Reportage

Koning in gesprek over ‘nijpend’ lerarentekort

Koning Willem-Alexander liet zich tijdens een werkbezoek aan een Amsterdamse basisschool en de HvA informeren over het lerarentekort, een thema dat hij ook in de troonrede al aansneed.

De koning liet zich in groep 3 van Hugo Smeijer ook door leerlingen vertellen waar zij mee bezig zijn. Beeld ANP Lex van Lieshout

Twee spelende kleuters in de gang van OBS Aldoende in Amsterdam-Oost kijken verbaasd op als koning Willem-Alexander de trap opkomt en er een vrolijk ‘hallo’ klinkt. Via lange gangen waar kleurige jasjes en tassen op een rij hangen heeft de koning net de tweede verdieping bereikt om met het team in gesprek te gaan over het lerarentekort.

Als de koffie is geserveerd, noemt de koning het lerarentekort – dat ­zeker in Amsterdam wordt gevoeld – een dringend probleem voor de samenleving. Een probleem ook waar de koning als vader affiniteit mee heeft. Hij noemt het vak zwaar, zeker in vergelijking met vroeger. Toen de prinsesjes op de basisschool zaten, vroeg hij eens aan een docent om de regeldruk inzichtelijk te maken. Er ging een kast vol papierwerk open.

Over de regeldruk gaat het vanochtend niet, tijdens het duobezoek met minister van Onderwijs Ingrid van Engelshoven. Wel over zijinstromers, mensen die zich in een verkorte opleiding van twee jaar laten omscholen tot docent. Hugo Smeijer is er zo een. Zijn mededeling dat hij maandag formeel is afgestudeerd bij de Hogeschool van Amsterdam, levert hem een felicitatie van de koning op.

Doorbetaald

Smeijer werd in de praktijk op OBS Aldoende opgeleid, met een salaris. Ook de dag dat hij in de schoolbanken zat, werd betaald. Het schoolbestuur heeft die vergoeding inmiddels teruggebracht naar een halve dag. Het werd te kostbaar.

Van Engelshoven wijst op de 20.000 euro subsidie die beschikbaar is voor een zijinstromer. Schooldirecteur Els Ramaekers benadrukt dat dit bedrag opgaat aan begeleiding door collega-leerkrachten. Die begeleiding is nodig om nieuwkomers te behouden voor het vak, stelt Smeijer. “Ik merkte in mijn klas ook dat het in sommige gevallen te zwaar was. Dat scholen met een groot tekort aan leraren denken: een docent erbij! Zij krijgen te weinig begeleiding en haken dan af.” Gelukkig voor Smeijer kampt Aldoende niet met een lerarentekort.

Het onderwerp is actueel: docenten hebben voor volgende maand een landelijke staking aangekondigd omdat zij extra geld willen en woensdag gaat de Tweede Kamer over het onderwerp in debat. In de troonrede, vorige maand, noemde de koning het probleem ‘nijpend’, maar stelde ook dat het een vraagstuk is dat met een ‘financiële injectie niet meteen is opgelost’. Wel zei hij dat de regering blijft investeren, zodat meer mensen ‘voor dit mooie beroep kiezen’.

Pabo

Hoewel haar collega Arie Slob over het basisonderwijs gaat, waar de gevolgen van het lerarentekort het duidelijkst zichtbaar zijn volgens de koning, ligt er ook een opdracht voor minister Van Engelshoven. Zij is namelijk verantwoordelijk voor de pabo, de opleiding in het hoger beroepsonderwijs waar leraren worden opgeleid tot basisschooldocent. Daarbij gaat het niet alleen om studenten die op hun 17de of 18de voor de pabo kiezen, maar ook om deeltijdstudenten of zijinstromers zoals Smeijer.

De koning wil weten wat Smeijers omgeving vindt van zijn overstap en of het helpt dat bestuursvoorzitter Merel van Vroonhoven van de Autoriteit Financiële Markten ook overstapte naar het onderwijs. “Iedereen was bij mij enthousiast,” zegt Smeijer. Hij komt uit ‘een onderwijsgezin’ en werkte tot zijn nieuwe loopbaan in de horeca. Reden voor zijn overstap: hij wil bijdragen aan de stad waar hij woont.

Maar, zegt hij, hij kan zijn diploma nu wel op zak hebben en een fijne baan, maar er zijn nog meer problemen, vooral voor Amsterdamse leerkrachten. “De Amsterdamse afgestudeerden trekken weg omdat ze geen huis kunnen betalen. Ik heb dat probleem zelf ook.”

Oneerlijke concurrentie

Tijdens een gesprek met docenten en opleiders aan de pabo-afdeling van de HvA – op een steenworp afstand van basisschool Aldoende – noemt Thijs Roovers, bekend van lerarenactiegroep PO in Actie, de oneerlijke concurrentie tussen leraren op basisscholen en middelbare scholen als belemmering. De leraren op het voortgezet onderwijs verdienen meer. “Zeker in de grote stad, waar huizenprijzen hoog zijn, stap je dan als basisschoolleraar sneller over.”

Van Engelshoven noemt dat ‘een enorme belemmering’ en zegt in gesprek te zijn met de grote steden, bijvoorbeeld over het reserveren van een deel van de woningvoorraad voor jonge leraren.

Het bezoek van de koning maakt deel uit van een reeks werkbezoeken waar ministers de koning op sleeptouw nemen. Nu hij met elke minister op pad is geweest, nemen staatssecretarissen het stokje over.  

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden