PlusTen slotte

John Guthrie (1961-2021) maakte een schatkist van de winkel met tweedehands kleding in de Haarlemmerstraat

John Guhtrie voor kledingwinkel van den Volksbond in 2012. Beeld Martin Pluimers
John Guhtrie voor kledingwinkel van den Volksbond in 2012.Beeld Martin Pluimers

Maandag overleed de voormalige Brit en ‘bijzondere Amsterdammer’ John Guthrie aan de gevolgen van kanker. Hij woonde jaren op straat, maar kreeg in mei een woonruimte nadat hij een verblijfsvergunning aanvroeg.

Altijd was hij te vinden in de tweedehandskledingwinkel in de Haarlemmerstraat. Meestal zittend op zijn stoel, zijn vaste plek in de zaak. Hij sorteerde kleding, deed de was, draaide plaatjes, kende de smaak van alle vaste klanten en maakte van de winkel een schatkist. Maar zijn echte gave was misschien wel dat hij met iedereen een speciale en unieke band opbouwde. “John was van en voor iedereen,” zegt Roel Piera, directeur van dagopvang voor daklozen Het Koffiehuis en de naastgelegen kledingwinkel. “Hij was er zelf niet naar op zoek, maar liep iemand de winkel in, dan ontstond er wat.”

John Guthrie verliet Engeland, woonde jaren in Griekenland en was van plan om via Italië uiteindelijk naar Denemarken te gaan. Maar daar kwam hij nooit. De dakloze Brit bleef plakken in Amsterdam, waar hij in 2003 de zieltogende tweedehandskledingwinkel van toen nog de Volksbond binnen liep, zegt Ard Kaya, Guthries voormalig begeleider. “Daarna stroomde het geld binnen.” Jaar in jaar uit bestierde hij de zaak. Hij zat er zeven dagen per week van 10.00 uur ’s ochtends tot 20.00 uur ’s avonds. Tachtig uur per week. Daar koos hij zelf voor. “Hij was vrijwilliger, maar die winkel was echt zijn leven. En levenswerk.”

Tent

De eerste Amsterdamse jaren sliep hij buiten, vaak op een bankje, daarna op campings. “We hadden een tent voor hem geregeld, met alles erop en eraan,” vertelt oud-begeleider Ingrid Kelderman. “Daar werd hij heel ongemakkelijk van. Alsof hij niet begreep waarom iemand zoiets voor hem zou doen.” Later vond hij een plek op het gekraakte ADM-terrein en soms sliep hij in de winkel, tussen de kleren.

Mensen kwamen bij hem met persoonlijke verhalen, maar over zichzelf liet hij weinig los. Toch kon je uren met hem praten, zegt Kaya. Hij had een grote liefde voor muziek en films en was heel erg belezen. Als het ging over zijn woonwensen zei hij: ‘Het enige wat ik nodig heb is een kamer en een lichtknopje, zodat ik kan lezen.’ “Nederlands leren deed hij in al die jaren nooit. Al zou het me niet verbazen als hij alles verstond.” Opvallend was zijn liefde voor wiskunde. “Dan zat ie in zijn eentje sommetjes te maken. Zag je weer een schriftje liggen vol ingewikkelde getallencombinaties. Als alfa begreep ik daar niets van.”

Brexit

Hoe geliefd hij was in de buurt, werd ook duidelijk toen hij met brexit in het vooruitzicht een verblijfsvergunning wilde aanvragen. Een hele stap voor iemand die het liefst elke band met een officiële instantie uit de weg ging. Maar de aanvraag bleek niet gemakkelijk. Omdat hij dakloos was, was het moeilijk te bewijzen dat hij daadwerkelijk al zestien jaar in Amsterdam woonde. Bewoners, ondernemers en wijkagenten sprongen voor Guthrie in de bres. Uit talloze brieven bleek zijn belang voor de buurt. Kaya: “Hij stelde zich altijd bescheiden op, maar hij maakte indruk. Ook nu zag je: dit is een bijzondere Amsterdammer.”

Na de verblijfsvergunning volgde een uitkering, een ziektekostenverzekering, vaste huisarts en in mei zelfs woonruimte voor twee jaar. “Hij leek eindelijk van zijn ouwe dag verzekerd, maar hij heeft er helaas niet lang van kunnen genieten,” aldus Kaya. In diezelfde periode werd bij Guthrie kanker geconstateerd.

Hij overleed maandag op 61-jarige leeftijd. Vanaf de kledingwinkel wordt hij dinsdag in een ouderwetse bakfiets naar de Nassaukerk gebracht voor de afscheidsplechtigheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden