Plus

Kennismaken met datacenters op Science Park: ‘Het is net een stad’

Bij nacht en ontij gemaakte architectuurfoto’s werpen een nieuw, kritisch licht op datacenters. Met een expositie op billboards werd dit weekend een wandelroute langs de datapakhuizen op Science Park gelanceerd.

Bezoekers wandelen over het Science Park langs een van de eerste datacenters van Nederland. Beeld Jean-Pierre Jans
Bezoekers wandelen over het Science Park langs een van de eerste datacenters van Nederland.Beeld Jean-Pierre Jans

Het zijn kolossale pakhuizen, lelijke dozen vaak, maar datacenters spelen een centrale rol in ieders bestaan, vertelt ontwerper Niels Schrader. Op zaterdagochtend leidt hij op Science Park zo’n vijftig mensen rond langs metershoge billboards met foto’s die hij samen met architectuurfotograaf Roel Backaert maakte bij meer dan honderd Nederlandse datacenters. “Iedere mail die jullie sturen ligt hier opgeslagen.”

Datacenters worden nogal eens aangewezen als bron van horizonvervuiling. “Ramen zijn er vaak niet. Het nodigt niet uit om binnen te komen.” Daarom is de foto die Schrader als eerste aanwijst toch opmerkelijk. De gevel van het datapakhuis bij Schiphol is versierd met een eindeloze reeks nulletjes en eentjes, in de kern is dat wat hier opgeslagen ligt. “Kennelijk voelen ze toch de behoefte om te laten zien wie ze zijn.”

Op de foto vol bewakingscamera’s is een datacenter in Zuidoost net ‘een zwaarbewaakt fort’, zegt Schrader. “Schitterend om naar te kijken.” Een eindje verderop is het datacenter van Microsoft in de Wieringermeer te zien, of althans: een stukje daarvan. Het complex is simpelweg te uitgestrekt voor één foto. Het illustreert de schaalvergroting onder de datacenters die uitgroeien tot ‘hyperscales’ van techreuzen als Google, Amazon en Microsoft. Het is er altijd licht en voortdurend klinkt er een doffe ruis, beschrijft Schrader. “Het is ‘s nachts net een stad.”

Gebouw in de nacht

Met Backaert was hij vaak in het donker op pad - dan bezochten ze vier datacenters per nacht. Gaandeweg ontdekten ze dat ze bij nacht en ontij minder werden gestoord door beveiligers. “Hoe later we gingen, des te minder auto’s of personeel op de foto’s. De focus ligt daardoor helemaal op het gebouw.”

Het nachtelijke tijdstip doet ook iets met het beeld. Als gevolg van de lange, lange sluitertijd krijgen de datacenters een mysterieuze gloed over zich. “Zo’n gebouw komt als vanzelf in een ander licht te staan.” Dat was ook de bedoeling van de fotoserie met de titel Acid Clouds (letterlijk vertaald: gifwolken). De datacenters hebben een schaduwkant: volgens Schrader verbruiken we wereldwijd inmiddels meer energie voor computerdata dan voor de luchtvaart.

Het ergert hem hoe ons dataverkeer wordt teruggebracht tot een schone, onzichtbare associatie als ‘de cloud’. Vaak worden illustraties gebruikt van eindeloze rijen computerservers binnenin de datacenters. Alsof dat het internet is, netjes opgeborgen in een kastje. “Terwijl het wel degelijk impact heeft op onze leefomgeving en de ecologie. Woorden kunnen liegen, hè. De cloud is niet de cloud.”

Nieuwe problemen

De wandelroute is opgezet door Waag, het Amsterdamse ‘future lab voor design en technologie’. Voor de wandeling die iedereen op eigen houtje kan maken langs de datacenters op Science Park is op de website een routekaart met veel achtergrondinformatie te vinden. Ook Waagdirecteur Marleen Stikker wijst op het enorme energieverbruik van de datacenters. “We willen kritische vragen opwerpen bij het idee dat we met internet alles oplossen. We creëren ook nieuwe problemen.”

De wandeling begint bij het reusachtige datacenter van Equinix dat enkele jaren geleden is verrezen langs de A10. De door het vooraanstaande architectenbureau Benthem Crouwel ontworpen toren is niet voor niets zo imposant, analyseert Stikker. “Daarmee wil het datacenter laten zien: wij zijn belangrijk.”

Als wereldwijd internetknooppunt is Science Park een logische plek voor datacenters, legt Schrader uit. “Hoe dichter je bij het knooppunt zit, hoe sneller je bij de data komt.” Van dit datacenter is dan weer geen levensgrote foto te zien. “Dat was niet nodig,” zegt Schrader. “Dit gebouw is het grootste billboard van allemaal.”

De routekaart met veel achtergrondinformatie is te downloaden via deze website. De informatie is ook per post te bestellen. De billboards staan er nog tot dinsdagochtend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden