PlusAchtergrond

Hoe gaan we veilig stemmen tijdens de verkiezingen?

Verkiezingslokalen als besmettingshaarden, de gemeente moet er niet aan denken. Het gevolg: veel maatregelen en extra locaties waar straks kan worden gestemd.

In november werd al een proef gedaan met stemmen vanuit de auto, dit kan straks bij de RAI Beeld ANP
In november werd al een proef gedaan met stemmen vanuit de auto, dit kan straks bij de RAIBeeld ANP

Het is hetzelfde idee als de fietsprikstraat: in de fietsstemstraat fiets je naar binnen, stem je en fiets je onmiddellijk weer weg. Het kan in de RAI, de beursgigant die zich uit arren moede maar heeft ontwikkeld tot fysiek epicentrum van alles wat met corona te maken heeft. Ook tijdens de verkiezingen dus, als er in de RAI niet alleen vanaf de fiets, maar ook vanuit de auto kan worden gestemd.

Verkiezingen in tijden van corona hebben de afgelopen maanden veel gevergd van de ­gemeente. Toen ambtenaren bijvoorbeeld de gebruikelijke locaties voor stemlokalen langs de virusmeetlat legden, bleek dat twee op de vijf stemlokalen ongeschikt waren: veelal waren ze te klein om zowel medewerkers als stemmers verantwoord binnen te laten, vaak had het ook te maken met looproutes of onhandige in- en uitgangen.

Reservemedewerkers

Het streven was om op 17 maart, de échte verkiezingsdag die dit jaar vooraf wordt gegaan door twee extra dagen, minstens net zoveel stem­bureaus te hebben als bij de vorige Tweede ­Kamerverkiezingen. Toen bleek dat zó veel locaties ongeschikt waren, moesten alle zeilen bij. Maar het is gelukt dus: Amsterdam telt op verkiezingsdag 473 stembureaus op 370 locaties.

Tel daarbij op dat er al op 15 en 16 maart op 48 plekken op 50 stembureaus kan worden gestemd en het wordt duidelijk dat de operatie enorm is. Amsterdam was een van de eerste steden waar bleek dat er voldoende medewerkers waren om de stembureaus te bemannen. Terwijl er in 2018 twee weken voor de verkiezingen nog een tekort was van 200 tellers.

“Mede door de wervingsactie in 2018, waarbij het destijds stormliep, hebben we nu een zeer uitgebreid medewerkersbestand,” zegt een woordvoerder. Nog meer getallen: gedurende drie dagen zullen er op de stembureaus 4482 mensen actief zijn om de verkiezingen in goede banen te leiden. Daar zitten ook de ­reserves bij, in het geval dat mensen ziek worden rond de verkiezingsdagen of in ­quarantaine moeten. En per stembureau een extra lid dat erop toeziet dat iedereen zich aan de maatregelen houdt.

Rode potloden

Een stembureau als potentieel superspreaderevenement, de gemeente moet er niet aan denken. Dus zijn ook op de locaties de inmiddels bekende maatregelen getroffen: afstand houden en voldoende ventilatie. De stem­bureauleden vullen vooraf een gezondheidscheck in, zegt een woordvoerder. “Daaraan moet worden voldaan. Als ze willen, kunnen zij zich voor- en achteraf laten sneltesten op corona.” En: de medewerkers dragen een medisch mondkapje.

Via de site van de gemeente is een druktemeter te raadplegen. “Is het druk, dan kunnen mensen een stembureau kiezen waar het rustig is. Of voor een later tijdstip kiezen.”

En dan is er nog het briefstemmen. Er zijn 582.175 kiesgerechtigde Amsterdammers uitgenodigd: daarvan zijn er 73.096 geselecteerd die hun stem ook per brief mogen uitbrengen, omdat zij 70 jaar of ouder zijn.

Aan het stemmen zelf verandert uiteindelijk niet zo veel. Of het moet het rode potlood zijn, waarvan er honderden extra zijn bijgesteld. Eenmaal gebruikt wordt het ingeleverd en schoongemaakt. Wie wil mag het ook meenemen, als aandenken aan deze rare verkiezingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden