PlusProfiel

Joviaal en menselijk, maar met zijn informele stijl ging Ivens grenzen over

Laurens Ivens stapt op wegens grensoverschrijdend gedrag. Beeld ANP
Laurens Ivens stapt op wegens grensoverschrijdend gedrag.Beeld ANP

Voor het aftreden van Laurens Ivens (SP) is veel steun. Maar omdat Ivens als wethouder zeer succesvol was in de strijd tegen de invloed van het grote geld in Amsterdam komt zijn vertrek ook als een schok.

Concrete aanwijzingen voor aanranding of ongepast fysiek seksueel contact zijn er niet. Maar het schijnbare gemak waarmee Laurens Ivens maandag aankondigde per direct af te treden als wethouder geeft aan dat ook hij de ernst van de situatie wel inziet. Opmerkingen richting medewerkers waren soms overdonderend, grensoverschrijdend of zelfs seksualiserend, erkent hij zelf.

Volgens burgemeester Halsema maakte wethouder Ivens de afgelopen jaren regelmatig grensoverschrijdende opmerkingen, onder meer per mail, in de richting van vrouwelijke medewerkers. Hij werd in 2019 gewaarschuwd en nadat er in 2020 meer, deels overlappende, signalen binnen kwamen, werd een officieel onderzoek ingesteld. In 2021 besloten de burgemeester en de hoogste ambtelijke baas, gemeentesecretaris Peter Teesink, tot een onafhankelijk onderzoek.

De ontoelaatbaarheid van Ivens’ gedrag is hierdoor vast komen te staan. “Ik ben hier ontzettend van geschrokken omdat ik me daar op het moment zelf niet van bewust ben geweest,” zegt Ivens. ‘Achteraf moet ik wel constateren dat deze klachten helaas terecht zijn,’ schreef hij in de raadsbrief waarin hij zijn aftreden bekendmaakte. Ivens zegt zelf dat er een onwerkbare situatie is ontstaan en dat hij niet aan kan blijven als wethouder.

Eén van de smaakmakers

Ivens was geliefd en bekend vanwege zijn lange staat van dienst in de Stopera. Geboren en getogen in Doetinchem verhuisde Laurens Ivens (44) in zijn studententijd naar Amsterdam om economie en politicologie te studeren. Hij werd politiek actief bij de SP en viel al snel op in de gemeenteraad. ‘In een verder grotendeels onzichtbare raad is hij één van de smaakmakers. Geen overbodige luxe in een raad waarin de collegepartijen de overgrote meerderheid hebben,’ staat in het juryrapport van stadszender AT5 die hem toentertijd tot Amsterdams raadslid van het jaar kroonde. Zoals gebruikelijk binnen de SP was hij lokaal actief, maar werkte hij ook een poos voor de landelijke fractie van de partij in de Tweede Kamer, als naaste medewerker van Kamerlid Emile Roemer.

De SP profiteerde electoraal gezien van de bezuinigingsrondes die de kabinetten-Rutte in de nadagen van de financiële crisis over Nederland uitrolden en het sjagrijn dat dit in de samenleving veroorzaakte. De partij verdubbelde in 2014 van drie naar zes zetels in Amsterdam. De overwinning en de branie van Ivens vielen op, bij hoge uitzondering kreeg hij van de partijtop toestemming om als coalitiepartij te gaan meebesturen in Amsterdam, nota bene met de liberalen van D66 en VVD.

40-40-20

Pragmatisch ruilde hij hete hangijzers uit met de veel rechtsere coalitiegenoten. Hij tekende voor bezuinigingen op subsidies, maar in ruil werd de stad milder richting oudere uitkeringsgerechtigden. In ruil voor een afkoopregeling erfpacht, door rechtse partijen zeer gewenst, bedong Ivens dat élk nieuwbouwproject in Amsterdam in het vervolg uit 40 procent sociale huur en 40 procent middensegment zou bestaan (40-40-20), een regel die nu nog door veel projectontwikkelaars wordt vervloekt.

Ook was hij een pleitbezorger voor het inperken van vakantieverhuur en kreeg hij in Den Haag een meldplicht in de wet, waardoor steden platforms zoals Airbnb veel strenger kunnen aanpakken. In 2019 wist hij voor het eerst in jaren de daling van het aantal sociale huurwoningen om te draaien in een stijging. Daarmee heeft Ivens in 15 jaar tijd grote invloed gehad op de Amsterdamse woningmarkt.

Joviaal, menselijk en weinig hiërarchisch, deze eigenschappen kenmerken de mens Ivens. “Gelukkig houdt mijn zoon van vrouwen – dat heeft ie van zijn vader, haha – en mijn vriendin houdt van hem, dus dat gaat allemaal goed,” zei hij in 2010 tegen Het Parool. Later vertelde hij in een interview openhartig over de ernstige ziekte die een van zijn kinderen trof. Ivens was een open boek.

Grensoverschrijdend

Oud-medewerkers prijzen zijn snelle beoordelingsvermogen en zijn oog voor ieders bijdrage aan het team. Maar het lijkt erop dat die informele stijl er ook voor zorgde dat hij grenzen over ging. Ivens nam nooit een blad voor de mond, maar had daarmee ook weinig professionele distantie. En er zijn veel medewerkers, ook vrouwen, die jarenlang intensief met hem gewerkt hebben zonder ooit ongepast bejegend te zijn, zeggen zij. Maar er waren ook momenten dat vrouwelijke medewerkers liever niet alleen een gesprek aan gingen met de wethouder, uit angst zijn belangstelling op te wekken.

Ivens schrijft in zijn afscheidsbrief aan de raad dat de onderzoekers alleen ‘lichte klachten’ van ongepast gedrag hebben vastgesteld, maar erkent ook dat er in zijn geval sprake is geweest van een patroon. Met andere woorden, er zijn meerdere medewerkers geweest met voorbeelden van conversaties die een ongepaste toon of onderwerp kregen. Volgens Halsema hebben diverse medewerkers last van de negatieve impact die het contact met de wethouder op hen had. Diverse signalen uit 2019 en 2020 mondden uiteindelijk uit in vier officiële meldingen.

Politieke gevolgen

Het plotselinge vertrek van Ivens kan ook politieke gevolgen hebben. Het is geen geheim dat de SP in de laatste maanden met zeer veel tegenzin belangrijke coalitiebesluiten heeft gesteund. Denk aan de plaatsing van windmolens of de verkoop van vuilverbranding AEB. Op persoonlijk vlak was Ivens vaak een brug tussen de nukkige SP-fractie in de raad en de overige coalitiepartijen GroenLinks, D66 en PvdA. Het is de vraag of er zonder Ivens, ruim een half jaar voor de raadsverkiezingen, nog genoeg loyaliteit over is binnen de SP om deze bestuurstermijn af te maken met een nieuwe wethouderskandidaat.

Tips?

Heb je iets soortgelijks meegemaakt, of wil je reageren? Dat kan via de Whatsapp tiplijn van Het Parool of door een mail te sturen aan redactie@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden