Kinderkopjes liggen nog maar op een paar plekken in de Amsterdamse binnenstad, waaronder het Oudekerksplein, de Westermarkt en verschillende locaties in het Havengebied. De Westerdokskade valt onder die laatste.

PlusAchtergrond

Kinderkopjes liggen al eeuwen in de stad, ‘die geef je toch niet zomaar weg?’

Kinderkopjes liggen nog maar op een paar plekken in de Amsterdamse binnenstad, waaronder het Oudekerksplein, de Westermarkt en verschillende locaties in het Havengebied. De Westerdokskade valt onder die laatste.Beeld Walther Schoonenberg

Het verwijderen van zogenoemde ‘kinderkopjes’, keien van graniet, op de Westerdokskade heeft verontwaardiging geoogst. Volgens een gemeentelijk voorlichter worden de historische stenen afgevoerd naar de aannemer.

Doodzonde, vindt architectuurhistoricus Walther Schoonenberg, verbonden aan de Vereniging Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad. Hij haalt uit naar de gemeente, die stelt dat de keien niet binnen de Puccinimethode passen (de standaard voor het Amsterdamse straatbeeld).

“Het is niet uit te leggen dat zulke stenen worden weggedaan,” zegt Schoonenberg. “Die hebben historische waarde. Het is inderdaad conform het vigerend beleid dat toekomstige bestrating in de Puccinimethode moet passen, maar er kan een uitzondering gemaakt worden voor bijzondere plekken. Het gebied waarin de Westerdokskade ligt, wordt opgevat als bijzondere locatie.”

Daarom is het verwijderen van de keien op de Westerdokskade in strijd met het beleid, vindt Schoonenberg. Dat ze vervolgens aan de aannemer gegeven zouden worden, vindt hij nog erger. “Deze keien vertegenwoordigen een historische waarde, ze liggen al sinds de 17de eeuw in Amsterdam. Die kun je niet zomaar weggeven.” Verwijderde stenen horen volgens Schoonenberg naar het depot te gaan, zodat ze hergebruikt kunnen worden op de vastgestelde bijzondere plekken.

Hergebruik

Volgens een woordvoerder van stadsdeel Centrum is dat sinds 2018 inderdaad het geval. Toen werd de opslag van materialen centraal georganiseerd. “Sindsdien is de regel: als de stenen nog van voldoende kwaliteit zijn, worden die niet aan de aannemer gegeven. Ze worden dan opgeslagen voor hergebruik. Maar het project op de Westerdokskade ging al voor die tijd van start, toen lag die beslissing nog bij het stadsdeel zelf. In dat contract is opgenomen dat de keien wel vervallen aan de aannemer, die ze vervolgens kan hergebruiken. Het is niet vastgelegd dat dat in Amsterdam moet zijn.”

Toch is al in 2009, in het Handboek Inrichting Openbare Ruimte, vastgelegd dat de natuurstenen op bijzondere plekken thuishoren. De keien verwijderen en weggeven past niet in dat beleid, want ook toen was het devies: bij voldoende kwaliteit, hergebruiken. De woordvoerder: “Het probleem is echter dat de opslag toen niet centraal geregeld was. Als het niet direct hergebruikt kon worden, werd het niet opgeslagen. In plaats daarvan verviel het aan de aannemer, om bij een ander project te gebruiken. Deze methode is opgenomen in het contract van het project op de Westerdokskade.”

Een slap excuus, aldus Schoonenberg. “Amsterdam beschikt al van oudsher over een werf waar dat opgeslagen had kunnen worden. Die is er niet voor niets.” Dat de keien in dit geval toch weggegeven kunnen worden, vindt hij ‘heel raar’. “Die stenen zijn ongeveer 50 euro per vierkante meter waard, een behoorlijk cadeau voor de aannemer. Los daarvan is de nostalgische en historische waarde natuurlijk nog van belang, die is niet in geld uit te drukken. Dit is een enorme blunder.”

Volgens Schoonenberg verdwenen de kinderkopjes in de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw grotendeels uit de Amsterdamse binnenstad. Nu liggen ze nog op een aantal plekken, waaronder het Oudekerksplein, de Westermarkt en verschillende locaties in het Havengebied. De Westerdokskade valt onder die laatste.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden