Is de tunnel een veilig alternatief?

Duizenden fietsers maakten tijdens de ov-staking gebruik van de IJtunnel. Het blaast de discussie over een brug over of tunnel onder het IJ nieuw leven in. Maar hoe leuk een dagje tunnelfietsen ook mag zijn, het is de vraag of een tunnel een veilig alternatief is.

Ruim 73 kilometer per uur. Je hoeft er eigenlijk niet overdreven voor door te trappen: een stevige aanloop en een racefiets met een paar lekkere zware versnellingen en je zit er al aan. Als bijna beneden niet een stel scholieren op z’n elf en dertigst en over de volle breedte van de IJtunnel zou zwalken, was de tachtig kilometer per uur zeker haalbaar geweest.

De tunnel was open voor fietsers en dat heeft Amsterdam geweten. Duizenden namen ’s morgens en ’s avonds de tunnel in plaats van de ponten van het GVB, een behoorlijk deel trapte er zelfs voor om. Ook gezien: mensen die onder het IJ doorfietsten, om eenmaal aan de overkant onmiddellijk om te draaien om weer terug te gaan.

Fietsen in een autotunnel spreekt tot de verbeelding, maar velen maakten van de gelegenheid gebruik om de discussie brug-of-tunnel nieuw leven in te blazen. Guido Frankfurther, voorheen stadsdeelwethouder in Centrum, is een van de luidruchtigste voorstanders van een vaste oeververbinding onder het IJ door in plaats van eroverheen.

En er valt iets voor te zeggen: de IJtunnel hoeft niet te worden aangelegd, want die ligt er al. Haal de auto’s ertussenuit, er rijden er jaar na jaar toch al minder door de tunnel, en bestem om te beginnen één buis voor fietsers en je bent er al. Toch?

Beheersing

Dat zou wel eens kunnen tegenvallen. Want fietsen door de IJtunnel vergt meer behendigheid en vraagt om meer zelfbeheersing dan we van Amsterdamse fietsers gewend zijn. Natuurlijk hoeft niet iedereen 73 kilometer per uur te rijden, het mag zelfs niet want de maximumsnelheid is gesteld op vijftig. Maar het hellingspercentage is voor velen problematisch, zowel in de afdaling als tijdens de klim.

Eerst even de feiten: de totale lengte van de tunnel is 1685 meter, waarvan 1140 meter overdekt. De noordelijk helling is 3,5 procent, aan de stadszijde is het stijgingspercentage maximaal 1,8. Ter vergelijking: de Alpe d’Huez heeft bijna veertien kilometer lang een gemiddeld stijgingspercentage van van 8,2. Iets dichter bij huis heeft de Nesciobrug een stijging van 3,19 procent en het Kopje van Bloemendaal 2,2 procent. Overigens daalt de IJtunnel tot een diepte van meer dan twintig meter en is de Nesciobrug net tien meter hoog.

Maar cijfers zeggen niet alles. In de Nesciobrug zijn bijvoorbeeld twee vlakke plateaus opgenomen, waar je even kan ‘uitrusten’. De IJtunnel heeft die niet: het loopt hier eerst een halve kilometer recht omlaag, waarna het een halve kilometer omhoog gaat.

De ervaring leert dat omhoog eigenlijk prima gaat: de meeste stadsfietsers kwamen hier dinsdag - met enige moeite - boven, slechts een enkeling moest afstappen. Plus: op deze omgekeerde berg daal je eerst af en volgt daarna pas de beklimming, dus je begint al met een fijn vaartje.

Dalen

Het probleem zit ‘m in de afdaling: al snel ga je zo hard dat meetrappen niet meer helpt, zeg een kilometer of 35 per uur. De Amsterdammer, in internationaal fietsperspectief nogal een slome duikelaar, is deze snelheden niet gewend. Maar wel zo hard als mogelijk proberen natuurlijk, zo is de Amsterdamse fietser dan ook wel weer. Her en der hadden mensen hun fiets niet onder controle en was het eerder geluk dan wijsheid dat ze niet crashten.

Dat is link, hoewel veel mensen het zich niet zullen realiseren. Als je hier gaat, dan ga je goed. De 44 skeeleraars die in 1999 in het kader van de Dam-tot-Damloop op een grote hoop terechtkwamen en moesten worden afgevoerd naar ziekenhuizen, kunnen hierover meepraten.

Brug of tunnel? De gemeente is er al uit: die heeft gekozen voor een brug. Niet alleen omdat een brug sexy is en een tunnel alleen maar twee gaten in de grond. Ook niet alleen vanwege de sociale veiligheid, een punt waarop een brug beter scoort. Maar ook omdat de IJtunnel in zijn huidige staat en vorm een linke vaste oeververbinding is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden