PlusAchtergrond

Hoe vier stratenmakers onderling de Amsterdamse markt verdeelden

Ouderwetse bouwfraude raakt maar niet uitgebannen. Zelfs als het om – voor de bouwwereld – kleine bedragen gaat, blijkt de lokroep van de onderhandse geldafspraken groot. Zoals voor vier stratenmakers die de gemeente Amsterdam vijf jaar geleden meermalen een oor aannaaiden.

null Beeld ANP
Beeld ANP

Het zijn betrekkelijk kleine opdrachten, die Amsterdam in 2015 onderhands uitschrijft in de binnenstad. Bestratingswerkzaamheden, asfalteren, rioleringswerk. Werkzaamheden van een kleine ton tot een miljoen euro.

Om te voorkomen dat bouwgiganten alle opdrachten wegkapen, nodigt de gemeente voor zulke kleinere projecten vooral mkb-aannemers uit om een bod in te dienen. Maar terwijl de uitverkoren aannemers juist met elkaar moeten concurreren, gooit een deel van hen het onderling op een akkoordje.

Voor sommige bedrijven, zoals het Amsterdamse Rutte, blijken de projecten wel erg klein bier. Door toch in te schrijven, willen ze op de radar blijven van de gemeente Amsterdam om zo in aanmerking te komen voor de golf infrastructuurprojecten die de komende jaren op de stad afkomen. Ze vrezen minder kansen te maken bij aantrekkelijke opdrachten als de gemeente het gevoel krijgt dat ze het kleine grut links laten liggen.

Overbieden

Om te voorkomen dat ze de opdrachten – die vanwege hun geringe omvang verliesgevend kunnen zijn – binnenhalen, spreken de vier soms daags voor de deadline af welke bedragen ze zullen vragen.

De aanbesteders van Rutte adviseren eind december 2015 met twee andere aannemers dat die boven de 990.000 euro moeten bieden voor wegwerkzaamheden rondom gebouw N43 op de kop van de Czaar Peterstraat. Zo moet het bod van het Amsterdamse bedrijf als winnaar uit de bus komen. Aldus geschiedde. Zo biedt wegenbouwer NL’81 uit Uden bijna 1,2 miljoen euro en laat het ook meebieder Infra Dam, waarmee het dan dezelfde aandeelhouder deelt, overbieden.

NL’81 bewijst daarmee een wederdienst aan Rutte, dat op verzoek van het Udense bedrijf drie maanden eerder te veel biedt voor wegwerkzaamheden aan de Plantage Doklaan. Ook aannemer Compeer doet dat desgevraagd. Bij straatwerk aan de Haringpakkers- en Hasselaerssteeg bij de Nieuwendijk komt NL’81 na onderlinge afstemming in juli 2015 ook als winnaar uit de bus.

Prijsafspraken

Via de gemeente Amsterdam krijgt kartelwaakhond ACM begin vorig jaar een tip over de prijsafspraken. De kartelpolitie valt daarna bij de bedrijven binnen om de administratie mee te nemen. Daarbij duiken ook de mails op waarin de afspraken zijn gemaakt.

Volgens ACM staat vast dat de vier niet alleen verboden prijsafspraken hebben gemaakt, maar ook onderling de markt hebben verdeeld, wat evenmin door de beugel kan. Daarmee hebben ze volgens de kartelautoriteit niet alleen de gemeente Amsterdam benadeeld, maar ook aannemers die wel oprecht meeboden.

Op basis daarvan legt ACM elk bedrijf boetes op van 15 procent van hun omzet, in totaal 330.000 euro. De hoogste, 135.000 euro, is voor het Amsterdamse Rutte, dat als enige wel al een schadevergoeding aan Amsterdam heeft betaald. Ook NL’81, dat met twee ‘gewonnen’ projecten net twee ton omzette, moet fors betalen: 127.000 euro. Voor het Leidse Compeer en Zaanse Germieco, die geen projecten binnen hebben gesleept, vallen de boetes lager uit. Alle vier hebben de straf geaccepteerd.

Hardleers

De aannemerij blijkt hardleers. Het destijds aan NL’81 gelieerde Infra Dam werd vorig jaar door de gemeente Amsterdam uitgesloten van een groot bomenproject in de stad, nadat Bureau Integriteit had ontdekt dat de aandeelhouder jarenlang gemeenteambtenaren omkocht met badkamers, zonnepanelen, een airco, elektronica en autobanden. Zeker één van deze ambtenaren deelde aanbestedingsinformatie met NL’81.

Hovenier en bestrater Germieco werd in 2005 en 2006 ook al eens beboet voor prijsafspraken. Reden voor ACM om de boete deze keer een kwart te verhogen tot 7500 euro.

Het onderzoek leidde vorig jaar tot boosheid in de Nederlandse bouwwereld, omdat ACM aanvankelijk niet duidelijk maakte om hoeveel bedrijven en hoeveel geld het ging. Ook hekelde brancheorganisatie Bouwend Nederland de kartelwaakhond omdat die het onderzoek al naar buiten bracht voordat er schuldigen bekend waren, waardoor de hele bouwwereld in een kwaad daglicht zou zijn gezet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden