Plus Achtergrond

Is het erg dat een omstreden investeerder huizen koopt in Amsterdam?

Blackstone heeft voor 250.600.000 euro huizen opgekocht in Amsterdam, onder andere hier in de Rijnstraat. Beeld Eva Plevier

Investeerder Blackstone, die volgens de Verenigde Naties de mensenrechten van huurders aantast, heeft voor honderden miljoenen huizen gekocht in Amsterdam. Is dat reden tot zorg?

Het is een imposant en gevarieerd pakket woningen en winkels dat Blackstone op 1 april kocht. Voor 250.600.000 euro nam de Amerikaanse investeerder 240 huizen over in Amsterdam, plus tweehonderd in Rotterdam en nog zo’n zeventig winkels.

De verkoper was StoneAge Capital, van de Amsterdamse vastgoedhandelaren Ebe van Riesen en Jeroen Kool, die in hun kantoorvilla aan de Van Eeghenstraat het pakket samenstelden voor de Amerikanen.

Door deze megadeal beheert Blackstone, met hoofdkantoor aan de peperdure Park Avenue in New York, ineens woningen in de Van Walbeeckstraat in West, in de Rijnstraat, de Van Ostadestraat, aan de Overtoom, op de Ceintuurbaan, in de Bloedstraat en nog heel veel andere straten, verspreid over Amsterdam. Meestal gaat het om volledige panden, van de begane grond tot en met de bovenste verdieping.

Op zich is dit soort huizenhandel, waarbij het vastgoed overgaat van de ene naar de andere investeerder, aan de orde van de dag in Amsterdam, waar stenen een aantrekkelijke belegging vormen. Maar dat Blackstone nu ook deze kant op is gekomen, is opmerkelijk.

Huurdersprotesten

Blackstone heeft, zacht gezegd, nogal een naam. De Verenigde Naties hebben eerder dit jaar de praktijken veroordeeld van grote investeerders die betaal­bare woningen opkopen, opknappen, de huren verhogen en bestaande huurders uit hun huizen zetten. Blackstone kreeg een brief waarin stond dat de manier waarop ze huizen opkoopt en bewoners behandelt, in strijd is met internationale mensenrechten, zoals het recht op een huis.

In Barcelona zijn eerder deze maand huurdersprotesten uitgebroken tegen Blackstone. Jaime Palomera, als sociaal-antropoloog verbonden aan de Universiteit van Barcelona en aan de huurdersvereniging in die stad, noemt Blackstone een fondo buitre, ofwel een aasgierenfonds. “Het enige dat Blackstone wil, is de huren verhogen,” zegt hij.

Blackstone is al enige tijd actief in Barcelona en sloeg volgens Palomera vooral toe in de huizencrisis, die in Spanje hevig was. Banken raakten destijds in grote problemen en moesten hun bezittingen tegen weggeefprijzen verkopen, waaronder huizen. De regering gooide er wat belastingvoordelen tegen aan om investeerders te lokken. En daar was Blackstone.

Uit onderzoek van Palomera blijkt dat de huren van de Blackstonehuizen sindsdien 38 procent meer zijn gestegen dan het gemiddelde in Barcelona. Hierbij moet worden aangetekend dat de Spaanse huurmarkt anders in elkaar steekt dan de Nederlandse. Daar hebben huurders veel minder bescherming en zijn contracten van drie jaar heel normaal. Dit biedt huiseigenaren de kans om de huur elke drie jaar te verhogen.

Verbod

Blackstone is een Amerikaanse beleggingsmaatschappij, dat bedrijven en vastgoed koopt onder het motto buy it, fix it, sell it: kopen, opknappen, verkopen. In juni kocht Blackstone, met andere investeerders nog Merlin Entertainments, het bedrijf achter Legoland en Madam Tussauds. Blackstones portfolio omvat bijna honderd bedrijven, met opgeteld een waarde van zo’n 160 miljard dollar, waaronder modemerk Versace en Leica, bekend van de foto­camera’s.

Aan onroerend goed heeft Blackstone zo’n 140 miljard dollar uitstaan, verspreid over de ­wereld, van Amerika tot Azië en dus ook Europa. Inmiddels behoort dit soort investeringsmaatschappijen tot de belangrijkste huisbazen in veel steden.

Die steden komen in actie om de macht van deze bedrijven in te perken. Berlijn kondigde vorige week aan huizen te kopen om huurstijgingen in te perken, Amsterdam komt met een verbod op verhuur voor nieuwe woningen.

Dat is wat Blackstone betreft allemaal onnodig. Samir Amichi, baas van de Europese vastgoeddivisie van Blackstone, laat vanuit Londen weten dat de investeerder met langetermijnplannen naar Amsterdam is gekomen.

“Wij streven naar een hoge bezetting van onze huizen en naar een langdurige relatie met onze huurders.” Hij belooft consistent en professioneel beheer van het vastgoedbezit, met respect voor de huurders en de regels.

Vloek of zegen?

Alle inkomsten worden weer geïnvesteerd in de woningen, om die te onderhouden en duurzaam te maken, zegt hij. Deze investeringen zullen nu al leiden tot vijftig extra appartementen die in Amsterdam in de verhuur gaan. Die staan op dit moment leeg. Met andere woorden: in tijden van woningnood zorgt Blackstone juist voor extra, betaalbare kamers. Wie kan daar nu tegen zijn?

Dat zijn andere geluiden dan die uit Barcelona en van de Verenigde Naties.

Wat moeten we er nu van vinden? Zijn partijen als Blackstone een vloek, omdat winst boven huurders gaat, of een zegen, vanwege hun investeringen in Amsterdamse huizen?

Uit recent onderzoek van Amsterdam School of Real Estate komt naar voren dat beleggers die huizen kopen en verhuren meer nadelen dan voordelen hebben voor de stad. Ze verdringen starters op de koopmarkt.

Maximale winst

Professor Peter Boelhouwer, verbonden aan de TU Delft en een van de belangrijkste woningmarktexperts, is er nog niet uit. “We weten niet goed wat we aan partijen als Blackstone hebben.” Hij plaatst wel vraagtekens bij het doel van grote, internationale beleggers om zo veel mogelijk winst te maken. “Dat biedt weinig zekerheid.”

Boelhouwer wenst onderscheid te maken tussen de verschillende soorten beleggers, met aan de ene kant kleine en middelgrote partijen ‘à la prins Bernhard’ en aan de andere kant de institutionele investeerders. “Die kleine beleggers zitten vaak voor de korte termijn in vastgoed en verkopen weer als het misgaat. Daar moet je niet blij mee zijn.”

De grote institutionele beleggers, als Syntrus Achmea, zijn van een ander kaliber. “Die kijken naar de lange termijn en beheren de huizen op een professionele manier. Dat is prima.”

Internationale investeerders zijn daar de laatste jaren bijgekomen en moeten zich bewijzen: behoren ze tot de snelle beleggers of tot de partijen met een langetermijnvisie. Blackstone bezweert dat ze tot de tweede categorie behoort, maar Boelhouwer moet dat nog zien. “Ze streven wel naar winstmaximalisatie.”

Bij Stichting Woon, die huurders bijstaat, zijn geen klachten bekend over Blackstone, al tekent Gert Jan Bakker hierbij aan dat ze niet bijhouden met welke partijen de Amerikanen in Amsterdam allemaal samenwerken.

Volgens Bakker zijn er voldoende redenen om de investeerder met argwaan te volgen. “Op zich maakt het voor Amsterdammers niet uit of ze huren van een prins of een hedgefonds, want ze zijn beschermd,” aldus Bakker. “Maar dit soort investeerders voegt weinig toe. Ze kopen vastgoed, doen er een andere strik omheen en dan verkopen ze het pakket weer. Daar heeft een huurder verder niets aan.”

‘Kleine beleggers stappen eruit’

De timing van Blackstone is opmerkelijk. De Amerikaanse investeerder, met een neusje voor rendement, koopt voor 250 miljoen euro huizen op het moment dat de prijzen al ­torenhoog zijn. Inmiddels verkopen veel particuliere beleggers juist hun huizen, meldt makelaarsvereniging NVM.

Deze beleggers, vaak eigenaren van twee of drie huizen, verwachten dat het rendement nu wel uit de Amsterdamse huizenmarkt is gevloeid, omdat de prijzen langzamerhand afvlakken. Kennelijk verwachten de Amrikanen nog meer prijsstijgingen.

Dat Blackstone toch nog Amsterdamse huizen heeft gekocht, toont volgens de investeerder aan dat ze plannen heeft voor de lange termijn.

Bestuursvoorzitter en vriend Trump

De hoogste baas bij Blackstone is Stephen Schwarzman (72), een opmerkelijke zakenman. Hij maakte carrière bij Lehman Brothers en in 1985 richtte hij Blackstone op, met zijn toenmalige baas Peter Peterson.

Schwarzman is inmiddels multimiljardair, met een fortuin van zeker 12 miljard dollar. Hij heeft directe toegang tot president Donald Trump. De twee kennen elkaar al lang en de ­familie Trump is vaste gast op verjaardagsfeesten.

Schwarzman was voorzitter van de adviesraad van zakenmensen die door Trump was opgezet en die inmiddels uiteen is gevallen. Volgens The Washington Post is Schwarzman nog altijd een belang­rijk adviseur van de president, met name als het om China gaat.

De bestuursvoorzitter van Blackstone is een belangrijk filan­troop, die al honderden miljoenen heeft gedoneerd aan onderwijsinstellingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden