Nieuws

KLM lost noodsteun deels af: zwaarste periode voorbij

KLM betaalt een derde van het bedrag dat de maatschappij in coronatijd leende met rente terug. Dat is drie jaar eerder dan was afgesproken. ‘Dit geeft aan dat het ergste achter de rug is,’ aldus topman Pieter Elbers.

Herman Stil
‘De focus zal de komende periode liggen op het aflossen,’ aldus KLM-topman Pieter Elbers. Beeld ANP
‘De focus zal de komende periode liggen op het aflossen,’ aldus KLM-topman Pieter Elbers.Beeld ANP

Van de 942 miljoen euro die de maatschappij in 2020 van banken en de Nederlandse overheid leende om overeind te blijven, wordt nu 311 miljoen euro afgelost. “Hiermee maken we onze belofte waar dat we onze schuld aan de Nederlandse samenleving zo snel mogelijk terugbetalen,” zegt Elbers. “Dit geeft aan dat het ergste achter de rug is.”

Volgens afspraak is het geld, met rente, overgemaakt aan de elf banken die in 2020 665 miljoen euro aan de maatschappij leenden. Daarmee loopt de maatschappij circa drie jaar vooruit op de afgesproken aflossingstermijn.

Bij de banken staat nu nog voor 354 miljoen euro aan geleend geld open. Terugbetalen van het deel dat van de Nederlandse staat is geleend – 277 miljoen euro – plus de rente daarover van 6,25 tot 7,75 procent, volgt volgens afspraak het laatst. Daarvoor heeft KLM tot medio 2025.

De maatschappij overweegt later dit jaar opnieuw terug te betalen. Wanneer het hele bedrag is afgelost zegt de maatschappij niet. “De komende periode ligt de focus op het aflossen,” aldus Elbers. “We hopen snel stappen te kunnen zetten. Nu het weer beter gaat, willen we snel weer op eigen benen staan.”

Strenge voorwaarden

Zodra de leningen zijn afgelost, hoeft KLM zich niet meer te houden aan de strenge voorwaarden die het vorige kabinet voor de noodhulp stelde. Zo moest het personeel 5 tot 20 procent van het loon inleveren, en mogen er geen bonussen en winstuitkeringen worden uitgedeeld.

Ook is de maatschappij na aflossing af van ‘staatsagent’ Jeroen Kremers, die vanwege de noodhulp toezicht houdt bij KLM. Zijn laatste rapportage leidde in januari tot wrijving, omdat Kremers daarin verregaande aanbevelingen deed over veranderingen die bij KLM doorgevoerd moesten worden. ‘Luchtvaartminister’ Mark Harbers (I&W) nam daar later tegenover de Tweede Kamer afstand van.

Nu het aflossen is begonnen, lijken bovendien plannen om de KLM-schuld bij de overheid om te zetten in aandelen, van de baan. Daarover wordt al een jaar overlegd met de Europese Commissie, omdat Brussel in zo’n geval eist dat KLM vluchten op Schiphol opgeeft. “Niet wij, maar de Nederlandse staat en Frankrijk spreken hierover met Europa,” zegt financieel topman Steven Zaat van Air France-KLM. “We hebben daarover goed contact met de Nederlandse overheid. We blijven kijken naar manieren om ons eigen vermogen te versterken.”

Water aan de lippen

KLM had de noodleningen nodig omdat het bedrijf na de coronauitbraak in maart 2020 de meeste vluchten moest staken vanwege de vele vliegverboden. “Het water stond ons toen echt aan de lippen,” zegt Elbers. “We hadden geen idee hoe lang de crisis ging duren. ”

De maatschappij had tot 1 miljard euro bij de staat kunnen lenen en nog eens 2,4 miljard bij de banken. Dat laatste bedrag was grotendeels onder staatsgarantie; mocht KLM toch omvallen zou de staat 90 procent betalen. Medio 2021 bleek dat KLM genoeg zou hebben aan de eerste tranche van 942 miljoen euro, die de maatschappij eind 2020 aansprak.

Volgens Elbers, die binnenkort moet vertrekken, is de situatie bij KLM inmiddels dusdanig verbeterd dat met aflossen kan worden begonnen. Nadat de laatste lockdown begin dit jaar werd opgeheven, heeft de maatschappij het vliegschema grotendeels hersteld. In het eerste kwartaal, waarin nog deels vliegbeperkingen golden, groeide het aantal reizigers tot 4,8 miljoen, een derde meer dan in het eerste kwartaal van 2021.

Weer winst

KLM verdubbelde tussen januari en april de omzet naar 1,9 miljard euro. Na twee jaar donkerrode cijfers maakte de maatschappij ook weer 3 miljoen euro operationele winst. De maatschappij doet het daarmee ook in crisistijd veel beter dan zustermaatschappij Air France, die in het eerste kwartaal nog 363 miljoen verloor. KLM ontving nog wel 140 miljoen NOW-loonsteun, die inmiddels is beëindigd.

De gevolgen van de huidige druktecrisis op Schiphol, het tekort aan personeel en een wilde staking bij KLM-personeel, waardoor de maatschappij honderden vluchten moest schrappen, vertragen of verplaatsen, zijn niet in de eerstekwartaalcijfers meegenomen. “Die werkonderbreking drukt zwaar op onze financiële positie. Deze actie heeft ons miljoenen gekost. Geld dat we graag gebruiken voor zaken waar we allemaal beter van worden, zoals aflossingen. We doen er echt alles aan om de werkdruk zoveel mogelijk te verlichten. Maar acties brengen geen oplossingen.”

De huidige passagierschaos op Schiphol is volgens Elbers onaanvaardbaar. "We hebben begrip voor de personeelstekorten op de luchthaven, daar hebben we zelf ook last van. Maar de situatie op Schiphol is gewoon niet goed. We zijn in gesprek met de luchthaven over de schade die we hebben geleden en compensatie voor onze klanten.”

Geen vluchten schrappen

Met het plan van Schipholtopman Dick Benschop om dit jaar vluchten te schrappen zodat nieuwe drukteproblemen worden voorkomen, gaat KLM niet mee. “Dat is echt te prematuur. Het schrappen van vluchten mag alleen in uitzonderlijke gevallen voorkomen en mag niet de oplossing zijn voor de problemen op Schiphol. Het is in eerste instantie aan e luchthaven zelf om die op te lossen.”

Moederbedrijf Air France-KLM staat nog in het rood. Het luchtvaartconcern verloor in het eerste kwartaal 552 miljoen euro op een omzet van 4,4 miljard euro.

Tip Het Parool via Whatsapp

Heeft u een tip of opmerking voor de redactie? Stuur een bericht naar onze tiplijn.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden