PlusTen Slotte

Jos Lander (1936-2020): reddende engel achter de tap

Priester Jos Lander verkoos het aardse boven het hemelse, en vond een alternatieve preekstoel achter de bar van sociëteit De Tichel. ‘Hij ontfermde zich over de mensen die het moeilijk hadden, of het nou Chileense vluchtelingen waren of jonge Turken of Marokkanen die uit de kast waren gekomen.’

Jos Landers in jongerencentrum De Tichel.Beeld Stadsarchief Amsterdam

Studenten, verslaafden, punkers, kunstenaars, ouden van dagen en buurtbewoners: alles kwam in de jaren zestig en zeventig samen in sociëteit De Tichel, aanvankelijk in de Tichelstraat, later in de Bloemstraat. Een open huis was het ideaal van beheerder Jos Lander, een plek waar mensen van allerlei slag elkaar konden ontmoeten. 

“Maar als iemand niet welkom was, aarzelde Jos niet hem eigenhandig de deur uit te werken,” herinnert studievriend Jelle van Buuren de zaterdag op 84-jarige leeftijd overleden Lander.

De beheerder van De Tichel was in de jaren zestig neergestreken in Amsterdam, als lid van de rooms-katholieke congregatie van de ongeschoeide priesters in de Vondelstraat. Lander verkoos het aardse boven het hemelse, en vond een alternatieve preekstoel achter de bar, waar hij biertjes tapte, progressieve muziek draaide en heel veel lange gesprekken voerde. Van Buuren: “Jos is ook nooit uitgetreden of van zijn geloof gevallen. Je kunt zeggen dat hij als priester voor zichzelf is begonnen.”

Want ook achter de tap verloor Lander zijn pastorale taken nooit uit het oog. Een oude buurtbewoner die niet meer voor zichzelf kon zorgen, werd meegetroond naar de woning boven de sociëteit en in een warm bad gezet. Van Buuren bracht samen met een vriend een jonge Zwitser terug naar huis. “Die jongen was naar een popconcert gegaan zonder toestemming van zijn ouders. Hij werd gezocht door Interpol. Jos regelde met het Amsterdamse korps dat wij hem naar huis mochten brengen.”

Hulpvaardig

Nel van Streepen leerde Lander kennen in de jaren tachtig toen de inmiddels door de gemeente gesubsidieerde soos verhuisde van de Tichelstraat naar de Bloemstraat. “Een verschrikkelijk lieve man,” zegt ze over haar overbuurman en vriend. “En ontzettend hulpvaardig. Hij ontfermde zich over de mensen die het moeilijk hadden, of het nou Chileense vluchtelingen waren of jonge Turken of Marokkanen die uit de kast waren gekomen. Niks was vreemd of moeilijk. Iedereen moest zichzelf kunnen zijn.”

Lander trouwde in 2000 met zijn partner Klaas Mulder, een vroegere medewerker van De Tichel met wie hij bijna een halve eeuw samen was en alles samen deed. Van Streepen: “Jos was de regelaar en de prater, Klaas de stille kracht. Samen maakte dat een hele goede combinatie.” Ze waren ook tientallen jaren de motor achter de vakantiekampen van Licht en Lucht voor stadskinderen. “Dat werd voorbereid als een militaire operatie. En als alles achter de rug was, maakte Jos een rijsttafel voor alle vrijwilligers.”

Alzheimer

Lander, in 1999 onderscheiden met de Clara Meijer-Wichman Penning voor zijn inzet voor de rechten van de mens, groeide mee met zijn klantenkring. Na zijn pensionering werkte hij als vrijwilliger bij de Stichting Ontmoetingsruimte Ouderen Jordaan. Ook weer in de Tichelstraat, nog steeds achter de bar. 

Alzheimer besloot enkele weken geleden dat het tijd was voor de laatste ronde. Dit weekeinde overleed Jos Lander aan de ziekte. Hij wordt aanstaande zaterdag gecremeerd op Westgaarde.  

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden