Amsterdam Bewaar

In Amsterdam gaat het wél goed met de bij

De bij doet het goed in de stad
De bij doet het goed in de stad © ANP

In Nederland zijn er veel zorgen over de toekomst van de bij, maar in Amsterdam gaat het goed met de bijenpopulatie. Het ecologische beleid van de stad, bijvoorbeeld het niet strak maaien van bermen, werkt goed.

Dat de stad een betere leefomgeving is voor bijen dan het platteland zal niet voor iedereen logisch klinken. Het platteland is toch groener dan de stad? 

Toch is het zo. Waar bijen in het buitengebied tegenwoordig te weinig te eten hebben, voert Amsterdam een bewust ecologisch beleid. Parken worden steeds natuurlijker beheerd en langs sloten is het struikgewas ruig.

Daar gedijt de bij zo goed bij, dat de Nationale Bijenstrategie, een initiatief van de Rijksoverheid en verschillende natuurbeschermingsinstanties, voor Amsterdam overbodig is.

Bijensterfte
Ecologen merkten sinds 2005 dat het slecht ging met de bijen. Bijenkasten werden leeg aangetroffen. Naturalis in Leiden en de universiteiten van Utrecht en Wageningen deden daarna onderzoek.

Een van de oorzaken voor het verdwijnen van de bij: grootschaligheid van de landbouw. "De diversiteit van bloemen en planten is de afgelopen 50 jaar enorm afgenomen op het platteland," zegt Annemieke Timmerman van de Nederlandse Bijenhoudersvereniging.

"Kleine boeren, met soms een eigen bijenkast, verdwijnen en boerenbedrijven richten zich steeds meer op één gewas waarin ze zich specialiseren."

Stadsecoloog Florida Nieuwenhuis voegt nog een reden toe. "In het buitengebied worden de ruige randen in bermen en langs sloten weggehaald voor landbouw. Daar gedijden de bijen juist goed. Elk van de 300 bijensoorten heeft zijn eigen voorkeur voor een gewas."

Overleven
Ook de groene vlaktes van weilanden zijn funest voor de bij, zegt Nieuwenhuis. Paardenbloemen en klavertjes zijn er bijna niet meer. Mede door bestrijdingsmiddelen die ook slecht zijn voor het overleven van de bij.

Amsterdam zet juist in op de variatie van planten en gewassen. In parken, en in de bermen langs de weg en langs sloten. "Niet alles wordt strak gemaaid, waardoor verschillende bijensoorten aan hun voedsel bij verschillende planten en bloemen kunnen komen," zegt Nieuwenhuis.

"Daarnaast worden in Amsterdam geen bestrijdingsmiddelen gebruikt. Particulieren brengen ook steeds meer variatie aan door verschillende bomen en planten in de tuin te laten groeien."

Bestuiving
Zonder bijen ontstaat een voedselprobleem in Nederland. Voor het bestuiven van appels, peren, pruimen en zelfs koffie zijn bijen nodig. Bestuivende insecten zijn samen goed voor 18 tot 68 procent van de opbrengst van gewassen. Met de Nationale Bijenstrategie hoopt de overheid deze opbrengst in stand te houden.