PlusAchtergrond

Kunstpodia in nood: ‘Het spant erom of we 1 juni halen’

Amsterdamse kunstpodia vrezen voor hun voortbestaan door de coronamaatregelen. De gemeente is bereid om bij te springen, maar of dat alle theaters, concertzalen en debatcentra overeind houdt is de vraag.

De Balie hoopt op hulp van de gemeente, mogelijk door het tijdelijk opschorten van de huur die het betaalt voor het pand aan het Kleine-Gartmanplantsoen.Beeld Wikimedia Commons

“We hebben berekend wanneer we failliet gaan zonder inkomsten. Het zal erom spannen of we 1 juni halen,” zegt Yoeri Albrecht, directeur van De Balie. “We zijn voor 85 procent afhankelijk van kaartverkoop en omzet van de horeca. Die is nu totaal weggevallen, dan kom je heel snel in cashflowproblemen.”

De Balie is niet de enige culturele instelling die vreest voor haar voortbestaan. De VSCD, de branchevereniging van podia in Nederland, kwam maandag met een noodkreet: ‘Als lokale overheden niet op korte termijn steunmaatregelen treffen, gaan heel veel podia omvallen.’ Volgens VSCD-directeur Gabbi Mesters zorgt een verlenging van de sluiting van zalen tot 1 juni ervoor dat instellingen ‘door hun hoeven zakken’.

Die datum is nog niet definitief: hoewel minister Grapperhaus maandag nog zei dat alle evenementen en bijeenkomsten tot 1 juni niet toegestaan zijn, bleek een dag later dat uiterlijk op 6 april wordt besloten of bijeenkomsten waar geen vergunning voor nodig is verboden blijven.

Albrecht, die de gehele programmering in De Balie tot 1 juni al heeft afgeblazen, reageerde ontzet de verwarring die het kabinet heeft laten ontstaan. “Hoe ingewikkeld kan het communiceren van data zijn?”

Steun voor culturele sector

Het ministerie van OCW inventariseert momenteel hoe groot de schade in culturele sector is, maar met name kleine instellingen zijn afhankelijk van de steun van gemeenten. Wethouder Touria Meliani (Kunst en Cultuur) stuurde dinsdag een brief waarin ze weliswaar geen toezegging deed, maar wel liet doorschemeren dat door Amsterdam gesubsidieerde instellingen die door de coronamaatregelen in acute problemen komen bij de gemeente kunnen aankloppen. Daarnaast belooft Meliani, die namens de vier grote steden in de landelijke ‘taskforce cultuur corona’ zitting neemt, coulance als instellingen hun prestatieafspraken niet na kunnen komen.

De gemeente is, samen met alle podia, bezig met een inventarisatie van de situatie van de podia. Vorige week pleitte de Amsterdamse Kunstraad al voor het tijdelijk verhogen van de subsidie aan kunstenaars die door inkomsten mislopen door het coronavirus.

Kaartjes terugbetalen

Yassine Boussaid, directeur van De Meervaart, hoopt dat er snel een noodplan komt. “We kunnen een deel opvangen met de arbeidsverkorting, maar of daar alles mee is opgelost is zeer de vraag. Als de maatregelen blijven tot 1 juni, is het niet gezegd dat we op 2 juni gewoon weer open zijn. We zijn ook afhankelijk van makers en toneelgezelschappen, veelal zzp’ers. Daar vallen gigantische klappen.”

Ook bij Amer Podia, waar De Rode Hoed, Felix Meritis, het Compagnietheater en De Nieuwe Liefde onder vallen, zijn de zorgen groot. Directeur Clayde Menso: “We ontvangen geen structurele subsidie en moeten het hebben van zakelijke verhuur en inkomsten uit onze programmering: beiden liggen op hun gat. De onzekerheid heeft grote gevolgen voor freelancers en medewerkers met een tijdelijk contract. Laten we die groep niet uit het oog verliezen.”

Podia zijn wettelijk verplicht om het geld voor kaartjes die al zijn verkocht terug te betalen, maar kabinet onderzoekt momenteel of het mogelijk is deze wet aan te passen zodat mensen die het theater willen steunen het geld van reeds gekochte kaartjes niet terug hoeven te krijgen.

Effect van bezuinigingen

Een inktzwart scenario is het, zegt Albrecht. “Nog afgezien van al die mooie dingen die we gepland hadden. Veel van wat wij programmeren is actueel: dat kun je dus niet zomaar naar de herfst verschuiven. Wij moeten vrezen voor ons voortbestaan, terwijl er verder niks met ons aan de hand is: het is puur een cashflowprobleem. We hebben ook nauwelijks reserves, dat was kunstinstellingen niet toegestaan. Je merkt nu het effect van de bezuinigingen van Halbe Zijlstra, van het jarenlang geen inflatiecorrectie toepassen op de subsidie.”

Albrecht hoopt op hulp van de gemeente, mogelijk door het verlagen of tijdelijk opschorten van de huur die De Balie betaalt voor het pand aan het Kleine-Gartmanplantsoen.

Boussaid ziet in de ellendige situatie waar De Meervaart in is beland een klein lichtpuntje. “Premier Rutte noemde in zijn toespraak expliciet de culturele sector, dat zei hij niet voor niks. Daar put ik dan maar hoop uit.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden