PlusGeschiedenis

Hoe het Songfestival in Amsterdam een nieuwe jas kreeg aangemeten

Nu is het Rotterdam, maar in 1970 was Amsterdam de gastheer van het Eurovisie Songfestival. Een spannende aangelegenheid: zou de uitzending vanuit de RAI de tanende interesse kunnen doen opleven?

De Ierse Dana (18) zong op een barkruk het zoete All Kinds of Everything en won. 
 Beeld Collectie / Archief Fotocollectie Anefo
De Ierse Dana (18) zong op een barkruk het zoete All Kinds of Everything en won.Beeld Collectie / Archief Fotocollectie Anefo

Het Eurovisie Songfestival van 1969 in Spanje was geen gelukkige editie. Toen de punten waren verdeeld, bleken er liefst vier winnaars te zijn: ­Engeland, Frankrijk, Spanje en Nederland met Lenny Kuhr. Het leidde tot veel onvrede. De Scandinavische landen hielden het evenement voor gezien, uit onvrede over de puntentelling. Oostenrijk had al afgehaakt: het land had niet willen optreden ter meerdere glorie van de Spaanse dictator Franco.

Niet vreemd dus dat aan het eind van dat jaar het gerucht de ronde deed dat de editie van 1970 de laatste zou zijn. De vraag was ook wie die mocht organiseren. Van de vier winnaars hadden Spanje en Engeland meteen al voor de eer bedankt. Loting moest de doorslag geven: Frankrijk of Nederland. Tijdens een vergadering van de European Broadcasting Union kwam de kersverse Nederlandse Omroep Stichting (NOS) als winnaar uit de bus. Of als ver­liezer, zoals een BBC-official met leedvermaak vaststelde, want het aantal deelnemers was ­inmiddels naar slechts twaalf landen gezakt.

Als locatie koos de NOS voor het auditorium van de RAI aan het Amsterdamse Europaplein. In het moderne complex waren alle faciliteiten voor een ingewikkelde live-uitzending voorhanden en de internationale gasten konden zich vermaken in de hoofdstad. De bekendste deelnemer was de Britse Mary Hopkin, haar Those Were The Days was overal in Europa een hit geweest. Spanje stuurde een onbekende zanger genaamd Julio Iglesias, die door een blessure net zijn voetbalcarrière in rook had zien opgaan. Nederland koos voor de damesgroep Hearts of Soul uit Harderwijk. De zusjes Bianca, Patricia en Stella Maessen wisten in de voorronde Ben Cramer en Bonnie St. Claire te verslaan.

NOS-hoofd amusement Warry van Kampen schoof voor de Eurovisie-uitzending zijn beste mensen naar voren. De muzikale leiding kwam in handen van Dolf van der Linden, dirigent van het Metropole Orkest. Pieter Goemans, auteur van Aan de Amsterdamse grachten, schreef de Nederlandse bijdrage Waterman. De regie kwam in handen van Theo Ordeman, die in 1963 geschiedenis had geschreven met de marathonuitzending Open het Dorp.

Introductiefilmpjes

Ordeman besefte dat Nederland met iets nieuws moest komen om het bestaansrecht te bewijzen van het Songfestival, dat voordien oogde als een gefilmde radio-opname. Hij verzon een vernieuwend element: met korte filmpjes introduceerde hij speels alle twaalf kandidaten. Tijdens die 40 seconden kon het podium voor de volgende artiest in orde worden gemaakt. Hij reisde kriskras door Europa om ­alle deelnemers te filmen. Julio Iglesias jongleert met een bal op de middenstip bij Real ­Madrid en de Italiaan Gianni Morandi gaf het gebaar ‘duim omlaag’ in het Colosseum te Rome. De zusjes Maessen aten haring op de Dam.

Ook het podium moest een blikvanger zijn. Ontwerper Roland de Groot verzon een opstelling van levensgrote hangende ballen en schillen, die via belichting van kleur konden veranderen. Hij presenteerde zijn voorstel al improviserend aan regisseur Theo Ordeman, met een stel houten kleerhangers en wat aardappelen aan een touwtje. Ordeman stemde toe. Een klein timmerbedrijfje aan de Alexanderkade bouwde het in delen, die in de RAI werden ­samengevoegd. Aan de vooravond van de repetities brak de grootste schil in tweeën. Redding kwam van een Jan Luhlf, van het befaamde ­reclameschilderatelier in de Jordaan, die de schil op tijd wist te repareren. De Groot maakte ook gebruik van de tip van een toneelmeester om het decor een beetje te laten bewegen, waardoor aparte decorstanden ontstonden. En hij mocht ook per artiest de decorbelichting bepalen, afgestemd op hun kleding.

De avond zelf, op die 21ste maart, verliep zonder incidenten en was, zeker naar huidige maatstaven, verfrissend kort. Presentatrice Willy Dobbe had amper de miljoenen kijkers in Europa in drie talen welkom geheten of de eerste artiesten ­betraden het podium. Het thuisland mocht ­beginnen: niet Hearts of Soul, maar Patricia & The Hearts of Soul. De regels schreven namelijk voor dat alleen soloartiesten mochten meedoen, geen groepen. Bianca Maessen: “We wilden zelf dat Stella de solostem zou doen, omdat zij de hoogste stem had. Dat klonk heel subtiel. De organisatie vond haar met 15 jaar echter te jong, dus hebben we het omgedraaid, geen probleem. In het koortje pakte Stella de hoge stem en ik de lage.”

Ontroostbaar

Waterman kreeg een vlekkeloze uitvoering, maar vanaf het moment dat Mary Hopkin de oorwurm Knock Knock Who’s There? liet horen, was wel duidelijk wie de te kloppen artiest was. De verrassing zat in de staart. De Ierse Dana (18) zong op een barkruk het zoete All Kinds of Everything en Amsterdam had een winnaar. De zusjes Maessen waren ontroostbaar. Stella: “Als jong meisje ben je dan zó verdrietig dat je niet hebt gewonnen. Ach, je komt maar net kijken, alles was zo overweldigend.”

Het verdriet duurde niet lang. Even later troostten ze Julio Iglesias, omdat hij ‘slechts’ vierde was geworden.

Dit is een ingekorte bewerking van een artikel uit het meinummer van Ons Amsterdam: onsamsterdam.nl

Vechtpartij

De Britse delegatie was vooraf zo overtuigd van de winst door Mary Hopkin dat de ballroom van het Esso Motor Hotel al geboekt was voor een feest. Het werd na de winst van de Ierse Dana echter een bescheiden partijtje in de suite van Ierland. Net toen de champagne rondging, klopten wat Ierse contractarbeiders, toevallig in de buurt, op de deur om Dana te ­feliciteren. Het hoofd van de Ierse ­delegatie wilde er niets van weten en stuurde de mannen weg. Die dronken zich nog wat meer moed in en kwamen een uur later terug om niet alleen de Ierse suite ‘te verbouwen’, maar ook de foyer van het Esso Hotel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden