PlusExclusief

Hoe het majestueuze Magna Plaza veranderde in een desolate plek: ‘Ze laten het hier doodbloeden’

Winkelcentrum Magna Plaza in het voormalige hoofdpostkantoor van Amsterdam kampt met leegstand. Van de allure van het  in 1992 als winkelcentrum in gebruik genomen gebouw is niet veel meer over.  Beeld Dingena Mol
Winkelcentrum Magna Plaza in het voormalige hoofdpostkantoor van Amsterdam kampt met leegstand. Van de allure van het in 1992 als winkelcentrum in gebruik genomen gebouw is niet veel meer over.Beeld Dingena Mol

Van het ooit zo majestueuze Magna Plaza op de Nieuwezijds Voorburgwal is nog maar weinig over. De laatste winkeliers voelen zich in de steek gelaten door de Duitse eigenaar. ‘Dit doet pijn aan mijn hart.’

Hans van der Beek

Open 7 days a week’ en ‘The best stores in town’ staat boven de ingang van Magna Plaza. Op beide teksten valt het een en ander af te dingen. De kelderverdieping is ‘wegens omstandigheden’ gesloten. Op de begane grond zitten slechts een paar winkels en de eerste verdieping staat grotendeels leeg. Onder aan de roltrap naar de tweede verdieping ligt een plank overdwars, met daaraan een bordje met de tekst ‘Niet betreden’. Magna Plaza maakt al met al een desolate indruk.

Maaike Hulshof en haar twee tienerdochters komen in verbazing de roltrap omhoog. “Weet je zeker dat het hier is?” vraagt een dochter. “Nu niet meer,” zegt de moeder. Ze zijn uit Den Haag gekomen, onder meer om eens fijn in Magna Plaza te winkelen.

Hulshof: “Ik heb in mijn hoofd dat het echt wel wat was. Jammer. Volgens mij is het een mooie plek om te winkelen, ook voor toeristen. Echt met uitstraling en allure. Een stuk leuker dan de Kalverstraat.”

Daar zal ze met haar dochters alsnog naartoe moeten.

Moeizaam

Voor de corona-uitbraak zaten in Magna Plaza nog zo’n twintig winkels, nu zijn het er zes. Winkeliers willen wel vertellen waarom zij denken dat de klad erin is geraakt, maar ze willen niet met naam en toenaam in de krant. Ze moeten nog aan tafel met de eigenaar en dat gaat al moeizaam genoeg.

Die eigenaar is de Duits-Israëlische vastgoedgigant Aroundtown. Het miljardenconcern is vooral actief in Duitsland, maar heeft de afgelopen jaren de Nederlandse vastgoedmarkt ontdekt. Een winkelier: “Dit doet pijn aan mijn hart. Elke klant die nu binnenkomt, komt nooit meer terug. Dat moet de eigenaar toch ook beseffen?”

Een medewerker: “Waar moet ik beginnen? Hoge prijzen. Slechte marketing. Geen ruimte voor eigen inbreng. Tegenwerking van boven? Wat wil de eigenaar? Ik heb werkelijk geen idee.”

In 2019 werd op de tweede verdieping nog een gloednieuwe Food Department geopend, met veertien kleine restaurants en drie bars. Dat was een goed jaar, zeggen de winkeliers. Maar covid raakte Magna Plaza uitzonderlijk hard. Het winkelcentrum is voor 80 à 90 procent afhankelijk van toeristen en die bleven weg.

Volgens winkeliers was de eigenaar tijdens de eerste lockdown nog redelijk toeschietelijk, maar tijdens de tweede lockdown werd de toon meedogenloos. De een na de andere winkel sloot de deur. Lacoste, America Today, Armani, The Cool Collective, allemaal weg. Een winkelier: “Het was een domino-effect. Winkeliers pakten een voor een hun biezen, en er kwam niks voor terug.”

Een medewerker: “Een eigenaar heeft ook zorgplicht. Dit is gewoon winkeliertje pesten. Ze laten het hier doodbloeden. Het lijkt wel alsof ze speculeren met de prijs van een vierkante meter belangrijker vinden dan de toekomst van het winkelcentrum.”

Het Magna Plaza makt dezer dagen een desolate indruk. Veel winkels hebben hun deuren gesloten. Beeld Dingena Mol
Het Magna Plaza makt dezer dagen een desolate indruk. Veel winkels hebben hun deuren gesloten.Beeld Dingena Mol

Een winkelier stelde voor tijdelijk van de eerste verdieping naar de begane grond te verhuizen, zodat het daar tenminste wat gevulder is, maar met dat aanbod werd niks gedaan. Ook het pleidooi om grote namen zoals Armani en Dior een plek aan te bieden, desnoods met grote korting, om de loop er wat meer in te krijgen, werd door de eigenaar genegeerd. Een winkelier: “Ze eisen nog altijd 100 procent huur, maar dat is toch niet redelijk? Ze hebben deze leegstand zelf gecreëerd.”

Dubbele agenda

Sommige winkeliers vermoeden dat de eigenaar een dubbele agenda heeft. Aroundtown zou het winkelcentrum dood willen laten bloeden om vervolgens een nieuw, lucratiever bestemmingsplan te kunnen aanvragen zodat er een hotel of een kantoor in het gebouw kan worden ondergebracht.

Dat scenario wordt niet geloofd door Nico Bergsma, voorzitter van belangenvereniging Magna Plaza. Bergsma: “Als gepensioneerd winkelier kijk ik er met iets meer afstand naar. Als die dubbele agenda er al is, zal dat nooit lukken. Magna Plaza is een van de mooiste monumenten van de stad, de gemeente zal dat nooit toestaan. De gemeente is sowieso niet happig op toeristische uitbreiding. Bovendien, Aroundtown heeft onlangs tijdens een huurdersvergadering nog bevestigd dat Magna Plaza een winkelcentrum blijft.”

Volgens hem is Magna Plaza vooral door corona getroffen. “Winkeliers haalden in 2020 en 2021 nog maar 20 procent van de omzet van 2019, wat een bijzonder goed jaar was. De jaren daarvoor was het aldoor kwakkelen, maar zeker na de komst van het Food Department zag het er heel goed uit. Met de terugkeer van toeristen heb ik vertrouwen in de toekomst.”

Het probleem is volgens Bergsma meer dat het Duitse vastgoedbedrijf weinig ervaring heeft met retail. Bergsma: “Aroundtown is 18 miljard euro waard, maar hun investeringen zijn bijna uitsluitend in kantoren en hotels. Het bedrijf heeft geen affiniteit met retail. Gesprekken met Aroundtown in Amsterdam worden ook voortdurend uitgesteld, omdat ze voor elke bloembak die we willen verplaatsen, eerst toestemming moeten vragen aan het hoofdkantoor in Berlijn.”

Wanneer het Food Department weer opengaat en of dat überhaupt nog gebeurt, is ongewis. Onenigheid tussen de eigenaar en de uitbaters, onder meer over een huurachterstand, leidde tot een juridische strijd. De curator legde beslag op het Food Department.

Hoog potentieel

Aroundtown wil niet reageren op ‘actuele gebeurtenissen’. Wel stellen ze zich bewust te zijn van Magna Plaza’s uitstekende locatie en het grote potentieel. ‘Verschillende opties worden zorgvuldig geëvalueerd om het potentieel te maximaliseren van dit iconische gebouw.

Een winkelier: “We hebben vertrouwen in dit gebouw. Alleen moet je er wel de goede mensen op zetten, echte retailmensen. Zelfs een ezel krijgt het hier vol.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden