme weersomstandigheden een ambulancerit en een ziekenhuisopname worden voorkomen, waarmee de zorgverzekeraar per saldo dus goedkoper uit is.

Blom heeft er een hard hoofd in. Bovendien: de situatie deugt gewoon niet, vindt hij. Daarom uit Blom zijn ongenoegen op Facebook. Wie op deze snikhete dag in Amsterdam autorijdt, is ‘een klein beetje medeschuldig’ aan de misère van Blom en z’n lotgenoten.

Ook schrijft hij: ‘De smog is in Amsterdam nu zo dik dat het lijkt alsof ik plastic binnenkrijg in plaats van lucht.’

Naar het museum

Vanwege zijn ziekte verblijft Blom drie maanden per jaar in Agadir, aan de Marokkaanse kust. Dankzij de zeewind heeft hij daar veel minder last. Behalve nu en dan een antibioticakuur ­tegen een longontsteking neemt hij geen medicatie. Blom doet aan zelfmedicatie. Hij verbouwt wietplanten op zijn balkon, waar hij wietolie van maakt. “Veel effectiever dan die spullen van de farmaceutische industrie.”

Ondanks de problemen met zijn longen en luchtwegen maakt Blom zo nu en dan wel een grap. “Ik zou het beste de hele dag in een gekoelde supermarkt kunnen zitten,” zegt hij. “Iemand zei dat ik naar het Teylers Museum moest in Haarlem, vanwege de uitstekende airconditioning.”

Een geluk bij een ongeluk is er ook. De hoge temperaturen bevorderen de groei van de cannabisplanten, die Blom verlichting geven.

Wat altijd helpt: een ventilator

Temperaturen van boven de 30 graden Celsius zorgen voor meer klachten bij de meeste mensen met ‘chronic obstructive pul­monary disease’ (COPD), een chronische vernauwing van de luchtwegen.

“Zeker als daar nog een slechtere luchtkwaliteit bovenop komt vanwege gebrek aan wind, zoals nu in Amsterdam en de rest van Nederland,” zegt Paul Bresser, longarts van het OLVG. “Hete en verontreinigde lucht leidt tot meer irritatie van de luchtwegen, wat resulteert in een benauwder gevoel en het ophoesten van meer slijm.”

De longafdeling van OLVG is dan ook zo vol dat longpatiënten op bedden van andere afdelingen zijn geplaatst. Geen enkele patiënt hoeft de stad echter te verlaten vanwege een beddentekort.

In Amsterdam wonen ongeveer 300.000 patiënten met chronische longklachten. Voor mensen met COPD en astma biedt airconditioning niet per se verlichting, omdat die de lucht vaak te droog maakt. Droge lucht kan ook luchtweg­irritatie veroorzaken, zegt Bresser.

Wat altijd helpt: een ventilator. Die zorgt voor verkoeling en voor een ontspannen gevoel, waarmee klachten afnemen. Behalve longpatiënten hebben ook hart- en diabetespatiënten meer klachten van de hitte.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden