Plus

Jongeren over herdenken: 'Ook op vakantie ben ik even stil'

Zaterdag herdenkt Nederland zoals elk jaar de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Ook jongeren vinden dat belangrijk, al mag er voor meer oorlogsslachtoffers aandacht komen.

De tekeningen van de kinderen van de Annie M.G. Schmidtschool in De Hallen. Beeld Jakob Van Vliet

"Het is de dag dat de oorlog begint. Je hoort allemaal vliegtuigen waar nazi's in zitten en langzaam begint alles voor de Joden te veranderen," las Fatoumata (12) vorige week voor aan een tiental mensen in De Hallen. Hoewel de Nationale Dodenherdenking pas een week later plaatsvindt, komt het thema Tweede Wereldoorlog in Amsterdam-West een week eerder al uitgebreid aan bod. Waarom?

"We stuiten al jaren op hetzelfde probleem," zegt Boris van der Ham, voorzitter van het 4 Mei Comité Oud-West. "We willen jongeren betrekken bij de Nationale Dodenherdenking, maar het helpt niet mee dat die altijd in de school­vakantie valt, dan zijn de scholen immers dicht."

Weken voor de meivakantie is er op de Annie M.G. Schmidtschool in West daarom al een project rondom 4 en 5 mei.

Houtskooltekeningen
De leerlingen van de groepen 7 en 8 hebben geschiedenislessen over de oorlog en de bevrijding, maar zijn ook zelf aan de slag gegaan. Onder leiding van kunstenaars en moeders Hatta Fokker en Vania van Walsum maakten ze een houtskooltekening die tot en met 5 mei nog de muren van Galerie Beeldend Gesproken sieren.

Ook de tekening van Lieuwe (11) hangt ertussen. Het hele vel is zwart, op
twee stroken wit na. "Ik heb het gemaakt om te laten zien hoe mensen in een concentratiekamp leven. Je ziet mensen in het donker en je ziet niet wie ze zijn. Ze zijn minderwaardig en worden achtergehouden in de nacht. Net als de Joden van toen."

De 11-jarige vindt het goed dat er dit jaar op zijn school zoveel aandacht is voor de oorlog. "Vorig jaar was dat niet en nu heb ik, hoewel ik er niet ben op 4 mei, veel geleerd over de oorlog."

Op Nationale Dodenherdenking is Lieuwe op vakantie in Londen. "Maar het is belangrijk om op die dag aan de Joden van toen te denken. Daarom zorg ik ervoor dat ik ook op vakantie even stil ben om acht uur."

Lieuwe is niet de enige die zich zo betrokken voelt. Uit het Nationale Kinderherdenkings­onderzoek blijkt dat twee derde van de ondervraagde kinderen op 4 mei tijdens de herdenking televisiekijkt.

En uit het onderzoek van het Nationaal Comité 4 en 5 mei, Arq Kenniscentrum Oorlog, Vervolging en Geweld en het jaarlijkse Nationaal Vrijheidsonderzoek blijkt dat jongeren het herdenken van de Tweede Wereldoorlog belangrijk vinden.

Tegelijkertijd willen jongeren van 16 jaar en ouder dat er tijdens de herdenking meer aandacht is voor mensen die nu door oorlogsgeweld sterven.

Volkerenmoord
Net als student Maria (23). Zij vindt het logisch dat er zoveel aandacht is voor de Tweede Oorlog in Nederland. "Dat is hier gebeurd." De van oorsprong Armeense vindt echter dat er ook aandacht mag zijn voor andere oorlogen, zoals de volkerenmoord in Armenië in 1915.

"Over de Holocaust wordt elk jaar weer gesproken, maar de genocide was ook een volkerenmoord, de eerste van de 20ste eeuw zelfs. In Frankrijk is daarvoor 24 april uitgeroepen tot nationale herdenkingsdag. Dat hoeft van mij niet per se in Nederland, maar ik vind wel dat er op zijn minst over gesproken moet worden in de geschiedenislessen en via het nieuws meer bespreekbaar gemaakt moet worden."

De 12-jarige Fatoumata was vorig jaar voor het eerst naar een herdenking over de slavernij. "Daarover zou ik ook meer willen leren. Dat hoort toch ook bij Nederland? En ik wil met de school een keer naar Keti Koti. De Tweede Wereldoorlog vind ik belangrijk, maar ik vind dat kinderen ook het recht hebben om over andere oorlogen en belangrijke onderwerpen te leren."

Herdenken in Amsterdam

Op 4 mei zijn behalve de Nationale Dodenherdenking op de Dam zo'n veertig andere herdenkingen in Amsterdam. Zo is er op Java-eiland de herdenking van zeelieden van de voormalige Stoomvaart Maatschappij, worden de oorlogsslachtoffers om 16.30 uur herdacht in de Hannie Dankbaarpassage in West en is er in het Olympisch Stadion om 10.30 uur aandacht voor basketbal in de oorlogstijd.

In Tuindorp Oostzaan en Molenwijk begint om 18.15 uur bij de Bethelkerk een stille tocht, die om 20.00 uur stilstaat bij het oorlogsgedenkteken aan de Meteorenweg voor 2 minuten stilte. Ook is er weer een herdenking bij het homomonument in het centrum van Amsterdam, die om 19.30 uur van start gaat met een tocht vanaf de Westerkerk aan de Prinsengracht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden