PlusAnalyse

KLM-medewerkers betalen de prijs voor de redding

D-Day voor KLM en KLM’ers vrijdag. Naast dramatische halfjaarcijfers van moederbedrijf Air France-KLM zal de maatschappij de eerste contouren van een ingrijpende sanering bekend maken. Personeel en vakbonden graven zich alvast in.

KLM toestellen stonden wekenlang aan de grondBeeld ANP

15 procent bezuinigen op de kosten; dat is de opdracht die KLM eind vorige maand meekreeg toen na weken onderhandelen de hoognodige overlevingssteun van het kabinet rondkwam. Alhoewel de maatschappij, die hard is getroffen door de coronacrisis, sowieso al fors zou snijden in de kosten.

Sinds duidelijk is dat KLM kan rekenen op een miljard euro overheidsleningen en 2,4 miljard door het kabinet gegarandeerde bankleningen - die allemaal met rente moeten worden terugbetaald - heeft de maatschappij gewerkt aan het inkleuren van de bezuinigingsopdracht. 

De eerste stappen zijn inmiddels gezet. 2436 KLM’ers maken gebruik van de vrijwillige vertrekregelingen die het bedrijf intern promootte met: ‘KLM neemt liever afscheid van medewerkers die daar zelf voor kiezen dan van collega’s die daar niet vrijwillig voor kiezen’. 

Ook zijn circa tweeduizend inhuurkrachten en flexwerkers afbesteld. En zijn er voorstellen op tafel gelegd om loonsverhogingen in de huidige cao’s alvast af te blazen. Maar voldoende is het niet. Zowel looningrepen als vermindering van de 33.000 vaste arbeidsplaatsen zijn onvermijdelijk.  

Modaal salaris inleveren

De ministerraad is ook aangeschoven op de stoel van het KLM-bestuur, met specifieke eisen hoé moet worden bezuinigd. In de overheidsvoorwaarden is opgenomen dat KLM-salarissen vanaf modaal (35.000 euro bruto per jaar) loon moeten inleveren. Maar de Tweede Kamer heeft inmiddels een motie aangenomen om die grens op te krikken naar 1,5 keer modaal om met name de koffersjouwers en andere grondmedewerkers te beschermen. 

KLM houdt echter last van de afspraken die door het kabinet zijn vastgelegd. Maar dat pikken de bonden niet. Immers: looningrepen maken deel uit van de cao’s en die moeten met vakbonden worden onderhandeld. Allemaal eisen ze inzage in de onderliggende voorwaarden die het kabinet aan KLM heeft opgelegd. 

Alhoewel die op hoofdlijnen bekend zijn, is de onderbouwing vertrouwelijk. Daardoor is veel onduidelijk. Zo is niet vastgelegd wanneer de kostenbesparing van 15 procent gerealiseerd moet zijn en ten opzichte van welk moment. 

Stukken blijven geheim

Zowel KLM als het verantwoordelijke ministerie van Financiën weigeren de stukken aan de bonden vrij te geven. Inmiddels is er wel een afspraak tussen bonden en het ministerie van Financiën, maar of de gevraagde informatie daar boven tafel komt, is de vraag.

Ook vliegersvereniging VNV verzet zich tegen de eis dat alle salarissen boven drie keer modaal - wat geldt voor vrijwel alle vliegers - 20 procent loon moeten inleveren en geen variabele toeslagen krijgen. Al het KLM-personeel was al zijn winstdeling over dit jaar kwijtgeraakt.

Ontslagen

Over arbeidsplaatsverlies en ontslagen hebben de bonden minder te zeggen, alhoewel over de wijze waarop die plaatsvinden met de vakbonden een sociaal plan moet worden vastgesteld.

Alleen in de cao van de KLM-vliegers is sinds 2015 expliciet vastgelegd hoe een sanering eruit ziet: de nieuwste piloot gaat er als eerste uit, bewaakt door een ontslagcommissie. In de cabine, op de grond en in de kantoren is die afspraak er niet, of is deze niet duidelijk omschreven.

Wettelijk ligt vast dat er zonder overeenstemming over de wijze van sanering op basis van leeftijdsgroepen wordt ingegrepen en daar stuurt KLM ook op aan. VNC vakvereniging voor het cabinepersoneel probeerde vorige maand al tevergeefs via een kort geding af te dwingen dat net als bij de vliegers het last-in, first out principe geldt. Het vond daarbij collegabond FNV recht tegenover zich.

Dat belooft wat voor de saneringsonderhandelingen die half augustus beginnen. KLM wil de eerste ingrepen al in oktober doorvoeren om te kunnen voldoen aan de eerste leningen van de overheid en de banken. De inzet is hoog; KLM houdt volgens ingewijden vol dat als er niet aan de overheidsvoorwaarden wordt voldaan, de beloofde steun uitblijft en de maatschappij ten dode is opgeschreven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden