live

Lees terug: viermaal levenslang in Passage

Na ruim tien jaar kregen de tien nog levende verdachten in de grote Amsterdamse liquidatiezaak Passage donderdag de arresten van het gerechtshof. Lees hier terug hoe de slotdag verliep.

Nabeschouwing

Op de slotdag in het hoger beroep van het grote Amsterdamse liquidatieproces Passage kregen vier verdachten donderdag levenslang.

Eerder gaf de rechtbank drie van hen - Jesse R., Mohamed 'Moppie' R. en Siegfried S. - al levenslang voor betrokkenheid bij meerdere liquidaties. Vandaag kreeg ook Dino Soerel te horen dat hij de rest van zijn leven achter de tralies slijt. 

Geen mededeling
Het Openbaar Ministerie (OM) liet weten zeer tevreden te zijn met de uitspraken van het hof. De advocaten Nico Meijering en Christian Flokstra van Dino Soerel deden, 'op uitdrukkelijk verzoek van onze cliënt', geen enkele mededeling. De kans dat meerdere verdachten in cassatie gaan bij de Hoge Raad is groot. 

In het arrest heeft het gerechtshof duidelijk aangegeven dat ze het bewezen acht dat Soerel samen met Willem Holleeder de opdracht heeft gegeven voor de moorden op Kees Houtman en Thomas van der Bijl. Daarmee kan de uitspraak van vandaag nog een belangrijke rol spelen in Holleeders eigen proces.

Lees ook: De belangrijkste feiten over liquidatiezaak Passage

Live

Bekijk nieuwe update(s).
  1. Wat betekent het voor Holleeder?

    Heeft de uitspraak van vandaag gevolgen voor Willem Holleeder, die nog apart terecht zal staan?

    Het gerechtshof heeft in het arrest van Dino Soerel duidelijk gesteld dat ze bewezen acht dat Soerel samen met Willem Holleeder de opdracht heeft gegeven voor de moorden op Kees Houtman en Thomas van der Bijl.

    Vanzelfsprekend hoeft de rechtbank dat oordeel niet blind over te nemen, maar het zal een rol spelen in Holleeders eigen proces.

    Het Openbaar Ministerie zal zeker niet nalaten het arrest in Passage in te brengen in Holleeders meervoudige moordzaak. Dat proces begint naar verwachting in januari 2018.

  2. In cassatie?

    De kans is groot dat meerdere verdachten in cassatie zullen gaan bij de Hoge Raad. Die zal niet inhoudelijk over het dossier oordelen, maar slechts bezien of het proces volgens de wet juridisch juist is verlopen.

  3. 'Geen commentaar'

    Zojuist kwamen Nico Meijering en Christian Flokstra, de advocaten van Dino Soerel, de rechtszaal uit. Meijering: "Op uitdrukkelijk verzoek van onze cliënt doen wij op dit moment geen enkele mededeling."

  4. OM content met uitspraak hof Passagezaak

    Het OM is zeer content met de uitspraken van het hof.

    "Het hof heeft gekeken naar de wijze waarop de beide kroongetuigen in deze zaak zijn ingebracht en naar de betrouwbaarheid van de kroongetuigen," aldus persadvocaat-generaal Gerard Robben.

    "Daarnaast heeft het zich uitgelaten over de vraag of een levenslange gevangenisstraf niet in strijd is met de criteria die het Europees Hof eerder heeft geformuleerd. In alle gevallen stemt de uiteindelijke beoordeling ons tot tevredenheid."

    Hij vindt verder dat het hof "een zeer duidelijk signaal" heeft gegeven met de hoogte van de straffen en noemde Passage een uniek proces, met enorme impact.

    "Het heeft van iedereen veel gevraagd. Maar in een zaak waarin het om zoveel mensenlevens gaat, halen we als OM het onderste uit de kan en alles uit de kast. De vraag wat het proces bij elkaar heeft gekost, heeft daarbij nooit een rol gespeeld."

  5. Viermaal levenslang

    Het hof legt viermaal levenslang op, óók aan de eerder door de rechtbank vrijgesproken Dino Soerel.

    Alle straffen op een rij: Dino Soerel, Jesse R., 'Moppie' R. en Siegfried S.: levenslang.

    Nan-Paul de B.: 13,5 jaar. Pinny S.: 13,5 jaar. Freek S.: vrijspraak. Sjaak B. (voor wapenbezit en-handel): 5,5 jaar.

    Kroongetuige Peter la Serpe: 8 jaar. Kroongetuige Fred Ros: 14 jaar. Omdat Ros daarvan al meer dan twee derde in de cel heeft doorgebracht, is hij per direct vrij man.

  6. Overzicht

    Niet meer helder wat er vandaag precies op het spel staat in het Passageproces? Lees dan dit overzicht: De belangrijkste feiten over liquidatiezaak Passage

  7. Alle verdachten veroordeeld

    Het hof veroordeelt op Freek S. na alle verdachten in liquidatiezaak Passage. De meesten voor betrokkenheid bij liquidaties.

    Dino Soerel gaf volgens het hof opdrachten voor de liquidaties van Kees Houtman en Thomas van der Bijl en leidde de criminele organisatie met moorden als oogmerk.

    Jesse R. was volgens het hof betrokken bij alle vijf moordzaken, waarin zeven slachtoffers vielen. 'Moppie' R. was betrokken bij drie moordzaken in 1993 met vijf slachtoffers. Pinny S. gaf opdracht voor de liquidatie van Tonnie van Maurik in 1993. Nan-Paul de B. was één van de uitvoerders. Freek S. wordt vrijgesproken.

    De beide kroongetuigen acht het hof betrouwbaar.

  8. Getuigen bevestigen elkaar

    De dossiers over de moorden op Kees Houtman en Thomas van der Bijl neemt het hof samen.

    Willem Holleeder had Houtman afgeperst en Van der Bijl mishandeld, achtten rechters eerder bewezen in Holleeders eerdere afpersingszaak. Holleeder zou tegen naasten hebben gezegd dat hij Houtman wilde laten vermoorden.

    Van der Bijl werd er volgens getuigen door Holleeder van verdacht dat hij met de politie sprak en dat hij Holleeder wat wilde aandoen.

    De beide kroongetuigen, Holleeders zus Astrid Holleeder en beschermde getuige Q5 zeggen dat Holleeder opdrachten gaf Houtman en Van der Bijl te vermoorden. Dino Soerel en de inmiddels geliquideerde Ali Akgün zouden de moordopdrachten hebben doorgegeven, zeggen de getuigen.

    Die getuigen bevestigen elkaar, stelt het hof. Het dossier biedt 'voldoende objectieve steun' aan de verklaringen van Peter la Serpe. Het hof acht de verklaringen van de beide kroongetuigen over de moorden op Houtman en Van der Bijl betrouwbaar.

    Jesse R. was volgens het hof degene die Houtman heeft doodgeschoten, gedekt door Peter la Serpe, die met een kalasjnikov 'dekkingsvuur' gaf. Het hof acht bewezen dat Soerel de moord op Houtman heeft beraamd en uitgelokt (samen met Holleeder).

    Dino Soerel gaf volgens het hof ook opdracht voor de moord op Thomas van der Bijl.

  9. 'Geen aanwijzingen voor moordplan Ros'

    Het hof ziet geen zwaarwegende aanwijzingen dat Ros heeft gelogen over een niet uitgevoerd moordplan plus de liquidatie van beroepscrimineel Cor van Hout en de botenhandelaar Robert ter Haak – die toevallig naast hem stond, in 2003.

    Dat 'een criminele knecht' van Fred Ros zegt dat die opdracht gaf voor meer dan de door Ros toegegeven voorbereidingen van een liquidatie, vindt het hof onvoldoende om Ros als onbetrouwbaar te beschouwen.

    De gegevens over met name Ros' telefoons leveren volgens het hof geen bewijs dat Soerel maar zeer oppervlakkig en incidenteel contact had met Ros, zoals Soerel en zijn advocaten stellen om de kroongetuige als leugenaar weg te zetten. Dat Ros in met name Diemen, Beverwijk en Rotterdam met Soerel sprak, ziet het hof ook door andere getuigenissen en gegevens bevestigd.

    Het hof ziet 'onmiskenbaar aanwijzingen' dat Willem Holleeder en Dino Soerel ook nog contact hadden in de periode in de aanloop naar de moorden op Kees Houtman en Thomas van der Bijl. (Waar Soerel stelt dat hij toen al met Holleeder had gebroken.)

    Dat de kroongetuigen Peter la Serpe en Fred Ros elkaar op sommige punten tegenspreken, vindt het hof onvoldoende aanleiding ze allebei als onbetrouwbaar weg te zetten. De verklaringen van de kroongetuigen over de belangrijkste zaken acht het hof betrouwbaar.

  10. 'Kapstok voor leugens'

    Het gerechtshof neemt ook de tweede kroongetuige Fred Ros serieus. Het hof verwerpt de stelling van Dino Soerels advocaten dat Ros zijn verklaringen heeft verzonnen en daarbij zijn eigen dossier in Passage gebruikte 'als kapstok om zijn leugens aan op te hangen'.

    Mogelijk heeft Ros zijn dossier gebruikt om zijn eigen kennis aan te vullen met informatie, erkent het hof. Dat zegt volgens het hof nog niet dat Ros 'als een gewiekste kroongetuige opzettelijk leugenachtig heeft verklaard.

    "Integendeel. Er is onmiskenbaar veel bewijs voorhanden voor contact tussen Ros en Soerel." Het beeld uit het uitvoerige onderzoek naar zijn verklaringen, 'sluit aan bij het beeld dat Ros heeft geschetst'.

    Het hof oordeelt dat de resultaten van het nadere onderzoek naar de betrouwbaarheid van Ros aansluiten bij zijn biecht. Dat hij een beroepscrimineel is en eerder bij een levensdelict betrokken was, zoals de advocaten van Soerel hebben benadrukt, 'is ontoereikend voor diskwalificatie van zijn verklaringen'.

Voorbeschouwing

- De zaak draait om vijf liquidatiezaken waarin zeven doden vielen. Vijf werden in 1993 vermoord, één in 2005 en één in 2006. 

- Het Openbaar Ministerie heeft tegen vier verdachten opnieuw levenslang geëist. De rechtbank gaf drie van hen al levenslang voor betrokkenheid bij meerdere liquidaties: Jesse R. (zeven liquidaties en één mislukte poging); Mohamed 'Moppie' R. (vijf liquidaties) en Siegfried S. (twee liquidaties).

- Beweerd opdrachtgever Dino Soerel werd voor de liquidaties van Kees Houtman (2005) en Thomas van der Bijl (2006) vrijgesproken. Met name voor Soerel is het donderdag alles of niets: vrijspraak of levenslang. Cruciaal is het oordeel van het hof over kroongetuigen Peter la Serpe en Fred Ros.

- Het begon met twaalf verdachten, maar gaandeweg zijn Raymond Verbaan (ziekte) en Ali Akgün (geliquideerd) overleden. Een derde verdachte, beweerd wapenhandelaar Sjaak B, overleefde in 2015 maar nét een aanslag in Panama.

- De meeste verdachten zijn in 2006 en begin 2007 gearresteerd.

- De inhoudelijke behandeling door de rechtbank begon op 9 februari 2009. Het hoger beroep begon op 27 mei 2013.

- Peter la Serpe was de kroongetuige die de zaak aan het rollen bracht. In het hoger beroep kwam daar 'moordmakelaar' Fred Ros bij. Hij had van de rechtbank dertig jaar cel gekregen.

- Peter la Serpe had aanvankelijk vijftien geheime 'kluisverklaringen' afgelegd en werd in de voorfase meer dan twintig dagen achter gesloten deuren verhoord door de onderzoeksrechter. Bovendien verhoorde de politie hem nog twintig dagen.  

- La Serpe is zo'n 35 zittingsdagen verhoord door de rechtbank en acht dagen door het gerechtshof. Fred Ros is acht dagen verhoord door het hof.

- De onderzoeksrechter verhoorde voor het proces bij de rechtbank 168 getuigen. In hoger beroep zijn 34 getuigen verhoord door de onderzoeksrechter en 99 op de zittingen. 

- De rechtbank gebruikte 184 zittingsdagen in de voorfase en tot aan het requisitoir (het totale aantal kan het openbaar ministerie niet meer te achterhalen). Het gerechtshof gebruikte in totaal 212 zittingsdagen. 

- Ook gedurende het hoger beroep heeft de politie nog veel onderzoek verricht, wat zeldzaam is.

- Bij de rechtbank klaagden vijf officieren van justitie de verdachten aan; in hoger beroep twee advocaten-generaal. De rechtbank telde vier rechters (één reserverechter), het hof telt drie raadsheren. Steeds waren er twee griffiers. Sommige hoofdverdachten hadden twee advocaten.   

- Het dossier is met zeshonderd ordners ongekend van omvang. In het hoger beroep zijn 98 ordners toegevoegd.

- Ongeveer vijfhonderd telefoonlijnen zijn afgeluisterd. Dat leverde ongeveer 170.000 'tapgesprekken' op. 

Lees nog verder: Dit moet je weten over het hoger beroep in liquidatiezaak Passage