PlusAchtergrond

Hoe erg kan de ruzie om een ketting in Zuidoost escaleren?

Door de roof van een ketting escaleerde een slepende ruzie tussen rappers in Amsterdam-Zuidoost. Achter het conflict schuilt een wereld waarin grof geweld en rap dwars door elkaar heen lopen.

Het nummer dat Joey AK vanuit de gevangenis maakte en waarvan in de videoclip is te zien hoe de groep van Zone6 voor het huis van Chivv staat, is al meer dan 1 miljoen keer bekeken.  Beeld
Het nummer dat Joey AK vanuit de gevangenis maakte en waarvan in de videoclip is te zien hoe de groep van Zone6 voor het huis van Chivv staat, is al meer dan 1 miljoen keer bekeken. 

Enkele ogenblikken nadat het is opgenomen, vindt het filmpje vrijdagmiddag 12 februari al zijn weg via sociale media. Te zien is hoe een arrestatieteam twee mannen heeft aangehouden op de Karspeldreef in Amsterdam-Zuidoost. ­Politiemensen met bivakmutsen voeren ze geblinddoekt af in een politiebusje. ‘Biggie Daggoe opgepakt door AT,’ luidt de begeleidende tekst. ‘Kraaiennest. Chivv z’n buurt.’

De nacht daarop wordt ook Chivv (spreek uit: chief) aangehouden. Bigidagoe en Chivv zijn bekende rappers uit Zuidoost. Hun arrestaties vormen de zoveelste akte in een beef (ruzie). Die wordt met name uitgevochten op sociale media, in beledigende posts en diss-tracks, maar politie en justitie vrezen dat de ruzie zal uitmonden in vuurwapengeweld.

Katalysator

Die gedachte is niet vreemd. Bigidagoe werd in augustus neergeschoten in de Vechtstraat in de Rivierenbuurt. Later werd de woning van zijn moeder in Holendrecht beschoten – en op last van burgemeester Femke Halsema gesloten.

De katalysator in het conflict tussen de twee rappers is een gestolen ketting. ‘Chivv is geracet (bestolen) in de stu(dio) van z’n chain door ­gabbers van Zone6,’ plaatst rapper Joey AK, ­eveneens uit Holendrecht, midden vorige week op Snapchat.

De 24-jarige rapper, echte naam Joël H., geniet een dubbele reputatie. Aan de ene kant wordt hij geroemd om zijn muzikale talent. Aan de ­andere kant heeft de voorman van Zone6, zoals rappers uit Holendrecht hun buurt aanduiden, bewezen een bikkelharde crimineel te zijn. Hij zit een gevangenisstraf uit van ruim 3 jaar voor het ontvoeren en martelen van een vrouw in het bijzijn van haar dochtertjes van 3 en 7 jaar.

Ze werd ervan beschuldigd te hebben gestolen uit een tas met 100.000 euro die de rapper had gestald in een woning in Almere die de groep als een soort clubhuis gebruikte. Joey AK kwam speciaal terug uit Suriname om haar volgens de rechtbank in dat huis meermaals met een ­pistool op haar hoofd te slaan en heet water in haar nek te gieten uit een waterkoker.

Vernedering

Only a real man can keep his chain,” oordeelt Joey AK via sociale media vanuit de gevangenis over het stelen van Chivvs ketting. Zijn vrienden zetten later beelden online van iemand die over de hanger heen plast.

Het stelen van iemands ketting is in de gang­starapscene een ultieme belediging, weet ook criminoloog Robby Roks, verbonden aan de Erasmus Universiteit. Hij deed veel onderzoek naar straatcultuur en onderzocht in opdracht van de gemeente Rotterdam het verband tussen rapmuziek en geweld. “Een dure ketting vertegenwoordigt status op straat en in de opzichtige rapcultuur. Als je die afpakt en laat zien dat jij ’m hebt, dan verneder je iemand.”

Roks haalt een voorbeeld aan van afgelopen ­zomer. “Een Haagse rapper was door rivalen in elkaar geslagen. Desondanks pronkte hij de ­volgende dag op sociale media met kettingen. Zijn boodschap was: ik ben dan wel helemaal kapot geslagen door een hele groep, maar ik heb wél hun kettingen afgepakt.”

Chain Swap

De internationale rapgeschiedenis is doortrokken van geweld om kettingen, de ultieme pronkstukken. Zo hield de dood van de beroemde rapper Tupac Shakur in 1996 vermoedelijk indirect verband met een chain snatch. Hij werd vermoord nadat hij in Las Vegas een rivaal in ­elkaar had geslagen die een ketting van een vriend had gestolen.

In Amsterdam werd kickbokser Eu­gène Pinas in 2011 volgens ingewijden doodgeschoten in Zuidoost door een vertrouweling van prominente gangstarappers omdat die een geleende gouden ketting maar niet teruggaf. De schutter leek te willen dreigen, maar zijn wapen ging af.

Om het geleden gezichtsverlies van de kettingroof goed te maken, plaatste Chivv (echte naam Chyvon Pala, 26 jaar) op zijn Instagrampagina een preview van zijn nieuwe nummer Chain Swap. Daarbij het zinnetje: ‘Wel het hele verhaal vertellen hè pikkies’. In de clip speelt hij met een ketting in de vorm van een AK-47, zoals Bigi­dagoe die droeg, verwijzend naar hun frontman Joey AK.

“Je hebt mijn chain, maar ik de jouwe,” rapt Chivv. “Je speelt een fokking luitenant maar hebt geen soldaten. Bigidagoe geef het op, je bent al tien jaar bezig. Je bent geen rapper maar eerder een varken met diabetes.”

Een ingewijde stelt overigens dat de rovers die ketting tijdens de worsteling in Chivvs studio zijn verloren, en dat Chivv die niet heeft teruggeroofd, zoals hij suggereert. Daar hint Bigidagoe weer naar in een reactie op Chivvs nummer Chain Swap, die hij online zet. “Pannenkoek. (..) Waarom doe je alsof je onze chain hebt gesnatcht?”

Online respect

Chivv beseft duidelijk dat de kettingroof grote gevolgen kan hebben voor zijn streetcredibility. Hij sluit af met: “Je wil mijn carrière eindigen. Voor wat? Voor clout?” Dat laatste is een gevoelige beschuldiging. ‘Clout’ is een woord waarmee (online) populariteit en gezag wordt bedoeld.

“Sommige rappers doen alles voor clout. Dat noemen ze clout chasen,” zegt een jongeren­werker uit Zuidoost. Volgens hem is het najagen van clout een belangrijke aanjager van geweld. “Je ziet het bijvoorbeeld in de drillrapscene. Meerdere steekpartijen zijn terug te voeren tot de zucht naar online respect en aanzien. Toch is het een negatieve term. Clout chasers die alleen maar bezig zijn met hun online identiteit worden gezien als nep.”

De door de kettingroven opgelaaide vete speelt al veel langer. Zeker vanaf mei 2019, na een ruzie in parkeergarage The Bank in de Amstelstraat, aan het eind van een clubavond. Daarbij waren volop spelers uit de verschillende kampen uit Zuidoost aanwezig, onder wie de later op Curaçao geliquideerde Genciël ‘Genna’ Feller en…Joey AK. Orpheo Gefferie kwam van een optreden van zijn jeugdvriend Chivv in club Air. Hij leek de ruzie te willen sussen, maar werd in zijn nek geschoten en overleed.

In de Bijlmer gaat het hardnekkige verhaal dat Gefferie geen toevallig slachtoffer was, maar dat geld op zijn hoofd was gezet vanwege een oud conflict.

‘Snapchat gangster’

Hoe dan ook heeft de dood van Gefferie de nodige gevolgen gehad voor de verhoudingen in de rapscene in Amsterdam Zuidoost. Chivv nam na de fatale schietpartij in The Bank afstand van de groep rondom Joey AK en Zone6, waarmee hij bevriend was. In augustus 2019 rapte Chivv in zijn track 2 Borden 1 tafel over de dood van Gefferie, die hij ‘Boog’ noemt. Ook zingt hij dat hij heeft gebroken met bepaalde personen. “Ik heb een paar n*ggers moeten loesen, ik weet niet wie ik mis.”

Die verwijdering zou tegen het zere been zijn ­geweest van Joey AK, wiens imago een deuk opliep. Met de chain snatch moest Chivv een lesje krijgen.

In zijn vorige week online gezette Gunkolf Rap probeert Joey AK, vanuit de gevangenis, Chivv belachelijk te maken. Een stand-in speelt hem in de clip. Zo rapt hij: “Je homey ging dead, het ­eerste wat jij deed was geluid maken. Snapchat gangster.” (..) “Chivv die praat met de motherfucking politie.”

In de begeleidende videoclip is te zien hoe de groep van Zone6, waaronder ook Bigidagoe, op intimiderende wijze voor het huis van Chivv staat, met de handen het gebaar van een 6 ­makend, een verwijzing naar Zone 6, en zwaaiend met kettingen. De clip is inmiddels meer dan 1 miljoen keer bekeken.

‘Dit zijn de verkeerde rolmodellen’

Politie, justitie en gemeente zijn er van overtuigd dat ze met de arrestaties van de rappers en daarna opgelegde gebiedsverboden nét op tijd de angel uit het conflict hebben gehaald voordat de groepen elkaar met wapens zouden aanvallen.

De overheid maakt zich grote zorgen om het excessieve geweld in Zuidoost en het patroon waarin jongens en jonge mannen steeds sneller naar vuurwapens en messen grijpen. “De rapscene is helemaal geen probleem en als overheid willen we de goeden stimuleren, maar specifieke prominenten in de gangsterrapgroepen in Zuidoost hebben nauwe banden met de georganiseerde drugshandel,” zegt waarnemend chef Olivier Dutilh van de politie in Oost en Zuidoost.

De cocaïnehandel floreert als nooit tevoren en het verdienmodel is enorm, met duizenden kilo’s cocaïne die de havens binnenkomen en marges van tienduizenden euro’s op een kilo. “In de Bijlmer staan honderden jongeren klaar om klussen te doen voor de drugshandelaars, zoals coca­ine uit havens halen, waarvoor een groep 50.000 euro krijgt, of auto’s jatten of besturen en uiteindelijk in de weer gaan met een kalasjnikov. Met het snel verkregen geld gaan ze feesten in hotelsuites, ze doen de PC Hooftstraat aan en weg is het weer.”

Dat fenomeen treft Zuidoost extra hard omdat daar ‘een forse overpopulatie’ woont van jongeren met heel weinig kansen. Dutilh: “Het is zo triest, één op de drie jongeren groeit op onder de armoedegrens. Dertig procent van de inwoners is laagge­letterd en de schooluitval is hoog. De sociaal-economische perspectieven van die jongens zijn heel slecht. Natuurlijk zoeken ze rolmodellen, en het zure is dat ze dan opkijken naar net die verkeerde gangstarappers die geld als water verdienen en aanzien hebben op straat. Die vooral harde criminelen zijn die ook rappen.”

In Gaasperdam word ‘zo breed mogelijk’ gezocht naar partijen om de problemen gezamenlijk te bestrijden. Een lid van de politieleiding daar ziet de ingreep in de vete tussen de rappers als sterk voorbeeld van gezamenlijk optrekken om geweld te voorkomen. De drie rappers zaten niet alleen een weekend in de cel, maar hebben nu ook alledrie een gebiedsverbod waarmee ze in elk geval de komende maanden niet in Holendrecht, de Bijlmer en op het Zeeburgereiland mogen komen.

“We proberen onze grote zorgen te vertalen naar plannen om samen te pionieren, en deze actie is daarvan een goed voorbeeld. Wat krijgen we via alle denkbare kanalen aan informatie, ondanks de zwijgcultuur, en wat kunnen we behalve de traditionele middelen bedenken om geweld te voorkomen en aan te tonen dat niemand onaantastbaar is?”

Momenteel kijken alle partijen of bemiddeling tussen de rapgroepen kansrijk is, maar de juiste persoon vinden is niet eenvoudig. Juist in Zuidoost willen ook veel goedwillenden helpen. “Zóveel mensen zijn bereid een bijdrage te leveren. Een mooi voorbeeld was laatst de vrees voor rellen tegen de coronamaatregelen. Ouders, jeugdwerkers en sleutelfiguren uit de wijken zijn massaal opgestaan en het is rustig gebleven. Dat is een mooie kant van de Bijlmer. Mensen voelen zich soms onmachtig, maar willen dolgraag wat doen.”

Dutilh: “We zijn hier de komende tien, twintig jaar mee bezig volgens het Masterplan Zuidoost, waarbij heel veel partijen zijn betrokken. Samen met bewoners die het verschil willen maken, willen we recht doen aan dit prachtige stadsdeel dat óók een broeinest is van ontwikkeling, van cultuur, van de wil samen te ­zorgen dat de wijken niet alleen maar negatief in de media komen. Ik voel hier een warme verbondenheid en hartelijkheid.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden