PlusAchtergrond

Hoe een aardappelgigant ten onder ging door de strubbelingen rond het Food Center

Aanleg van het losterrein van de Centrale Markthallen langs het Westelijk Marktkanaal, 1934. Beeld Collectie Stadsarchief
Aanleg van het losterrein van de Centrale Markthallen langs het Westelijk Marktkanaal, 1934.Beeld Collectie Stadsarchief

Na 18 jaar plannenmakerij start dit jaar de bouw van 1700 woningen op het Food Center. Het luidt ook het einde in van de grootste aardappelgroothandel van de stad.

‘A.C. Loogman Aardappelhandel Amsterdam’, staat in zwierige letters op het bestofte portier. Een gewelfde neus, kloeke grill; de Chevrolet 440S pick-uptruck uit 1956 is in alles een klassieker. Een monumentje voor een familiebedrijf dat zich van Badhoevedorper groenteboer opwerkte tot grote aardappelgroothandel die supermarkten en horeca in de regio rond Amsterdam van piepers en frites voorzag.

De Chevy staat roemloos afgebeeld tussen ‘ontaarders’, ‘aardappelwassers’ en andere inventaris die online wordt geveild. Na bijna 70 jaar is A.C. Loogman failliet. Dat heeft met de coronacrisis te maken en met de veranderingen op de aardappelmarkt – en met de jarenlange onduidelijkheid over de toekomst van het Amsterdamse Food Center.

Woonwijken

Al in 2003 laat Amsterdam het oog vallen op de markthallen aan de Jan van Galenstraat, die liggen ingeklemd tussen de woonwijken in West, maar de besluitvorming gaat gepaard met veel getalm. Dan weer is het stadsbestuur enthousiast, dan weer ongeïnteresseerd. Het leidt tot onrust en onzekerheid bij de bedrijven die vanuit het Food Center de stad van voedsel voorzien.

Daaronder A.C. Loogman, sinds 1953 een van de grotere huurders van de markthallen. Na tien jaar treuzelen en bij de zoveelste nieuwe plannengolf houdt het bedrijf de eer aan zichzelf. Er moet worden geïnvesteerd in nieuwe machines en daarvoor is het Food Center, met zijn ongewisse toekomst, te onzeker.

In 2014 koopt Loogman een stuk grond in de Schinkelpolder van Aalsmeer, waar twee jaar later een eigen loods en kantoor verrijzen. Huisbank ING schiet de kosten voor grond en bouw voor en least een deel van de benodigde machines. Het nieuwe onderkomen dient als onderpand. Alleen de levering van aardappelen en frites aan Amsterdamse restaurants en snackbars blijft op het Food Center achter.

Dure verhuizing

A.C. Loogman is dan met 50.000 ton piepers per jaar al een van de grote aardappelgroothandels van het land – en daarbuiten. Maar de verhuislasten drukken zwaar op het bedrijf, net op het moment van veranderingen in de aardappelmarkt; klanten, zoals supermarkten, vormen machtige inkoopcombinaties die gemakkelijk van leverancier wisselen.

Over de jaren dalen de omzetten en de verdiensten. In 2018 wordt op een omzet van ruim 10 miljoen nog een miljoen euro verdiend, een jaar later is de winst een magere 1753 euro.

ING trekt aan de bel. Meermaals. Het bedrijf moet zijn gebouwen maar verkopen om de kredieten af te lossen. Als Loogman tracht de problemen op een minder rigoureuze manier op te lossen, laat ING in het voorjaar van 2020 weten steun niet langer zinvol te vinden wegens ‘langdurende verlieslatende exploitatie’. De vorderingen van ING zijn dan opgelopen tot 6,3 miljoen euro.

Dat is op het meest ongelukkige moment: de aardappelgroothandel heeft al flink te lijden onder de coronapandemie en de horecasluiting. Rekeningen blijven liggen, onder meer van boeren die hun oogst niet vergoed krijgen.

Als die schulden zijn opgelopen tot zes ton, vraagt het bedrijf in november uitstel van betaling aan, dat snel wordt omgezet in een faillissement. Er is aanvankelijk goede hoop op een doorstart: er melden zich overnemers en ook curator Sander Schouten van AMS advocaten is enthousiast. Maar het leidt tot niets. “Ik heb er mijn best voor gedaan,” zegt hij, “maar overnamekandidaten wilden ook het pand. Dat kon ik niet verkopen omdat het in een bv zat die geen deel uitmaakt van het faillissement.”

Executieveiling

Daarmee valt het doek. Eind januari is het onderkomen door ING via een executieveiling aan de hoogste bieder verkocht. Deze week volgt, op voorspraak van de curator, de inventaris. “De opbrengst van pand en roerende zaken is waarschijnlijk hoger dan via een doorstart zou zijn gelukt,” verwacht Schouten. De 25 werknemers, van wie sommigen al sinds juli geen salaris hebben gekregen – hoewel het bedrijf ruim 90.000 euro NOW-salarissteun ontvangt – zijn ontslagen.

De curator wikkelt nu de zaken af met de schuldeisers. De schuldvraag volgt daarna. “Ik ben nog bezig met het onderzoek naar de oorzaken. De strubbelingen op het Food Center kunnen een rol hebben gespeeld. Er is een groot stuk land gekocht, een groot pand gebouwd. De kredieten daarvoor hebben ervoor gezorgd dat dit probleem is ontstaan. Maar er zijn meer rede­nen voor dit faillissement.”

Helemaal voorbij is het niet. Schouten heeft de horecatak verkocht aan de oud-eigenaar. Het vestigingsadres van ‘Loogman Verse Frieten’? Food Center Amsterdam.

Plannen voor woningen

De komende acht jaar worden op een flink deel van het Food Center aan de Jan van Galenstraat, in 1934 als Centrale Markthallen ontstaan, 1700 woningen gebouwd. De monumentale Markthal wordt een verzamelgebouw voor kleinschalige horecaonder­nemers.

De bestaande bedrijvigheid, die in goede tijden dagelijks zo’n 6000 horecabedrijven en 1500 winkels in en om Amsterdam bevoorraadt, moet inkrimpen of verhuizen. Van de 70 ondernemers, goed voor 2650 banen, blijven er zo’n 45 achter. De rest moet verkassen of heeft dat inmiddels al gedaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden