PlusAchtergrond

Kunnen we nu al iets zeggen over opgelopen leerachterstanden?

Door het thuisonderwijs zouden er nauwelijks leerachterstanden zijn opgelopen in Amsterdam, dat suggereert de uitkomst van een enquête onder schoolleiders. Volgens Onderwijswethouder Marjolein Moorman is dat een voorbarige conclusie, scholen maken zich zorgen.

Leerlingen gaan sinds 11 mei weer gedeeltelijk naar school.Beeld Nosh Neneh

Maandag bleek uit een peiling van de Algemene Vereniging Schoolleiders (AVS) dat de meeste schoolleiders geen grote problemen voorzien rond de voortgang van de leerlingen. 

“Mijn wenkbrauwen schoten omhoog toen ik dat las,” reageert wethouder Marjolein Moorman woensdag in een vergadering van de commissie Werk, Inkomen en Onderwijs. “Het lijkt me op zijn minst voorbarig om te concluderen dat er bijna geen achterstanden zijn. Scholen zijn nog niet eens twee weken open voor de helft van de tijd, voor de helft van de leerlingen per keer. Bovendien gaat een groot aantal leerlingen nog niet naar school.”  

Moorman vindt het belangrijk om leerachterstanden te accepteren. “We weten dat iedereen op school heel hard heeft gewerkt en het is niet erg als er achterstanden zijn opgelopen. Maar alleen als we dat erkennen, kan onze inzet in de toekomst zich richten op het wegwerken daarvan.” Daarnaast hebben volgens de wethouder veel Amsterdamse schoolleiders niet meegewerkt aan de enquête en herkennen zij het beeld niet. 

Grote zorgen

Dat bevestigt Jelle Mulder, bestuurssecretaris van Innoord, waar zestien basisscholen in Noord onder vallen. “Al verschilt het per school, door Covid-19 zijn leerachterstanden uitvergroot en opgelopen. Wij maken ons daar grote zorgen over.”

Een aantal scholen van Innoord, waaronder de Buikslotermeerschool en De Krijtmolen bleven tijdens de coronacrisis gedeeltelijk open om contact te houden met groepen kwetsbare leerlingen. Sinds 11 mei mogen leerlingen op basisscholen weer gedeeltelijk naar school; vanaf 8 juni wordt dat volledig mits het aantal coronabesmettingen niet oploopt. Maar daarmee zijn achterstanden nog niet weggewerkt.   

Mulder: “We hebben nu gelukkig weer contact met alle kinderen, al gaan ze nog niet allemaal naar school. Er is een categorie die de kat uit de boom kijkt.” Zomerscholen kunnen een bijdrage leveren om een deel van de achterstanden in te lopen, denkt hij. “Wie weet kunnen we dat ook herhalen in andere vakanties. Op vrijwillige basis, uiteraard.”

Op basisschool De Roos in De Baarsjes ziet directeur Geert Geertsma ‘geen hele grote achterstanden, al is dat  deels gevoelsmatig’. “We constateren wel dat er dingen zijn weggezakt, maar de achterstand is beperkt.” Ook op De Roos zijn nog niet alle kinderen terug op school, maar per week worden het er meer. 

Of een zomerschool een leerachterstand kan oplossen betwijfelt Geertsma. “We kunnen in de zomer extra dingen organiseren, maar vaak is de groep kinderen met een groot risico op achterstanden al moeilijk te bereiken. Zij schrijven zich vaak niet in voor deze activiteiten. Je kunt ze niet dwingen.”

Willem van Oranje

“Ik weet niet hoe ze leerachterstand gemeten hebben,” zegt Thea Michel, directeur van basisscholen De Vijf Sterren en De Kinderboom in Amsterdam-Noord. “Ik kan het nog niet onderbouwen met toetsen.” Kinderen met een stabiele thuissituatie en ouders die de leerstof goed begrijpen, ondervinden niet al te veel hinder, vermoedt ze. “Dat ze niet meer weten wanneer Willem van Oranje overleed, daar komen ze wel overheen, dat kunnen ze opzoeken.”

Ernstiger is het voor ‘de zorgengroep’, die nu extra achterstand oploopt. “Maar het is hypocriet om daar nu opeens heel dramatisch over te doen. Deze groep was altijd al kwetsbaar.  Breuken, procenten en staartdelingen bijspijkeren, daar kan ik wel wat mee. Maar de sociale aspecten die deze kinderen op school moeten leren, dat vind ik veel moeilijker. Zij lopen jarenlang elke dag een klein beetje achterstand op, dat vind ik veel erger.”

Zomerscholen kunnen een hele goede bijdrage leveren in de beleving van leerlingen met een achterstand, denkt Michel. “Het verbreedt hun wereld en ze maken dingen mee die ze thuis niet meekrijgen. Maar didactisch-pedagogisch is het een ander verhaal. Want wie zet je voor de klas?”

Thuisblijven

 Moorman zei woensdag dat het aantal leerlingen dat naar school gaat gelukkig weer aan het stijgen is, maar het blijft een ‘grote zorg’. Volgende week komt de gemeente met nieuwe cijfers. 

Na de gedeeltelijke opening van de basisscholen bleek dat ongeveer 13 procent van de Amsterdamse leerlingen niet kwam opdagen. Dat is deels uit angst, deels omdat ze zelf of een gezinslid in een risicogroep zitten. Op ongeveer 1 op de 5 scholen lag het aantal afwezige leerlingen op meer dan 20 procent, vooral in Noord en Nieuw-West. 

In de eerste plaats is het aan scholen om leerlingen en hun ouders te overtuigen weer naar school te gaan. Mocht dat niet lukken wordt de leerplichtambtenaar ingeschakeld. Er worden op dit moment geen boetes opgelegd. 

Zomerscholen

Het kabinet investeert 244 miljoen euro in het basis-, voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs om onderwijsachterstanden in te halen. Scholen kunnen dit geld gebruiken om extra lessen aan te bieden naast het reguliere onderwijs, bijvoorbeeld in de vorm van zomerscholen. 

Ook Amsterdam wil kijken of de zomerscholen in de stad uitgebreid kunnen worden. “We hebben al een traditie van zomerscholen in de stad en veel jongeren zullen deze zomer in de stad blijven,” zegt Marjolein Moorman. Ze wil krachten bundelen met partijen die geen regulier programma kunnen uitoefenen zoals cultuurinstellingen, kunstenaars en sportorganisaties.

“We willen jongeren vooral een mooi en verrijkend programma bieden. Dat betekent niet verplicht in de schoolbanken, want dat zou geen recht doen aan de situatie zoals die nu is. Die achterstanden werk je niet zomaar in een paar weken weg, maar we willen wel zo veel mogelijk jongeren een mooie zomer geven.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden