PlusExclusief

Laatste redding stadsvilla’s Van Eeghenstraat mislukt: monumentenstatus afgewezen

Begin volgend jaar valt het besluit of de Vondelbuurt een beschermd stadsgezicht wordt. Voor de te slopen panden aan de Van Eeghenstraat 70-72 komt dat zeer waarschijnlijk te laat, zeker nadat stadsdeel Zuid vanmiddag een monumentale status afwees.

null Beeld Joris van Gennip
Beeld Joris van Gennip

Stadsdeel Zuid heeft dinsdagmiddag, met instemming van wethouder Touria Meliani, een spoedaanvraag afgewezen van Erfgoedvereniging Heemschut om de drie stadsvilla's aan de Van Eeghenstraat alsnog een monumentale status te verlenen om zo sloop te voorkomen. Volgens het stadsdeel blijkt uit adviezen van onder meer de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit dat er niet voldoende monumentale waarden zijn om de status van gemeentelijk monument te onderbouwen. Niets staat sloop nu nog in de weg.

De panden gaan tegen de vlakte voor een nieuwbouwcomplex van zes appartementen en een ondergrondse parkeergarage. Omwonenden vrezen niet alleen overlast van een jarenlange verbouwing, maar ook aantasting van het negentiende eeuwse karakter van de straat. Maar omdat de panden geen status van monument of beschermd stadsgezicht hebben, is sloop formeel niet tegen te houden.

“Dit is een gemiste kans om de kloof te dichten tussen stadsbestuur en bewoners van Amsterdam,” zegt Jos Korvers namens de actiegroep Teeghen70. “Als bewoner kun je alleen een achterafgevecht voeren, dat al is gestreden. Dit vacuüm in de regels is eigenlijk een uitnodiging voor projectontwikkelaars. Dit is de poort naar de hel.”

Spoedaanvraag

Het voorstel om de hele Vondelparkbuurt de status van beschermd stadsgezicht te verlenen, en zo strengere voorwaarden aan bouw- en sloopvergunningen te creëren, ligt bij het stadsbestuur. Volgens een woordvoerder verwacht het college begin volgend jaar met een voorstel te komen. De raad moet daar dan vervolgens over beslissen.

De woordvoerder wil er niet op vooruitlopen of wethouder Touria Meliani een positief of negatief voorstel over de status zal doen, maar stadsdeel Zuid adviseerde in 2020 al voor een nieuwe status van beschermd stadsgezicht.

Voor de voormalige panden van de Postcodeloterij komt dat besluit zeer waarschijnlijk te laat, tot woede van de buurt. Afgelopen maandag verzamelden zo’n dertig betogers voor de stoep om de sloop te voorkomen, en maandag gingen ze naar het stadhuis en eisten een gesprek met Meliani. De wethouder stond hen even te woord en verwees hen naar stadsdeel Zuid, omdat daar de beslissing over de spoedaanvraag van Heemschut lag, een beslissing die vandaag dus negatief uitviel.

Sloopvergunning

Diederik Boomsma (CDA), Tiers Bakker (SP) en Nienke van Renssen (Groenlinks) hebben voor woensdagmiddag een spoeddebat aangevraagd over de sloop. Boomsma: “Vorig jaar heb ik een motie ingediend dat voor alle historische gebouwen van voor 1940 een sloopvergunning nodig is, en niet alleen sloopmelding. Die motie is unaniem aangenomen, dus ik vraag me af hoe deze sloop kan gebeuren. Misschien heeft dit gebouw op individuele kwaliteiten geen monumentenstatus, maar het gaat om het geheel van het straatbeeld.”

Projectontwikkelaar Rob Voet maakt zich geen zorgen. “Voordat je gaat ontwikkelen en investeren, stel je de vraag: wat is toegestaan? En de gemeente heeft twee jaar geleden bevestigd dat het gebouw geen enkele culturele of monumentale waarde heeft. Het zou vreemd zijn om dat besluit op het laatste moment te herzien. Dat zou onbehoorlijk bestuur zijn en dan kan de gemeente absoluut een behoorlijke claim verwachten.”

Voet juicht alleen maar toe dat de Vondelbuurt begin volgend jaar wellicht tot beschermd stadsgezicht wordt benoemd. “Dat zou fantastisch zijn. Ons gebouw zal daarbinnen heel mooi aansluiten. Nu zitten er kozijnen van goedkoop plastic in. Het is geen monument, het is een gedrocht.”

De sloop van de stadsvilla's is ondertussen al in gang gezet, ziet Korver. “Ze zijn al voorzichtig begonnen. De balkons en erkers worden langzaam maar zeker ontmanteld. Zo eenvoudig is dat.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden