Kunstmestfabriek wil plaatsmaken voor bouw Haven-Stad

Kunstmestfabriek ICL wil wel verhuizen naar de Afrikahaven. Daardoor ontstaat ruimte voor de bouw van Haven-Stad.

Beeld Rob Voss

Een nieuwe kunstmestfabriek van ICL zou al over drie jaar in de Afrikahaven kunnen staan. Gesprekken met de gemeente Amsterdam zijn in volle gang. Een verhuizing van de Coenhaven naar een nieuwe plek diep in het Westelijk Havengebied zou de gemeente goed van pas komen, omdat de kunstmestfabrikant een van de drie bedrijven is die de bouw van veertig- tot zeventigduizend woningen in de nieuwe wijk Haven-Stad in de weg zitten.

ICL kan in principe tot 2040 in de Coenhaven blijven. De twee andere bedrijven, Cargill en Eggerding, nog tientallen jaren langer. In een convenant uit 2009 staat dat dat de gemeente wil dat ze in 2029 verkassen omdat de stank en geluid dat ze produceren woningbouw in Haven-Stad verhindert. Het uitkopen van de bedrijven dreigde de gemeente veel geld te kosten. In het plan van ICL blijft de financiële schade beperkt.

De ICL-locatie in de Coenhaven blijft in het plan beschikbaar voor bedrijven, nabije ondernemers die zelf moeten wijken voor woningbouw rond de Houthavens. Volgens ICL gaat het om loodgieters, dakdekkers en lichte industrie. Zij veroorzaken minder overlast, waardoor de woningbouw eerder kan beginnen. De opbrengst van de transactie zou voldoende zijn om ICL’s verhuizing en de nieuwbouw in de Afrikahaven te betalen. “We kunnen de verhuizing zo plannen dat het de gemeente niets kost,” zegt vice­president van ICL-Europa Anthony Zanelli.

Loodgieters

Eerdere onderhandelingen over een schadeloosstelling voor ICL zouden volgens Zanelli 150 miljoen euro gaan kosten. Die onderhandelingen zijn jaren geleden stukgelopen, weet hij, vooral omdat de gemeente de kosten pas een jaar of acht later zou kunnen terugverdienen door de verkoop aan projectontwikkelaars voor de bouw van woningen.

Bijkomend voordeel van het plan is dat ICL voor Amsterdam behouden blijft. De kunstmestfabrikant is al sinds 1907 in de haven gevestigd, eerst als de Amsterdamsche Super­fosfaat­fabriek en later achtereenvolgens als Amfert en ICL. Er werken 110 mensen.

Fosfaat

In een nieuwe fabriek in de Afrikahaven denkt ICL de kunstmestproductie te kunnen opvoeren van de huidige 550.000 ton tot 750.000 en mogelijk 1,2 miljoen ton per jaar. Op de nieuwe locatie verwacht ICL bovendien meer hergebruik van de schaarse meststof fosfaat, onder meer vanuit de waterzuivering. Ook gaat de CO2-uitstoot dan sterk naar beneden. “De huidige fabriek uit 1978 is daar niet zomaar voor geschikt. Dus dit is een kans voor ons en voor Amsterdam,” zegt Zanelli. “We zitten hier al meer dan honderd jaar en we hopen dat we een plek vinden waar we weer honderd jaar vooruit kunnen.”

Volgens de gemeente versnelt een verhuizing van ICL de bouw van Haven-Stad niet. De afspraken met de drie bedrijven blijven van kracht waardoor woningbouw in een groot deel van het gebied pas mogelijk is na 2029.

Wel zou een bron van overlast weg zijn. Als ICL vertrekt, wordt de geluidsoverlast minder en dan vooral aan de noordkant van Haven-Stad, op het huidige bedrijventerrein Cornelis Douwes. Daar zou de gemeente graag na 2029 beginnen met de ontwikkeling van de nieuwe wijk, al moet daarbij eerst nog duidelijkheid komen over de toekomst van scheepswerf Damen.

Wel valt er minder stankoverlast te verwachten in Amsterdam-Noord en de Minervahaven in West. “Maar het is dus niet zo dat door een vertrek van ICL delen van Haven-Stad worden vrijgespeeld, waardoor eerder met woningbouw kan worden gestart,” aldus een woordvoerder van wethouder Marieke van Doorninck (Ruimtelijke Ontwikkeling).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden