PlusNieuws

Komt De Lange Glijbaan na 20 jaar terug naar de Bijlmer?

De Lange Glijbaan werd in 1976 geplaatst bij metrostation Ganzenhoef. Beeld Karin Daan
De Lange Glijbaan werd in 1976 geplaatst bij metrostation Ganzenhoef.Beeld Karin Daan

De Lange Glijbaan keert mogelijk terug naar zijn plek bij metrostation Ganzenhoef. De gemeente onderzoekt de mogelijkheid om het mysterieus verdwenen kunstwerk van Karin Daan in ere te herstellen.

Patrick Meershoek

Het is cultureel erfgoed van de Bijlmer, een zoevend onderdeel van het collectieve geheugen van heel veel kinderen die in de jaren zeventig, tachtig en negentig opgroeiden in de omgeving van metrostation Ganzenhoef. “Een magische plek,” zegt kunstenaar Karin Daan over haar dubbele glijbaan van vijftien meter, die als een spoorlijn onder de metrobaan naar beneden loopt. “Als kind hield ik ervan om onder de spoorbaan te spelen. Het was er spannend en je zat er hoog en droog. Dat was de inspiratie voor het ontwerp.”

De Lange Glijbaan, zoals het kunstwerk door de gebruikers werd gedoopt, verschafte in de loop der jaren tienduizenden kinderen plezier – en een enkele volwassene. Daar kwam een raadselachtig einde aan bij de renovatie van het metrostation in 2002. De glijbanen werden ‘tijdelijk’ verwijderd, maar keerden om redenen die tot op heden in duister zijn gehuld nooit meer terug. Daan: “Ik herinner me een telefoontje van de gemeente of ik de glijbanen kon komen ophalen. Alsof ik thuis ruimte had voor twee banen van vijftien meter.”

De mysterieuze verdwijning van het kunstwerk doet de maker nog steeds pijn. “Het is een dierbaar werk en het heeft indertijd ook een hoop geld gekost, ongeveer 100.000 gulden. Ik had er zelf ook goede herinneringen aan. Als mijn neefjes op bezoek kwamen in Amsterdam, nam ik ze met de metro mee naar Ganzenhoef. Ze keken me dan met grote ogen aan, konden niet geloven dat ik die enorme glijbaan had gemaakt. Het blijft toch onbegrijpelijk dat een dubbele glijbaan van vijftien meter zomaar kan zoek raken.

Al met al een onbevredigende gang van zaken, waaraan twintig jaar later mogelijk alsnog een einde komt. Op voorstel van de stadsdeelcommissie in Zuidoost heeft de gemeente een verkenner opdracht gegeven te onderzoeken of het kunstwerk kan terugkeren naar de Bijlmer. “De glijbaan is een van de goede herinneringen aan de Bijlmer van vroeger,” vertelt Anne Wehkamp (D66) over haar initiatief. “Er wordt door heel veel mensen met weemoed over gesproken. Hoe mooi is het als straks de kinderen van nu hetzelfde plezier kunnen ervaren?”

Reusachtig ganzenei

Ook de kunstenaar is opgetogen over de plannen. “Ik vind het geweldig,” zegt Daan. “Het geeft aan dat het werk nog steeds leeft. De glijbaan wordt node gemist.” De Lange Glijbaan was in 1976 een van haar eerste opdrachten. “Ik vond het griezelig. Eerst had ik met een paar vrienden van de opleiding samen een voorstel ingeleverd voor een reusachtig ganzenei. Dat vond de commissie helemaal niks. Daarna ben ik in mijn eentje gaan werken aan een dubbele glijbaan op de plek waar de metro het talud verlaat en doorgaat boven het maaiveld. Dat viel meteen in goede aarde.”

Of het kunstwerk in de oorspronkelijke vorm en op de oorspronkelijke plek kan worden teruggebracht, is nog de vraag. De eisen die aan de veiligheid van speeltoestellen worden gesteld, zijn nu veel strenger dan in de jaren zeventig. Daan: “Daar is in het ontwerp wel rekening mee gehouden. Ik heb een lange landing gemaakt en hoge randen. Ik heb later nog weleens opmerkingen gekregen over een bepaald type kleding met knopen waarvoor de glijbaan ongeschikt zou zijn. Erg overdreven, vond ik dat. Er is nog nooit een ongeluk gebeurd.”

De veiligheid is één van de aspecten waarnaar wordt gekeken, zegt Dirk de Jager van het dagelijks bestuur van Zuidoost. “Het kunstwerk moet natuurlijk veilig zijn, maar het moet ook geen lullig glijbaantje van drie meter worden. We willen de oorspronkelijke beleving.” Daarbij wordt ook gekeken naar andere plekken dan metrostation Ganzenhoef. In de commissievergadering droomde de bestuurder al hardop over een nieuwe publiekstrekker in het stadsdeel, een iconische glijbaan die in één roetsjende beweging verleden, heden en toekomst met elkaar verbindt.

Karin Daan is nieuwsgierig naar de uitkomst van die zoektocht. “Het werk is natuurlijk verbonden met de metro, maar ik sta open voor alle briljante ingevingen. Belangrijk is dat kinderen er weer plezier aan kunnen beleven. De Lange Glijbaan staat om die reden hoog op mijn lijstje met dierbare kunstwerken, samen met het Homomonument. Het zijn werken die, beide op een andere manier, blijvend iets betekenen voor het geluk van mensen. Dat geeft heel veel voldoening.”

De Lange Glijbaan terug naar Ganzenhoef?

Tussen droom en daad staat mogelijk het Warenwetbesluit Attractie-en Speeltoestellen in de weg, vertelt Duncan Louer van SpeelTopVeilig, het onderdeel van de Donker Groep dat inspecties uitvoert op speelgelegenheden. “De wetgeving is in 1997 van kracht geworden. In het verleden hebben onveilige speeltoestellen ernstige ongelukken veroorzaakt. Sinds de invoering van de WAS zijn er voor heel Europa goede en duidelijke veiligheidseisen. Alle speeltoestellen moeten gecertificeerd zijn en regelmatig worden geïnspecteerd.”

Ook kunstwerken die uitnodigen tot spelen vallen onder het WAS. Na bestudering van de foto van De Lange Glijbaan komt Louer met een ontnuchterende diagnose. “In elk geval voldoet de glijgoot van het kunstwerk niet aan de huidige veiligheidsnormen. Deze is te lang en moet worden onderbroken door enkele bochten. Onduidelijk is ook of de randen hoog genoeg zijn. Verder zijn van belang de valdemping en de obstakelvrije ruimte langs de glijgoot.”

Louer voegt er snel aan toe dat hij de glijbaan ‘heel mooi’ vindt. “Ondanks de regelgeving zijn er nog best heel uitdagende speeltoestellen mogelijk. Ook van dit kunstwerk kan met enige aanpassingen een nieuw speeltoestel worden gemaakt dat aan de huidige normen voldoet. De nieuwe glijbaan zal dan niet helemaal gelijk zijn aan het oorspronkelijke ontwerp.” En, het resultaat zal moeten worden voorgelegd aan een AKI, een aangewezen keuringsinstantie.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden