PlusAchtergrond

Ineens bewogen de bakstenen: wat als de bruggen en kades instorten?

De zwaar verwaarloosde bruggen en de kademuren in heel Amsterdam zijn er beroerd aan toe.Beeld Jakob van Vliet

Van het opknappen van de verwaarloosde bruggen en kades in Amsterdam gaat iedereen last krijgen. En dan moet er verder niets misgaan. Elke verstoring in dit cruciale systeem kan de stad tot stilstand brengen.

Vorige week nog ging het mis bij de Isa van ­Eeghenbrug, de brug in de Vijzelstraat die de Herengracht overspant. De kademuur aan de noordwestelijke zijde van de brug wordt al sinds april met sensoren nauwgezet gemonitord: nu bleken de bakstenen ineens te bewegen. Precies op die plek had vanaf begin januari een tijdelijke voetgangersbrug moeten komen, als alle bruggen van de Vijzelstraat worden vervangen. Op stel en sprong moest een noodconstructie worden aangebracht.

De boel zal niet meer instorten, maar com­plicerend is het wel voor de ingenieurs van de ­gemeente. Die moeten nu – naast de toch al ­ingewikkelde klus om drie bruggen tegelijk te vervangen in een belangrijke toegangsroute voor het centrum – ook nog een andere logische plek verzinnen voor een tijdelijke voetgangersbrug. Een woordvoerder van de gemeente deed er laconiek over. “Ze noemen dit een calamiteit, maar dit komt heel vaak voor.”

Het geeft aan hoe ingewikkeld het wordt als de komende jaren op tientallen plekken in de stad dergelijke operaties moeten plaatsvinden. Want de zwaar verwaarloosde bruggen en de kademuren in heel Amsterdam zijn er beroerd aan toe, bleek uit een voorlopige inventarisatie die donderdag bekend werd.

Belangrijke schakels

Dat gaat de stad niet alleen klauwen met geld kosten, maar betekent ook dat de bereikbaarheid van met name de dichtbebouwde en intensief gebruikte binnenstad onder grote druk komt te staan. De bouwwerkzaamheden zullen leiden tot stremmingen die overlast en files zullen veroorzaken: bereikbaarheid en leefbaarheid hebben niet de hoogste prioriteit, die ligt volgens wethouder Laurens Ivens bij veiligheid.

Dat de aanpak van bruggen en kades zo in­gewikkeld is, heeft behalve met structurele ­verwaarlozing ook te maken met de enorme hoeveelheid bruggen en kades. Amsterdam telt 1800 bruggen en 600 kilometer kade. Er zijn problemen bij circa 850 bruggen en ongeveer 200 kilometer gefundeerde kademuur. Ze vormen veelal belangrijke schakels in het stedelijk netwerk. Zonder die bruggen en kades houdt Amsterdam op te bewegen, komt de stad tot stilstand. Haal de bruggen en de kades weg en het kaartenhuis dondert in elkaar.

Mocht dat dramatisch klinken, bedenk dan hoezeer het GVB en de gemeente afgelopen jaar met hun handen in het haar zaten toen de misschien onbeduidend ogende Oetewalerbrug, die de Middenweg met de Linnaeusstraat verbindt, heel, héél slecht bleek te zijn. Het tram­spoor dat over deze brug loopt, is voor trams de enige manier om de belangrijke GVB-werkplaats in Diemen te bereiken. Volgens een medewerker van het vervoerbedrijf zouden zonder de Oetewalerbrug de Amsterdamse trams er een voor een mee kunnen ophouden.

In een ingewikkelde stad als Amsterdam betekent iedere verstoring van het systeem een uitbreiding van het probleem. Dat de drie Vijzelstraatbruggen er tegelijkertijd uitgaan tot eind 2021 betekent dat elders de verkeersdruk zal toenemen: in de omgeving van de Vijzelstraat mag voorlopig dus niets misgaan. Hetzelfde geldt voor de bruggen van de Rozengracht en de Raadhuisstraat: werkzaamheden in de nabijheid zullen moeten worden uitgesteld, twee of meer afsluitingen kan de westelijke grachtengordel zich simpelweg niet permitteren.

Amsterdam autoluw

Is er dan helemaal niets positiefs te melden voor het stadsbestuur? Toch wel. De ambitieuze plannen om Amsterdam autoluw te maken de komende jaren winnen door de dramatische staat van de bruggen en de kades aan belang. Het verdrijven van auto’s die toch al niets te ­zoeken hebben in het centrum, kan door de wethouders met extra elan worden voortgezet.

Daarnaast staan aan de zijlijn deskundigen al te trappelen om met de aanpak van de slechte kades en bruggen een extra slag te maken. Kan het huisvuil, dat nu nog door zware vuilniswagens wordt opgehaald, in de toekomst bijvoorbeeld niet over het water worden verzameld door vuilnisboten? Als we het nu niet goed doen en echt iets veranderen, zitten we in een mum van tijd weer in dezelfde problemen, zeggen zij.

Beeld Laura van der Bijl
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden