PlusAchtergrond

Hoe gaan scholen zich aanpassen aan de 1,5 meter-economie?

Beeld ANP

Amsterdamse basisscholen werken voorzichtig aan scenario’s voor het moment dat ze weer open mogen. Al ligt bijna alles nog open, een ding is zeker: ‘Je kunt niet zomaar op de oude voet verdergaan.’

Na het overgaan op thuisonderwijs en vervolgens de zorgen om het tekort aan laptops en vermiste leerlingen, zijn besturen van Amsterdamse basisscholen inmiddels voorzichtig toe aan het opstellen van scenario’s voor het moment dat ze weer open mogen. Hoe passen de scholen zich aan aan de 1,5 meter-economie? 

Er wordt bijvoorbeeld nagedacht over lesgeven aan halve klassen, met een ochtend- en middagshift, zei Herbert de Bruijne, voorzitter van de Federatie Openbaar basisonderwijs Amsterdam donderdag in Het ParoolHij spreekt van een optie van ‘gespreid openen’, die grote consequenties heeft voor lesroosters. “Daar zijn scholen druk over aan het nadenken.” Daarnaast bereiden scholen aanpassingen in het lesprogramma voor, mochten ze na de meivakantie weer open kunnen. 

Koffiedik kijken

Schoolbestuurders vragen zich heel hard af of ze na de meivakantie inderdaad de deuren weer mogen openen. “Er is veel angst onder ouders en docenten,” zegt Joke Middelbeek, bestuurder van scholenkoepel Openbaar Onderwijs Westelijke Tuinsteden, waarbij zestien basisscholen zijn aangesloten. “Veiligheid en gezondheid gaan natuurlijk voor. Het is ook raar om scholen te openen als het openbare leven grotendeels stilligt tot 1 juni.”

“Wanneer de scholen weer open mogen is koffiedik kijken,” zegt ook bestuurder Mirjam Leinders van zestien basisscholen in Noord. “Bovendien weten we ook niet waar het kabinet mee komt. Maar we verwachten zeker niet dat we meteen weer vol open mogen.”

Scenario’s

De scenario’s moeten nog worden uitgewerkt, maar er liggen meer ideeën op tafel. Bijvoorbeeld dat eerst alleen de jongsten en kinderen van ouders met een cruciaal beroep naar school mogen. Of dat slechts een kwart of dus een halve klas tegelijkertijd les krijgt. Of de onderbouw in de ochtend, verspreid door het gebouw en de bovenbouw ’s middags. “Na Pasen gaan we daarover in overleg met schooldirecteuren. Daarbij is ook maatwerk nodig, want het maakt nogal uit of er veertig of vijfhonderd kinderen op een school zitten,” zegt Leinders.

Middelbeek vindt het belangrijk dat daarbij goed wordt gekeken naar welke kinderen gedijen bij afstandsonderwijs en welke niet. “Wij zoomen in op degenen die het minst hebben aan een device. Dat zijn de groepen met nieuwkomers en de allerjongste kinderen. Maar er moet ook aandacht zijn voor de achtstegroepers die straks naar de middelbare school gaan.”

Er zijn vooral veel vragen van ouders en leerkrachten. Hoe wordt de 1,5 meter-economie vertaald naar school? Wat gaat er gebeuren met de gratis kinderopvang voor ouders met kinderen in cruciale beroepen, als scholen maar gedeeltelijk opengaan? Hoe moeten ouders straks hun kinderen wegbrengen, mogen ze nog op het schoolplein komen? Wie gaat er handhaven? Antwoorden daarop zijn er nog niet. 

Opstartfase

Alle scholen houden rekening met aanpassingen in het lesprogramma. Het zal tijd kosten om het afstandsonderwijs om te zetten naar een normale situatie. “We kunnen niet direct op de oude voet verdergaan,” zegt Dorien Nelisse, voorzitter van Asko, waar 33 scholen in Amsterdam en omgeving onder vallen. Er zal een opstartfase nodig zijn. “We moeten kijken hoeveel leerkrachten ziek zijn, en hoe we eventuele tekorten opvangen. Daarnaast moeten we ook vaststellen waar de leerlingen staan: hebben ze een achterstand opgelopen, en wat kunnen we daaraan doen?”

“De eerste weken zullen vooral in het teken staan van het sociaal-emotionele aspect,” denkt Leinders. “We moeten denken aan groepsvorming, en kijken wat er allemaal gebeurd is in de omgeving van de leerlingen. Daarnaast zullen de kinderen vooral heel veel beweging nodig hebben.”

Na het paasweekend gaan de bestuurders in overleg met schooldirecteuren en leerkrachten om te kijken hoe ze zich kunnen aanpassen. We willen dolgraag alle kinderen weer zien. Want het lukt nu wel, maar het is niet ideaal,” zegt Nelisse.

Ook al was het hectisch, toch heeft deze tijd zeker wat opgebracht. “We moeten niet alleen terug naar het oude,” vindt Middelbeek. “Leerkrachten kunnen meer op afstand dan gedacht. En de kinderen hebben ook andere dingen geleerd thuis, zoals bakken met de ouders. Een kind is meer dan taal, rekenen, schrijven. Laten we dat vooral proberen mee te nemen.”

Voortgezet onderwijs

Middelbare scholen overleggen landelijk in de VO-raad ook over scenario’s voor als de scholen weer open mogen. “Er is nog veel ongewis,” zegt voorzitter Rob Oudkerk van de vereniging van schoolbesturen in het Amsterdamse voortgezet onderwijs. “Wij volgen de persconferenties net zo gespannen als heel Nederland en focussen vooral op het hier en nu.”

“De diversiteit op middelbare scholen is groter dan op basisscholen: voor een kok in opleiding is het heel anders dan voor een gymnasiast. We moeten scholen aanpassen, binnen beperkte mogelijkheden naar de beste mogelijkheid zoeken. Maar er is wel een enorme creativiteit ontstaan, dus het is ook zaak om te kijken wat we kunnen behouden voor de toekomst.”

Zomerscholen

Het kabinet bekijkt of er zomerscholen opgetuigd kunnen worden voor leerlingen van basis- en middelbare scholen en mbo’ers die door de coronacrisis achterstanden oplopen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden