Plus

Klimaatplannen: stevige klus voor een wankel AEB

In de klimaatplannen van de gemeente is een hoofdrol weggelegd voor CO2-opslag bij AEB. Opmerkelijk, want tegelijkertijd wil de stad het vorig jaar bijna omgevallen afvalbedrijf verkopen.

AEB wil 500 kiloton CO2 per jaar afvangen. Dat komt overeen met 10 procent van de uitstoot in de gemeente Amsterdam.Beeld ANP

Bij afvalenergiebedrijf AEB is veel klimaatwinst te boeken. Bij zijn hoogrendementscentrale, de jongste afvalovens, wil de afvalverbrander 500 kiloton CO2 per jaar afvangen. Dat komt overeen met maar liefst 10 procent van de CO2-uitstoot in de gemeente Amsterdam.

Vergeleken met andere afvalverbranders ligt AEB gunstig. Langs het Noordzeekanaal hebben Tata Steel, de Amsterdamse haven en Gasunie toch al plannen voor een CO2-leiding. Op de lange termijn is CO2 in deze regio wellicht zelfs een grondstof voor synthetische kerosine, al laat de techniek die nodig is voor de productie van deze duurzame vliegtuigbrandstof nog zeker tientallen jaren op zich wachten.

In de tussentijd kan de koolstofdioxide worden opgeslagen in lege gasvelden onder de zeebodem. Twee kilometer van AEB ligt al een leiding naar de Rotterdamse haven, waar ook plannen zijn voor de opslag van CO2 ofwel CCS (carbon capture and storage), zoals het officieel heet. Of misschien komt de CO2 wel terecht in de kassen van Aalsmeer zodat die geen aardgas meer hoeven te verstoken voor de opwek van warmte en CO2. Nu al gebruiken tuinders de bij een afvalverbrander in het Gelderse Duiven afgevangen CO2 om hun gewassen te laten groeien.

Vorig jaar heeft AEB een haalbaarheidsstudie afgerond. De investeringen die nodig zijn voor het opslaan van CO2 kosten een lieve duit: 120 miljoen euro. Maar daarvoor kan het waarschijnlijk een beroep doen op de subsidiepot van de rijksoverheid voor duurzame energie. Vanaf 2021 gaan ook afvalverbranders meer en meer belasting betalen voor de CO2 die ze uitstoten. Dus wie de broeikasgassen binnenboord kan houden, heeft in de moordende concurrentiestrijd op de afvalmarkt een streepje voor.

Veel vraagtekens

Toch roept het Amsterdamse plan veel vraagtekens op. Al in 2025 kan het zover zijn, schrijft wethouder Marieke van Doorninck (Duurzaamheid) in de vrijdag verschenen ‘Routekaart’ vol maatregelen om Amsterdam klimaatneutraal te maken. Per 2030 moet liefst een zesde deel van de broeikasgasreductie komen van CO2-opslag bij AEB.

Het enthousiasme moet de gemiddelde Amsterdammer vreemd in de oren klinken. Die denkt bij AEB meteen aan het wankelende bedrijf dat afgelopen zomer met 35 miljoen noodsteun en een krediet van nog eens 45 miljoen moest worden gered door de gemeente, de enige aandeelhouder. Zou datzelfde bedrijf dan over een jaar of twee alweer diep in de buidel tasten voor CO2-opslag?

En dan te bedenken dat AEB net een maand geleden in de etalage is gezet. Zodra de rust leek weergekeerd, werd een veiling aangekondigd van alle gemeenteaandelen. Dat maakt het nog merkwaardiger dat de afvalverbranding nu een hoofdrol krijgt toegedicht in de Amsterdamse klimaatplannen.

Recycling van luiers

Het doet denken aan de wispelturigheid waarmee de stad de afgelopen jaren is omgesprongen met AEB. Eerst moest het gemeentebedrijf in 2014 op eigen benen verder. Maar ondanks de verzelfstandiging was er altijd wel een wethouder die nog een verlanglijstje had: kon AEB ook nog iets doen aan de recycling van luiers, verfresten, plastic, organisch afval? En aan re-integratie van Amsterdammers met een afstand tot de arbeidsmarkt? Het was zeker niet de enige reden dat AEB in de problemen kwam, maar alle wensen van de aandeelhouder leidden de bedrijfsleiding af van de basis: het verbranden van afval voor energie.

Wethouder Van Doorninck gaat ervan uit dat voor elke koper die het beste voorheeft met AEB de mogelijkheid van CO2-opslag een dikke plus zal zijn, misschien zelfs een eerste levensbehoefte. Alle reden dus om te veronderstellen dat het ervan komt, redeneert zij. Maar in haar klimaatplannen duikt ook al de mogelijkheid op dat Amsterdam anders wel wil meebetalen aan de CO2-infrastructuur.

Dat klinkt niet als de gezonde verhouding met Amsterdam waar AEB zo naar hunkert. De gemeente zou AEB moeten koesteren of juist helemaal loslaten – een middenweg kan alleen maar leiden tot dure misverstanden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden