Nieuws

Kort geding mondkapjesplicht: ‘Halsema passeert regering rechts’

Burgemeester Femke Halsema is ‘een soort repressieve hardliner die de regering rechts passeert’ en deskundigen negeert. Dat zei theatermaker en Wallen-bewoner Ab Gietelink maandag tijdens het mede door hem aangespannen kort geding tegen de mondkapjesplicht.

Ab Gietelink arriveert bij de rechtbank voor het kort geding over de mondkapjesplicht in Amsterdam. Beeld ANP

Gietelink verwees naar rechtsgeleerden die zeggen dat de mondkapjesplicht in strijd is met de Grondwet. Hij sprak van een ‘provocatie van de rechtsstaat’ en uitte zijn vrees dat de experimenten die nu plaatsvinden in Amsterdam en Rotterdam de voorbode zijn van een landelijke draagplicht.

De protestgroep Viruswaarheid heeft zich bij Gietelink aangesloten als eiser, met nog vier bewoners uit het gebied rond de Wallen. Viruswaarheid is uiterst kritisch op de voornaamste kabinetsadviseurs in de coronacrisis, RIVM-directeur Jaap van Dissel en het Outbreak Management Team (OM), maar in dit geval leunt de protestgroep juist op de argumenten van het RIVM en OMT tégen mondkapjes.

Tegenstrijdig

Jeroen Pols van Viruswaarheid parafraseerde maandag de uitspraak van Van Dissel dat uit onderzoek blijkt dat 30.000 mensen een week lang chirurgische mondkapjes moeten dragen om 1 besmetting te voorkomen. Pols vindt het tegenstrijdig dat bestuurders zich steeds beroepen op de deskundigheid van het OMT, maar in dit geval een eigen koers varen.

Pols en Gietelink uitten ook harde kritiek op de Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb. Volgens Pols ‘maakt het hem niet uit dat hij de Grondwet overtreedt’. “De burger moet maar naar de rechter gaan als het hem niet bevalt. Deze situatie is ongekend.”

De zaak is een lakmoesproef voor de ‘experimenten’ waarmee de burgemeesters van Amsterdam en Rotterdam hopen het oplopend aantal coronabesmettingen een halt toe te roepen. Juristen zetten vraagtekens bij de draagplicht, die sinds begin deze maand geldt, en verschillende rechtsgeleerden achten het in strijd met de Grondwet, waarin het eerbiedigen van het recht op de persoonlijke levenssfeer is vastgelegd. Als het al is toegestaan, moet dat volgens hen worden ondersteund door een speciale wet. Zo’n coronawet laat nog altijd op zich wachten.

Noodverordeningen

In onder meer Amsterdam en Rotterdam zijn noodverordeningen uitgevaardigd die mondkapjes op verschillende plekken verplichten. In Amsterdam geldt de regel onder meer op de Wallen, Kalverstraat en Nieuwendijk. Mondkapjes zijn daar op straat en in de winkels dag en nacht verplicht. In de Albert Cuypstraat en op Plein ’40-’45 geldt de plicht tijdens markttijden.

Volgens burgemeester Halsema hebben mondkapjes mogelijk een positief effect op het gedrag van mensen, die eerder afstand van elkaar zouden houden als ze anderen ermee zien lopen. De plicht is bovendien tijdelijk (vooralsnog tot eind augustus), om veel zwaardere maatregelen als een nieuwe lockdown te voorkomen.

De noodzaak is volgens Halsema ingegeven door het stijgend aantal besmettingen en het groeiend aantal dagjesmensen in de toch al drukke binnenstad. Namens Halsema stelde advocaat Jessey Liauw-A-Joe maandag dat er geen consensus is onder wetenschappers over het nut van mondkapjes. Het is niet bewezen dat ze werken, maar evenmin is aangetoond dat ze niet werken.

Bovendien maken burgemeesters regelmatig inbreuk op grondrechten via noodverordeningen, zoals nu in Amsterdam gebeurt. Als daar in dit geval al sprake van zou zijn, gaat het om ‘een zeer geringe beperking’ van het recht op persoonlijke levenssfeer.

Chantage

Daarnaast geeft het OMT volgens Liauw-A-Joe wel degelijk ruimte om mondkapjes te dragen en is het standpunt van de adviseurs ‘veel genuanceerder’ dan Gietelink en Pols stelden. Ze wees ook op de oproep van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) om mondkapjes te dragen.

Namens Viruswaarheid schamperde advocaat Gerben van de Corput over de stelling van Liauw-A-Joe dat er geen sprake zou zijn van inbreuk op de persoonlijke levenssfeer: “Je moet het maar durven.”

Gietelink zei dat ondernemers in Centrum niet mee durven te doen met de rechtszaak uit angst dat de gemeente hun zaak sluit. Hij sprak van ‘chantage’. Liauw-A-Joe wees die aantijging van de hand. Haar collega Rolf Verduijn zei namens de gemeente dat de overheid aansprakelijk zal worden gesteld als de ic’s onverhoopt overstromen. Dan moet die overheid wel ruimte hebben het beleid te voeren dat haar juist lijkt.

De rechter doet woensdagmiddag uitspraak.

Op de Wallen is het, ondanks de verplichting, volledig willekeurig wie er wel en niet een mondkapje draagt.Beeld Amaury Miller
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden