PlusAchtergrond

Loeidruk, maar zorgen over de waterkwaliteit: zwemmen is hier op eigen risico

Wie aan of bij het water woont, kan de verleiding van een duik moeilijk weerstaan.Beeld Jakob van Vliet

Zwemmers weten het Johan van Hasseltkanaal te vinden, maar er zijn zorgen over de waterkwaliteit, gezien het industriële verleden van het gebied.

Het was de afgelopen weken loeidruk in het water van het Johan van Hasseltkanaal in Noord. Bij temperaturen van boven de dertig graden, dag in dag uit, lonkte de verkoeling. Dat er overal steigers en traptreden zijn aangelegd, maakt het frisse water nog onweerstaanbaarder.

Of dat wel zo verstandig is, vraagt een groepje verontruste buurtbewoners zich af. Zij wonen op en rond het water en zagen al het gezwem en gespetter van de afgelopen weken met lede ogen aan. Maartje van den Brink bijvoorbeeld. Zij probeert met onder meer Manon van der Zwaal en Vivian Schipper al bijna twee jaar duidelijkheid te krijgen over de kwaliteit van het water. “De bodem is sterk verontreinigd, dat blijkt al ­jaren uit onderzoeken.”

Zware metalen als lood, zink en kwik, maar ook dioxine, arseen en koper: allemaal wordt het al sinds het eerste onderzoek in 1996 in verhoogde mate aangetroffen in het slib op de bodem van het kanaal. Wie het verleden van de omgeving kent, kan nauwelijks verrast zijn. Het kanaal werd tot eind vorige eeuw omringd door industrie en fabrieken: onder meer een vuilverbrandingscentrale, een electro-, zuur- en waterstoffabriek en een fabriek van Fokker.

Woongebied

Dat het slib in het Johan van Hasseltkanaal vervuild is, staat als een paal boven water, zeggen de drie. “Dat betwist volgens mij niemand. Uit alle onderzoeken blijkt dat het slib dat hier ligt nooit mag worden hergebruikt. De vraag is ­alleen: wat doet dat met de kwaliteit van het ­water? Kun je hier zwemmen zonder zorgen?”

Dat is een relevante vraag, want waar de industrie is vertrokken, heeft zich een booming woongebied ontwikkeld. In het kanaal liggen bijvoorbeeld de schitterende woonboten die onderdeel uitmaken van het project Schoonschip, dat zich afficheert als de meest duurzame drijvende wijk van Europa. Waar werd gewerkt, wordt in steeds hogere mate gewoond en dus ook gerecreëerd.

Buurtbewoner Tim Blank maakt zich er zorgen over. “Zwemmen in dit water zou onveilig kunnen zijn. Maar omdat de gemeente deze locaties niet heeft benoemd als officiële zwemplek, komen zij hiermee weg en zijn zij niet aansprakelijk. Wij willen meer informatie over de lokale waterkwaliteit.”

Waterbeleving

Daar wringt de schoen. Want hoewel buurt­bewoners al meermalen in gesprek zijn geweest met het stadsdeel en er al in januari een onderzoek is toegezegd, vlot het niet met de uitvoering. Van den Brink: “Nu krijgen we in oktober een vervolg­gesprek, waarin duidelijk moet worden wat er nu eigenlijk onderzocht moet gaan worden. Wij vragen ons af: gaat het wel lukken om voor volgende zomer duidelijkheid te hebben over de vraag of we hier kunnen zwemmen of niet?”

Dat het Johan van Hasseltkanaal geen officiële zwemplek is, gaat er bij de bewoners niet in. Blank: “Het gebied is ingericht op zwemmers, het nodigt uit tot zwemmen. Trappen, steigers.” Van den Brink: “Dat is voor de waterbeleving, zeiden ze ons.”

Een woordvoerder van stadsdeel Noord benadrukt dat het geen officieel zwemwater is. “De steigers zijn voor het aan- en afmeren van boten. De trappen hebben primair een veiligheidsfunctie.” Volgens haar stelt de GGD dat de vervuiling in de sliblaag geen gezondheidsrisico vormt tijdens verblijf in de woningen of tijdens het recreëren op de omliggende steigers, omdat de bewoners niet in direct contact komen met de vervuiling. En zwemmen? Dat wordt volgens de woordvoerder afgeraden door de GGD.

Buien vervuilen zwemwater

Op veel plekken in de stad is het momenteel niet gezond om daar te zwemmen doordat er overtollig afval- en regenwater in het oppervlaktewater is gekomen, laat de gemeente weten. Het riool in de stad kon de heftige regenbuien van de afgelopen dagen niet verwerken en dan stroomt vuil water de grachten en rivieren in, ook op officiële zwemplekken. Wie toch gaat zwemmen, kan flink ziek worden, aldus de gemeente. Vervuild zijn: Amstel, oostelijke binnenstad, Marineterrein, het noordelijk deel van de Kostverlorenvaart tot aan het Marktkanaal, het binnenwater van IJburg, Tuindorp Oostzaan, Park Frankendael, Java-eiland en de Oostelijke Eilanden, Johan van Hasseltkanaal en het NDSM-gebied, Waterland en de omgeving van Landsmeer. Volgens een woordvoerder blijft de waterkwaliteit zo’n drie tot vijf dagen slecht.

Beeld Laura Van Der Bijl
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden