Amsterdam Bewaar

In Artis denken ze bij een stroomstoring eerst aan koudbloedige dieren

De dwergoeistiti, het kleinste aapje ter wereld, is heel kwetsbaar en gevoelig voor kou
De dwergoeistiti, het kleinste aapje ter wereld, is heel kwetsbaar en gevoelig voor kou © Artis

Bij Artis waren veel medewerkers midden in de nacht in rep en roer vanwege de stroomstoring in Amsterdam. Zij moesten zorgen voor de noodopvang van het klimaat in diverse vertrekken in de dierentuin.

Bij Artis sloeg het personeel groot alarm tijdens de stroomstoring die onder meer het centrum van de stad met de Plantagebuurt tot in de ochtenduren plat legde. Directeur Haig Balian, die in Artis woont, stelt vast dat het calamiteitendraaiboek perfect werkte. Noodaggregaten zorgden voor stroom, maar het personeel werd volgens hem wel meteen bevangen door vele zorgen. 

"Als zoiets gebeurt moet je meteen denken aan al die koudbloedige dieren," aldus Balian. "Dat zijn dieren die populair gezegd geen eigen verwarming in hun lichaam hebben, zoals wij mensen. Maar ook de wolven: zij kunnen vrijwel overal op aarde leven. Koudbloedige dieren kunnen dat niet omdat zij de temperatuur van hun omgeving aannemen."

Dwergaapjes
"Tropische dieren kunnen veranderende weersomstandigheden tot een bepaald niveau wel aan. Maar daar onder kan dat een probleem worden. Denk bijvoorbeeld aan de dwergoeistiti, het kleinste aapje ter wereld. Als het in de omgeving van die aapjes echt zou gaan vriezen, kun je enorme complicaties krijgen. Ook voor het functioneren van het laboratorium van Artis-Micropia met veel organismen is stroom essentieel. Sommige organismen moeten gekoeld worden, andere verwarmd."

Het aquarium zorgt voor minder hoofdbrekens. De grote massa's water koelen niet zo snel af, zodat een paar uur stroomuitval niet meteen schadelijk is en het personeel meer tijd heeft om maatregelen te treffen. Om massasterfte onder de dieren uit te sluiten heeft Artis veel voorzorgsmaatregelen genomen. Balian: "Overal gingen alarmbellen af. Bij de bewaking, bij elk gebouw en bij de verantwoordelijke mensen die thuis zijn maar storingsdienst hebben."

Als in Artisruimtes door technische oorzaken de temperatuur verandert of de watervoorziening wijzigt, kan dat een zaak van leven of dood betekenen

"Vanuit huis kunnen deze mensen via camera's de situatie bij Artis bekijken. Ze kunnen ook apparatuur aan- en uitzetten. Tegelijkertijd moet alles nagekeken worden. Want als in Artisruimtes door technische oorzaken als stroomuitval de temperatuur verandert of elementaire zaken als de watervoorziening wijzigen, kan dat een zaak van leven of dood betekenen en komen we meteen in actie."

Afhankelijkheid van de buitenwereld is volgens Balian een van de grootste risico's waaraan Artis is blootgesteld. Waar je kunt moet je als dierentuin, aldus Balian, net als ziekenhuizen in staat zijn risico's tijdelijk op te vangen. Als de mobiele telefoons niet meer werken kan Artis terugvallen op vaste telefoons of walkietalkies.

Kabel doorgezaagd
De stroomstoring van dinsdag was volgens Balian van groot kaliber. "We hadden drie jaar geleden een kleinere storing in alleen de Plantagebuurt. Die duurde ruim twee uur. Vanuit de overlevering vertellen onze mensen dat er zo'n twintig jaar geleden een heel grote stroomstoring was toen de gierenvolière werd gebouwd. De oorzaak was dat binnen Artis een 10kV-kabel werd doorgezaagd, waardoor de boel in de stad plat lag."

Stroomstoringen blijven voor de dierentuin een "enorm ding", zegt Balian. Daarom is hij na zijn aanstelling bij Artis in 2003 tegelijkertijd met de vernieuwing van Artis begonnen met een groot calamiteitendraaiboek. Balian: "Daarin staan alle protocollen voor incidenten die zich kunnen voordoen, van ontsnapt dier tot technische storingen, maar ook storm. Storm is heel eng in Artis, omdat dan allerlei bomen en struiken die belangrijk zijn voor de dieren in beweging kunnen komen."