Plus

Inentingsdag in de RAI: 19.200 vaccins tegen meningokokken

Nergens in Nederland was de opkomst zo laag als bij de meningokokkenvaccinatie van tieners in Amsterdam. De GGD heeft flink campagne gevoerd in de hoop dat het donderdag in de RAI beter zou gaan.

200 medewerkers van de GGD zaten donderdag klaar in de RAI om tieners in te enten tegen meningokokken. Beeld ANP/Lex van Lieshout

Duizenden Amsterdamse jongeren, 19.200 meningokokkenvaccins, 49 priktafels, 200 medewerkers, 150 afvalbakken, een informatiebalie met vier jeugdartsen waar je met al je vragen terecht kunt, circa twintigduizend pleisters, ontelbaar veel watjes en bussen ontsmettingsmiddel en dat allemaal op één dag in een grote conferentiehal.

Donderdag kwamen jongeren van tussen de veertien en achttien jaar - uit alle hoeken van de stad - naar de RAI voor een gratis vaccinatie tegen meningokokken typen A, C, W en Y. Er zijn 16.000 oproepen verstuurd. Al bij al een forse logistieke operatie.

50 prikken per uur
Astrid Nielen, hoofd Jeugdgezondheidszorg bij de GGD in Amsterdam loopt iets na enen tevreden rond. De deuren zijn net geopend en het is druk. Maar de vaart zit erin. Elk team aan elke priktafel moet vijftig prikken per uur kunnen verwerken. Nielen stopt naast een tafel waar een meisje een prik krijgt. Zodra de naald haar arm nadert, kijkt ze de andere kant op. Nielen bukt en sluit een koelbox met vaccins. "Zolang hij dicht zit, gaat het goed."

De vaccins moeten namelijk worden bewaard bij een temperatuur van tussen de 2 en 8 graden. "Eenmaal uit de doos moet het vaccin binnen een kwartier worden gebruikt, anders gaat het ten koste van de werking."

Maar hoe houd je bijna twintigduizend vaccins koud? In twee koelwagens van het RIVM, zegt Nielen. Ze staan achter een scherm. Chauffeur Mohammed Aiachi houdt ze in de gaten. "Maar mijn collega's op kantoor bij het RIVM kunnen ook zien hoe koud het in de wagens is," zegt hij. "Ze checken het elk uur. Als het niet klopt, kunnen ze mij inseinen."

Noodscenario
Er zijn meer voorzorgsmaatregelen die moeten zorgen dat de vaccins gekoeld blijven. Want stel nou dat een koelauto onderweg pech krijgt. "Aan dat noodscenario is ook gedacht. Er staat een collega met een busje klaar om bij te springen als dat nodig is." Verderop, ook uit het zicht van de bezoekers, scant een groep medewerkers de vaccinatie-oproepen. Het RIVM krijgt op die manier een overzicht wie zijn prik heeft gehaald. Wie niet komt opdagen krijgt een herhaaloproep voor de volgende prikronde op 18 en 20 juni.

Hoe de opkomst is, durft Nielen nog niet te voorspellen. Pas volgende week komen die cijfers naar buiten. Bij de vorige prikactie in het najaar van 2018 was de opkomst zo laag dat de GGD ervan is geschrokken. Het landelijk gemiddelde ligt op 86,5 procent, maar in heel Amsterdam haalde toen (inclusief de herhaal­oproep) 77 procent van de 6500 opgeroepen jongeren de vaccinatie. Nergens in Nederland was de opkomst zo laag. In Slotervaart kwam zelfs de helft niet opdagen.

Lange rijen bij de RAI Beeld ANP

"We zijn dit jaar extra fanatiek," zegt wethouder Simone Kukenheim, die de RAI ook bezocht. Ze doelt daarmee op een grote campagne via sociale media, spotjes en posters in tramhokjes, waarmee de GGD de opkomst hoopt op te krikken. "We zetten nu in op een opkomst van ten minste tachtig procent." Volgens Kukenheim wordt onderzocht waarom zo weinig Amsterdammers de prik halen.

Geen prioriteit
Er worden meerdere mogelijke oorzaken genoemd. Zowel hoger als lager opgeleide ouders hebben vragen over mogelijke bijwerkingen van vaccins en stoffen. Daarnaast zijn er ouders die vaccinatie vanwege bijvoor­beeld financiële problemen niet als een prioriteit zien, en het laten afweten. Bij tieners speelt misschien mee dat ze geen 'zin' hebben.

Dat geldt ook voor Sam ter Linden (16, VMBO-t), die vandaag met zijn moeder is gekomen, zodat zij in de gaten kan houden dat hij er niet stiekem tussen uit piept. Hij vindt prikken eng. "De laatste prik was op mijn negende, dus ik wilde eigenlijk niet," zegt Sam. Maar hij is toch gekomen. "Ik weet dat je van de meningokokkenziekte een flinke hersenvliesontsteking kan krijgen. Ze geven zo'n vaccinatie niet zomaar."

Even verderop staat Berber Siersma (17, gymnasium). Geen seconde heeft ze getwijfeld of ze moest gaan. "Natuurlijk laat ik me vaccineren. Beter even naar de RAI dan ziek worden, omdat ik de prik niet haal."

Bovendien heeft het ook iets leuks om al die leeftijdsgenoten uit de stad bij elkaar te zien, zegt Rajae Zekhnini (16, gymnasium), die met twee vriendinnen tegen een hekje leunt. "Mensen zeggen ook: zullen we samen naar de RAI gaan? Een uitje. En je hoeft niet naar de les!"

Lees ook: Denise (17) overleed binnen anderhalve dag aan meningokokken

Eenmaal uit de doos moet het vaccin binnen een kwartier worden gebruikt, anders gaat het ten koste van de werking. Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden