KLM wil bondsblok breken in cao-strijd

KLM nodigt individuele vakbonden uit om opnieuw te komen praten over een cao. Donderdag mislukte het overleg voor nieuwe cao’s die de maatschappij met acht KLM-bonden tegelijk deed. Het hoopt nu met individuele bonden te overleggen. “Iedereen die met ons wil verder praten, is welkom.”

KLM praatte tot donderdag met alle acht bonden tegelijk over verschillende cao’s bij de luchtvaartmaatschappij Beeld ANP

KLM praatte tot donderdag met alle acht bonden tegelijk over verschillende cao’s bij de luchtvaartmaatschappij: die voor de vliegers, het cabinepersoneel en grondpersoneel. Halverwege dat overleg liepen de bonden uit dat overleg weg, omdat ze het loonbod van de maatschappij niet wilden bespreken.

KLM vindt die stap onbegrijpelijk omdat de gesprekken volgens de maatschappij dicht bij een oplossing waren. De maatschappij en nodigt ‘iedereen die wil komen praten’ uit om verder te praten. “Er ligt van alles op tafel; ik weet niet hoe het verder zal moeten,” zegt onderhandelaar Kim Bruggeman van KLM. “Wij gaan niet 10 weken met de armen over elkaar zitten. Iedereen die met ons wil komen praten is welkom.”

Ook de bonden hebben de deur nog niet helemaal dichtgeslagen maar starten wel voorbereidingen voor acties. Ze leggen met woorden als ‘krenterig’, ‘onacceptabel’ en ‘schoffering’ de schuld voor het mislukken bij KLM, die zelfs haar eigen loonbod gedurende de onderhandelingen zou hebben verlaagd.

Helderheid

Bruggeman begrijpt niets van de verwijten. “Wij hebben meermalen voorstellen gedaan waar steeds niet op werd gereageerd, maar ze eisen dat we met een nieuw bod komen. Het loopt nu vast op het feit dat ze steeds van ons helderheid eisen, maar zelf geen enkele stap zetten.”

“De bonden hebben voorafgaand aan de onderhandelingen meer dan 110 voorstellen gedaan. Dat vonden we wat veel, maar we hebben ons constructief opgesteld en ze per groepering werknemers diepgaand verkend.” Het gaat daarbij om zaken als het verminderen van werkdruk voor grondpersoneel, vijfdaagse roosters voor de Europese piloten en betere werk- en rusttijden voor de cabine. “Over sommige dingen konden we het snel eens worden, ook de meeste andere zaken waren bespreekbaar.”

Maar na drie dagen onderhandelen, stelden de bonden volgens Bruggeman dat er eerst een beter loonbod moest komen alvorens er verder gepraat kan worden. “Dat vonden we raar. Wij hadden een bod gedaan. Dan moet je daar toch eerst op reageren.” Uiteindelijk kwam er een gezamenlijke looneis van twee keer vier procent in twee jaar.

“Dat vonden zij een significante stap, ik zie dat significante niet. Voor drie bonden was het de eerste eis, twee bonden handhaafden de eis die ze eerder hadden gedaan en eentje verhoogde zijn eis. Alleen FNV deed een stap van 5 naar 4 procent.”

Sommetje

Toen de maatschappij volgens Bruggeman alsnog met een ander voorstel kwam, stapten de bonden op. “Naast 2,25 procent in 20 maanden bieden we eenmalig duizend euro. En alhoewel de ruimte beperkt is, was dat nog geen eindbod.” Dat het KLM-bod beneden de inflatie uitkomt zoals FNV beweert, is volgens hem onjuist. “Ik begrijp niet waar dat sommetje vandaan komt.”

De bonden verwijten KLM voortdurend te draaien met percentages en de cao-duur. ”Dat we de looptijd van de cao hebben aangepast, klopt wel,” zegt Bruggeman, “maar de bonden hebben daar expliciet om gevraagd. Zij wilden 24 maanden, wij 16, dus zijn wij naar 20 gegaan. Maar de bonden hebben helemaal niet bewogen.”

Een schoffering met een cynisch loonbod

‘De noodzaak tot (voorlopig) beëindigen van het cao-overleg ligt in het gat tussen wat KLM wil bieden en wat de bonden redelijk vinden in deze tijd van financieel-economische prestaties van KLM. Dat is te groot is om te kunnen overbruggen.’ Dat schrijven de acht in een brief aan HR-topman Aart Slagt die in handen is van deze krant.

Het verschil kon volgens hen vrijdag ook niet meer gerepareerd worden. ‘KLM heeft sinds de start van het overleg geen enkele stap richting de bonden gezet. Iedere keer dat ze haar positie veranderde, was dat een variant op hetzelfde; een stap opzij in plaats van vooruit.”

Volgens de bonden, die het merendeel van de 33.000 werknemers vertegenwoordigen, bleef KLM tijdens de onderhandelingen maar draaien. ‘Volledig bewust van de reactie die dat bij de bonden teweeg zou brengen, legt u wederom een variant op tafel waarin opnieuw de loonruimte, die nog steeds aanzienlijk onder het landelijke gemiddelde ligt, over een andere looptijd wordt uitgesmeerd.’

“Uiteindelijk bleef er een loonsverhoging van 1,35 procent over,” licht FNV-onderhandelaar Birte Nelen toe. “Dat is nog minder dan de inflatie. Het is ongelooflijk dat KLM na zulke goede jaren, met recordwinsten, geen fatsoenlijke cao voor de eigen medewerkers wil afsluiten. Mede door de inzet van de werknemers, zijn die topwinsten gerealiseerd. Daar moeten zij ook van profiteren.”

Cabinebond VNC gaat nog een stap verder en spreekt van “een schoffering met een cynisch loonbod.”

“Wat ons voor zal zorgen baart, is dat KLM niet bereid is tot dialoog,” reageert president Willem Schmid van vliegersverbond VNV. “Ze hebben vanaf het begin de positie ingenomen dat er slechte tijden aankomen maar willen er vervolgens niet op ingaan als de bonden met vragen daarover komen. Dat zijn we niet gewend. Zeker als het moeilijk gaat, moet je altijd in gesprek blijven. Maar KLM wil niet meer bewegen.”

Niet zo rooskleurig

Volgens Bruggeman is KLM wel degelijk bereid om over de economische situatie te spreken. “Erik Swelheim, onze financieel topman, heeft de bonden de situatie uitgelegd. Daar kwamen, met uitzondering van VNV nauwelijks vragen op.” Volgens KLM is de situatie bij de maatschappij - en de Europese luchtvaart - helemaal niet zo rooskleurig als de bonden voorstellen. “De resultaten staan onder druk. Wij willen en kunnen onze ogen niet sluiten voor die ontwikkelingen.”

“We hebben voorgesteld gezamenlijk een studie te doen naar de marktomstandigheden waarin wij moeten opereren. Alleen VNV had belangstelling. Die studie willen we nog steeds, wie mee wil doen is welkom.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden