PlusTen slotte

Lodewijk Brunt (1942-2020): stadssocioloog die alles wist van Amsterdam

Lodewijk Brunt, 22 juli 2009.Beeld Hollandse Hoogte / Herman Wouters

Dit weekend overleed op 78-jarige leeftijd antropoloog en socioloog Lodewijk Brunt. Hij was hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam en medewerker van Het Parool.

In een uitgebreide bijdrage aan de opiniepagina van deze krant betoogde hij een aantal jaar geleden dat Amsterdam zich moest bevrijden uit de greep van het ‘Vancouverisme’. Met die term bedoelde Lodewijk Brunt de neiging het ruimteprobleem in de stad op te lossen met hoogbouw, zoals dat ook in het Canadese Vancouver was gebeurd. Rampzalig, vond Brunt, want hoogbouw zou ten kosten gaan van een levendig straatbeeld en leiden tot saaie wijken.

Steden waren de grote passie van antropoloog en socioloog Lodewijk Brunt, die dit weekend op 78-jarige leeftijd overleed aan kanker. Stad heet zijn waarschijnlijk belangrijkste boek kernachtig. Zelf kwam hij uit het dorp Heemstede. Zijn ook Lodewijk geheten, maar meestal Lo genoemde, vader was landelijk bekend als secretaris-penningmeester van de KNVB. De twee konden het slecht vinden en als tiener werd Lodewijk junior naar een kostschool voor onhandelbare jongens uit gegoede milieus gestuurd.

Links bolwerk

In Amsterdam studeerde hij aan de Politiek-Sociale Faculteit van de Universiteit van Amsterdam, een berucht links bolwerk, waar hij in 1974 promoveerde. Zijn proefschrift Stedeling op het platteland ging over de verhouding tussen autochtone bewoners en nieuwkomers in een dorp in de Alblasserwaard. Na in de jaren zeventig en tachtig te hebben gewerkt aan de Universiteit Utrecht, werd hij in 1989 hoogleraar stadssociologie aan de Universiteit van Amsterdam. Voorafgaand aan zijn oratie gooiden feministes, die vonden dat in zijn plaats een vrouw had moeten worden benoemd, teelaarde over hem heen.

“Hij noemde zichzelf liever antropoloog dan socioloog,” zegt oud-Paroolredacteur Kees Tamboer. “Sociologen zaten volgens hem altijd binnen, antropologen gingen de straat op.” Als adjunct-hoofdredacteur haalde Tamboer in de jaren tachtig Brunt, met wie hij de passie voor steden deelde, als medewerker naar de krant. “Hij wist alles van Amsterdam en vooral ook van het leven in de stad.”

Samen bedachten Tamboer en Brunt een serie over slachtoffers van wat ze alledaagse misdaad noemden. “Twee keer per week plaatste de krant een interview met iemand die ten prooi was gevallen aan wat eufemistisch kleine criminaliteit heette, maar dat voor die mensen enorme gevolgen had. Een bundeling van de interviews stuurden we naar alle raadsleden. Nooit een reactie op gekregen. Ik heb wel gehoord dat Annemarie Grewel zou hebben gezegd: ‘Oh, Het Parool gaat De Telegraaf achterna?’ Op een congres van criminologen werd Lodewijk vanwege het boek het spreken onmogelijk gemaakt.”

Lelijk of stom

Naar voorstel van Lodewijk Brunt kreeg Het Parool in de jaren tachtig ook een pagina waarop non-fictieboeken werden besproken, door onder anderen studenten van hem. Nadat Brunt met emeritaat was gegaan als hoogleraar en Tamboer met pensioen bij de krant, verzorgden zij vanaf 2003 vier jaar lang de Paroolrubriek Stadswachten. “We zwierven door de stad en beschreven wat we lelijk of stom vonden, zoals een zebrapad voor blinden op het Roelof Hartplein waarvan de reliëftegels op een boom uitkwamen. Maar we schreven ook over wat we mooi vonden: betegelde portieken bijvoorbeeld of de graffiti op de Amsterdamsebrug over het Amsterdam-Rijnkanaal.” 

Brunt en Tamboer bedachten voor Het Parool ook de rubriek Gedicht van de Dag, die in dezelfde tijd in de krant stond.

Lodewijk Brunt had sinds zijn studententijd een bijzondere belangstelling voor India, waar hij ook veel over publiceerde. Hij beheerste Hindi en vertaalde onder meer poëzie, korte verhalen en Bollywoodsongs uit India. Van 1964 tot 1983 was hij getrouwd met sociologe en publiciste Emma Brunt. Later was zijn levenspartner Louise Fresco, tegenwoordig bestuursvoorzitter van de Universiteit van Wageningen en columniste in NRC Handelsblad.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden