Kalverstraat en Nieuwendijk lopen leeg door mondkapjesplicht

De mondkapjesplicht in Kalverstraat, Nieuwendijk en Albert Cuypstraat leidt tot een enorme daling van het aantal bezoekers. De ondernemers willen dat de gemeente de maatregel direct terugdraait. ‘Het negatieve effect op de economie is veel groter dan wat deze regel maatschappelijk oplevert.’

Werknemers met grote waarschuwingsborden op hun rug lopen door de Kalverstraat.Beeld Joris van Gennip

De dalingen van de bezoekersaantallen in winkelgebieden waar sinds begin deze maand een mondkapje moet worden gedragen, liggen tussen de 35 en 55 procent, afhankelijk van het winkelgebied, de locatie van de metingen en of deze buiten of in de winkel plaatsvindt. 

Dat blijkt uit cijfers van winkelstraatanalist PFM en passantenonderzoeker Citytraffic, op verzoek van Het Parool. Het gaat naast de Kalverstraat en Nieuwendijk om de Wallen, Albert Cuypmarkt, Plein ‘40-’45 en winkelgebieden in Rotterdam Centrum.

Zo daalde tussen 5 augustus - het moment dat de gemeente mondkapjes verplicht stelde - en afgelopen zondag, het aantal bezoekers in de Kalverstraat 38 procent vergeleken met de tien dagen voordat de maatregel werd ingevoerd. “Vanaf de invoering van de mondkapjesplicht zien we in die gebieden een sterkere daling,” zegt een woordvoerder van PFM, “juist in de tijd dat de trend herstellende was. ”

Een deel van die daling ligt aan het tropenweer. “Maar ook als je dat eruit haalt, dan is er een duidelijke impact te zien,” zegt Huib Lubbers van winkeladviseur RMC. “Gemiddeld daalde het bezoek in Nederlandse winkelstraten in diezelfde periode 25 procent. In Utrecht en Den Haag, waar geen mondkapjes plicht geldt, was dat 20 procent lager. Dan is -38 procent voor de Kalverstraat of -35 procent voor de Lijnbaan duidelijk hoger.”

Afschrikken

Dat merken de ondernemers ook. “De afgelopen twee weken zijn de resultaten voor het aantal klanten en de winkelomzetten niet gunstig,” zegt Willem Koster van ondernemersvereniging Amsterdam City. “Het bezoek aan de winkels was aan het herstellen, maar daar zit een duidelijke breuk in. Men laat zich door deze maatregel afschrikken.”

Dat blijkt ook uit onderzoek van enquêteur Q&A onder 5300 Nederlanders: 70 procent mijdt straten met een mondkapjesplicht. Eén op de zes gaat er helemaal niet meer winkelen, de rest alleen als het echt niet anders kan.

Burgemeester Halsema voerde de mondkapjesmaatregel in, nadat in juni en juli de Kalverstraat, Nieuwendijk en delen van de Wallen soms afgesloten moesten worden, omdat mensen zich niet aan de 1,5 meterregel hielden. Amsterdam City wil nu dat de gemeente de maatregel terugdraait. Koster: “Het negatieve effect op de economie is veel groter dan wat de maatregel maatschappelijk oplevert.”

Experiment

Eerder beklaagden marktkooplui van de Albert Cuyp zich al over de draagplicht waardoor het aantal klanten sterk zou dalen. Die eisen dat de maatregel vandaag nog wordt ingetrokken, anders stappen ze naar de rechter. De gemeente wil vooralsnog niet aan afschaffing denken. De regel is volgens een woordvoerder een proef. “Aan het eind van de maand wordt het experiment geëvalueerd.”

In het Wallengebied is geen sprake van teruglopende klantenaantallen bij winkels en horeca. “Wij ervaren nog niet dat er minder mensen komen,” zegt Cor van Dijk van BIZ Burgwallen. “We hebben ook zelf om deze maatregel gevraagd om te voorkomen dat de gemeente hier strengere maatregelen zou nemen zoals het afsluiten van straten.”

Dat betekent niet dat de regels nu veel hout snijden, vindt Van Dijk. “De plicht geldt nu de hele dag terwijl er hier ‘s ochtends geen hond loopt. Het is niet aan bewoners uit te leggen dat ze overdag een mondkapje moeten dragen. Wat ons betreft wordt het alleen op vrijdag- en zaterdagavond, misschien donderdagavond, vanaf een uur of tien en dan door tot na twee uur ‘s nachts. En er moet eindelijk eens goed worden gehandhaafd.” Gisteren bleek in de Gemeenteraad dat op de Wallen minder dan 20 procent van de bezoekers een mondkapje draagt.

Kapje is zinloos’

Dat de klap vooral in winkelstraten harder aankomt dan in een uitgaansgebied als de Wallen ligt volgens Hans van Tellingen van winkeladviseur Strabo voor de hand, omdat juist daar veel mensen op de bonnefooi heengaan, terwijl Wallenbezoek vaak een gerichter doel heeft. “Ik merk overal in de betreffende winkelstraten, van Kalverstraat tot de Koopgoot, dat het minder druk is dan een paar weken terug. Het stuit mensen tegen de borst om met zo’n ding op te lopen.”

Van Tellingen vindt mondkapjes in de winkelstraat zinloos, wat volgens hem wordt aangetoond door onderzoek van het RIVM en gedragswetenschappers.  “Buiten heeft zo’n kapje heel weinig zin om de verspreiding van het virus tegen te houden, zeker als je afstand houdt. Binnen in slecht geventileerde ruimtes of drukke zaken, zoals supermarkten, kan het zeker nut hebben. Winkels kunnen dat best aan hun klanten vragen. Slimme winkeliers delen ze zelfs uit, met een merkje.”

Volgens Koster van Amsterdam City is een mondkapjesplicht geen remedie voor grote drukte. “Bovendien wordt er nauwelijks gehandhaafd, dus dragen mensen die wél komen ze nauwelijks. Voor veel mensen zijn de regels verwarrend en is het gebied niet duidelijk. Op het Rokin en Damrak geldt het weer niet, dus gaan bezoekers massaal daarheen. Zo verplaats je de drukte.”

Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden