Amsterdam Bewaar

In de Bijlmer: Koning heeft het prima

Koning Barima Asamoah thuis op zijn troon: 'Ik weet uit eigen ervaring hoe het is om als illegaal te leven.' Foto Amaury Miller
Koning Barima Asamoah thuis op zijn troon: 'Ik weet uit eigen ervaring hoe het is om als illegaal te leven.' Foto Amaury Miller © UNKNOWN

22 schietpartijen in een jaar, drie dodelijke slachtoffers. Hoe is het om in de Bijlmer te wonen en te werken? In deel 20 van deze serie: op bezoek bij koning Barima Asamoah Kofi de Vierde.

Lang geleden, toen koning Barima Asamoah Kofi de Vierde nog Stephen Kwasi Oduro heette, kwam hij een keer bij Schiphol zonder benzine te staan. Geld had hij niet op zak. In ruil voor zijn rijbewijs kreeg de Ghanees bij de benzinepomp een paar liter mee, net genoeg om terug in de Bijlmer te komen. Toen Kwasi Oduro een paar dagen later de rekening kwam voldoen, werd hij bij de pomp opgewacht door de vreemdelingenpolitie die hem op het vliegtuig naar Ghana zette. Zo gaat dat met illegalen: je vraagt een paar liter benzine om in de Bijlmer te komen en ze brengen je helemaal naar Accra.

Nu, zittend op zijn troon in de woonkamer, gestoken in traditionele klederdracht en behangen met gouden sieraden, kan koning Barima smakelijk lachen om het avontuur. Hij heeft nu de Nederlandse status op zak, dat scheelt natuurlijk ook. Ernstig: ''Maar ik weet uit eigen ervaring hoe het is om als illegaal te leven. Er zijn veel illegalen in Zuidoost. Namens de gemeenschap ben ik in gesprek met de politie om te voorkomen dat op onze mensen wordt gejaagd. En wij praten ook met onze mensen om te voorkomen dat ze in de problemen komen. Wij willen leven in harmonie.''

Barima Asamoah is een van vijftien Ghanese koningen in Nederland. De chiefs fungeren als cultureel ambassadeur op feesten en partijen, maar spelen ook een belangrijke maatschappelijke rol binnen de Ghanese gemeenschap. Dat wil zeggen, dat deel van de gemeenschap dat de eeuwenoude Afrikaanse tradities niet heeft ingeruild voor het christelijk geloof. Nederland telt naar schatting 20.000 Ghanezen, van wie de meesten in Amsterdam wonen, en dan met name in Zuidoost. Afgelopen weekeinde nog werd de 20-jarige Augustina Austin uit Delft in een bomvolle Bijlmersporthal tot Miss Face of Ghana gekozen. (Augustina's lievelingskleur: paars!)

In het dagelijks leven is koning Barima gezondheidswerker bij de Amsterdamse GGD. De combinatie maakt van hem een gewilde gast bij de Ghanese zenders in de grote steden, waar hij als radiodokter voorlichting geeft over diabetes, hoge bloeddruk en psychische klachten. Ook daarbij is ruimte voor de eeuwenoude Afrikaanse tradities. Barima laat een houten staf zien met op de knop een papegaai, het symbool van zijn stam. ''Een papegaai in Ghana weet dat hij niet met een papegaaienvrouw moet trouwen. Om gezonde kinderen te krijgen, is het beter om een partner uit een andere stam te kiezen.'' Hoofdschuddend: ''In Nederland weten sommige Ghanezen niet eens of zij papegaai zijn of niet.''

De doorzonwoning in Zuidoost moet worden gezien als een nevenvestiging van het echte paleis van koning Barima, een eeuwenoude woning in het bos van Ghana met een flinke lap grond. ''Mijn stamboom gaat terug tot 1400. Mijn familie levert al heel lang chiefs. Toen in 2005 mijn oom overleed, dreigde de familie de troon te verliezen. Niemand wilde mijn oom opvolgen. Het is ook een zware verantwoordelijkheid. Toen ik, na overleg met vrouw en kinderen, instemde, was iedereen opgelucht.''

De koning heeft het naar zijn zin in Amsterdam, maar ook Ghana lokt. ''Mijn grote droom is om met een oude methadonbus van de GGD in Ghana van dorp naar dorp te trekken en de mensen voor te lichten over soa's en andere problemen.'' (PATRICK MEERSHOEK)

Foto Amaury Miller