PlusAchtergrond

Is Buiksloterham straks echt zo groen en circulair?

Buiksloterham krijgt bijna twee keer zo veel woningen als gedacht. De wijk dreigt daardoor een stuk minder vernieuwend te worden dan de pioniers hadden gehoopt.

‘De gemeente kan dit alleen afdwingen op de kavels die ze zelf uitgeeft.’Beeld Marco van Middelkoop/HH

Groente- en fruitafval of andere etensresten kunnen straks in de nieuwe wijk Buiksloterham in de keuken door een vermaler. Dus hier geen groencontainer, die berucht is om zijn stank. De hakselaar verwerkt etensresten tot prut in een opvangtank, waarna de gemeente dit groenafval kan verwerken tot compost.

Het is in Nederland nog niet eerder gedaan, schrijft de stad trots in de plannen die vorige maand werden ontvouwd voor de Buiksloterham. De vermalers worden door projectontwikkelaars verplicht opgenomen in appartementencomplexen en toch worden ze onderdeel van de afvalinzameling door de gemeente.

Levend laboratorium

De noviteit typeert Buiksloterham. In de nieuwe wijk die verrijst op het voormalige industrieterrein in Noord zou alles anders worden. De Buik­sloterham geldt als ‘living lab’ voor de circulaire economie, waar zo veel ­mogelijk reststromen worden hergebruikt en nauwelijks afval overblijft. Met veel ruimte voor experimenten moest deze wijk iets heel bijzonders worden, zo sprak de gemeente in 2015 af met bewonersorganisaties en nutsbedrijven.

In december zette het stads­bestuur de volgende stap door de plannen verder in te kleuren. Met een groen kleurpotlood, zoals beloofd. Inderdaad is de belofte circulair te bouwen, met veel herbruikbare materialen. Er komen veel zonnepanelen en het autoverkeer wordt beperkt door het parkeren samen te ballen in ‘mobiliteitshubs’ vol deelauto’s.

Maar bij de eerste bewoners die de afgelopen jaren veelal als zelfbouwers in de wijk zijn neergestreken, leven veel zorgen. Wat komt er terecht van alle groene ambities? Ze vinden dat de wijk wel erg veel woonblokken krijgt. Vanwege het schreeuwend tekort aan woonruimte in de stad wil de gemeente maximaal 8575 woningen mogelijk maken, zo’n twee keer zo veel als eerder de bedoeling was.

Verstening

Met veelal kleine woningen wordt de wijk voller dan gedacht. Eerder werd ingezet op 1 miljoen vierkante meter woon- en werkruimte, nu wordt dat een kwart meer. Ook slaat de balans door naar wonen: twee derde is bestemd voor woningen, waar dat eerder maar de helft zou zijn.

Bewoner en kwartiermaker van Stadslab Buiksloterham Circulair Frank Alsema vraagt zich hardop af of Buiksloterham zo wel de ‘productieve wijk’ wordt die ook de gemeente zegt te willen. Hij hoopt op een levendige mengvorm met op de begane grond van de woonblokken ruimte voor bedrijven, betaalbare werkplaatsen en ateliers. Hij vreest ‘verhokking en verstening’. “Het gaat heel erg de IJburgkant op.” De gemeente belooft wel dat de wijk anders wordt met meer herbruikbare bouwmaterialen en groen, maar Alsema betwijfelt of de gemeente dit ook kan afdwingen.

Saskia Müller van Stadslab Buiksloterham Circulair zet kanttekeningen bij de ambities om in deze nieuwe wijk een brug te slaan tussen de rijke binnenstad en de armere aangrenzende wijken in Noord. Die wijken zouden sociale voorzieningen zoals scholen en gezondheidscentra delen met Buiksloterham, maar Müller vindt dat die toch wel erg ver van de bestaande wijken komen. “Als je wilt verbinden, is de afstand te groot.”

Greenwashing

Architect en bewoner John Zondag ziet ‘mooie beloftes, maar geen instrumentarium om ze af te dwingen’. De gemeente heeft op maar 30 procent van Buiksloterham helemaal zelf de beschikking over de grond. “De gemeente kan dit soort dingen alleen afdwingen op de kavels die ze zelf uitgeeft.”

Zo gaat het ook met de vermalers voor etensresten: die stelt de stad vooralsnog alleen verplicht op drie kavels die in gemeente-eigendom zijn. En wordt de wijk wel zo groen? Zondag heeft er een hard hoofd in. Het is maar zeer de vraag of de normen voor gebruiksgroen, zoals parken, worden gehaald als de Buiksloterham zo veel woningen krijgt.

“Het kán nog wel,” zegt Alsema, maar hij vreest dat de ambities uiteindelijk ‘greenwashing’ blijken te zijn; alleen een mooi groen imago. Het wordt zeker aan de orde gesteld op de informatieavond die de gemeente morgen houdt. “Het ontbreekt niet aan visie maar aan lef en instrumenten om echt dingen af te dwingen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden