Inspectie: opkomst demonstraties tegen racisme was moeilijk in te schatten

Bij antiracismedemonstraties in Amsterdam, Den Haag en Rotterdam in juni was het voor de politie complex om de opkomst goed in te schatten. De sfeer tijdens de demonstraties is door elke eenheid wel goed beoordeeld.

null Beeld ANP
Beeld ANP

Dat concludeert de Inspectie Justitie en Veiligheid in het onderzoek ‘Demonstraties in coronatijd’. De Inspectie deed onderzoek naar de voorbereidingen van de politie op de antiracismedemonstraties in de grote steden.

Aanleiding was de demonstratie op 1 juni in Amsterdam, waar circa 14.000 demonstranten samenkwamen op de Dam. Betogers stonden op een kluitje en konden geen 1,5 meter afstand van elkaar houden, wat burgemeester Femke Halsema op veel kritiek kwam te staan.

Verkeerde inschatting

De politie had de opkomst in Amsterdam niet goed ingeschat. ‘Kort voor en ook tijdens de Amsterdamse demonstratie riepen influencers mensen nog op om naar de Dam te komen. Deze gebeurtenissen droegen eraan bij dat het aantal demonstranten groter was dan vooraf kon worden voorzien,’ schrijven de onderzoekers. ‘Soortgelijke demonstraties in Berlijn (opkomst 1500) en Londen (paar honderd) trokken minder mensen,’ concluderen zij bovendien. In Berlijn waren 1500 mensen op de been, in Londen een paar honderd.

Burgemeester Femke Halsema op het Rokin.  Beeld ANP
Burgemeester Femke Halsema op het Rokin.Beeld ANP

De Inspectie concludeert verder dat de gekozen locatie van invloed is op een ordentelijk verloop van een demonstratie. In Amsterdam bleek de Dam te krap, net als de Erasmusbrug in Rotterdam. Het Malieveld in Den Haag bood wel genoeg ruimte.

De onderzoekers zijn wel tevreden over hoe de sfeer tijdens de demonstratie is beoordeeld. In Amsterdam was de politie slechts beperkt aanwezig op de Dam - met twaalf agenten, al stonden andere eenheden verderop klaar om bij te springen. Vroegtijdig ingrijpen had tot conflicten kunnen leiden.

Eerder rapport

In een eerder onderzoek naar de Demonstratie op de Dam werd de besluitvorming rond de betoging omschreven als ‘slordig’. ‘Improvisatievermogen is een groot goed, maar regels en afspraken worden niet voor niets gemaakt,’ stelden de drie onafhankelijke opstellers van het rapport, Arjen Boin, voormalig officier van justitie Kitty Nooy en oud-burgemeester Peter van der Velden.

Juist omdat er in Amsterdam veel ervaring is met demonstraties, werd er te licht gedacht over de bijeenkomst op de Dam, stelden de drie. Ook werden de vanwege corona aangescherpte richtlijnen te gemakkelijk terzijde geschoven. ‘Met de wijsheid van achteraf kunnen we stellen dat een vorm van collectieve passiviteit overheerste op die mooie tweede pinksterdag.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden