Amsterdam Bewaar

Krimschatten Allard Piersonmuseum toegewezen aan Oekraïne

Lakkistje uit collectie van museum op de Krim.
Lakkistje uit collectie van museum op de Krim. © Allard Pierson

De rechtbank in Amsterdam heeft de omstreden Krimschatten die in 2014 in het Allard Piersonmuseum te zien zijn geweest toegewezen aan Oekraïne.

De rechter baseert zich daarbij op het Unescoverdrag uit 1970, dat de bescherming van cultuurgoederen garandeert. Zowel Oekraïne als Nederland zijn partners van dat verdrag. De Krim is geen partner, en wordt in Nederland ook niet erkend als soevereine staat.

De schatten liggen sinds 2014 in een depot in het Allard Piersonmuseum.  Al twee jaar heerstte er onduidelijkheid over wie de daadwerkelijke eigenaar is van de kunststukken: de staat Oekraïne of vier musea op de Krim waar de objecten vandaan kwamen. Beide partijen hadden een zaak aangespannen. 

Cultuurgoed
De honderden kunstobjecten waren uitgeleend door de vier musea aan het Allard Pierson Museum, voor de tentoonstelling De Krim - Goud en Geheimen van de Zwarte Zee. Tijdens die tentoonstelling in 2014 annexeerde Rusland de Krim. Daardoor ontstond de vraag aan wie het museum na afloop de werken zou moeten af- of teruggeven: aan de Krimmusea en dus indirect aan Rusland, of aan Oekraïne en dus naar Kiev.

De rechter heeft bepaald dat Oekraïne de objecten krijgt, dat die tot Oekraïens cultuurgoed behoren, maar dat Oekraïne wel de vergoeding voor de opslag van de schatten in het Allard Pierson Museum moet betalen.

Ook voor de verzekering is Oekraïne verantwoordelijk gesteld. Het gaat om een bedrag van 111.000 euro. In totaal is het Allard Pierson drie ton aan kosten kwijt geweest voor deze zaak. Het gaat dan onder andere ook om juridische kosten.

Beroep
Musea op de Krim zijn veroordeeld tot het vergoeden van de proceskosten aan het Allard Piersonmuseum en Oekraïne. Dat gaat om 1400 euro per partij. De partijen hebben drie maanden de tijd om in beroep te gaan. Tot die tijd blijven de schatten in Nederland.

Michiel van Leeuwen, advocaat van de musea op de Krim, wil eerst het vonnis lezen voor hij van die mogelijkheid gebruik gaat maken. "Dit is meer dan twintig pagina's."

De advocaat van Oekraïne, Gert-Jan van den Bergh, zegt zich verheugd te voelen over de uitspraak. Hij gaat bespreken of Kiev eventueel nog wat wil ondernemen tegen de kosten die het aan het Allard Pierson moet betalen. "Allard Pierson heeft die kosten over zichzelf afgeroepen." Eerst wordt afgewacht wat de Krimmusea nu gaan doen.

De Nederlandse rechter doet geen uitspraak over welk land, Rusland of Oekraïne, de rechtmatige eigenaar van de Krimschatten is. Die kwestie moet volgens haar worden uitgevochten voor de rechter in Oekraïne.

Lees terug: Hoe het Amsterdamse Allard Piersonmuseum plots in de burgeroorlog in Oekraïne verzeild raakte. [+]