Plus

Hoe corona in een week een basisschool platlegde

Twee weken na de heropening van het basisonderwijs zitten ongeveer veertig kinderen en twaalf personeelsleden van de Basisschool Oostelijke Eilanden alweer ziek thuis. Corona. De gevreesde Britse variant? En kan de school na de vakantie wel weer open?

Basisschool Oostelijke Eilanden  Beeld Nosh Neneh
Basisschool Oostelijke EilandenBeeld Nosh Neneh

Net vier dagen is Basisschool Oostelijke Eilanden na de lockdown weer open, als een van de kleuterjuffen in het weekend tegen schooldirecteur Ingrid de Haan (59) zegt dat ze zich niet zo lekker voelt. “Vervelend, maar het protocol is dan duidelijk,” zegt De Haan. “Thuisblijven en testen.”

Doen alsof je een standbeeld bent

Een paar dagen later komt de gevreesde uitslag: de juf blijkt positief te testen voor het coronavirus. De betreffende kleuterklas gaat in quarantaine, en veel van de ouders uit de getroffen klas besluiten hun kinderen te laten testen.

Geen pretje voor een kleuter, zegt Barbara van Gool (49), moeder van de 4-jarige Mara. “Op weg naar de GGD bespraken we in de auto het stokje dat in de keel en mond zou gaan. Dat ze maar net moest doen alsof ze een standbeeld was.” Mara geeft, knuffel stevig in de hand geklemd, geen kik als het wattenstaafje diep in de neus en keel wordt rondgedraaid.

Die avond komt er een berichtje binnen in de ouderapp: een van de klasgenootjes van Mara blijkt positief. “Daar schrokken we van,” zegt Van Gool. “Kleuters zouden toch niet zo snel ziek worden? Toen Mara zei dat ze ook de handzeep niet meer zo goed kon ruiken, was mijn onbezorgdheid helemaal weg.”

Helft klas positief

De volgende ochtend krijgt Van Gool, die zichzelf ook heeft laten testen, haar eigen uitslag: negatief. “Een half uur later belde de GGD: Mara was positief.” In de loop van de dag stromen de berichtjes binnen, de ene na de andere kleuter blijkt besmet. Ongeveer de helft van de klas test in de komende dagen positief.

Daar blijft het niet bij. Eén besmet kind heeft vaak al grote gevolgen, merkt schooldirecteur De Haan. “Ze hebben soms broertjes of zusjes in hogere klassen, die moeten ook in quarantaine. Van hen bleken er een aantal besmet, en toen testte ook een aantal leerkrachten uit die hogere klassen positief.”

Ook het contact met de buitenschoolse opvang (bso), alleen geopend als noodopvang, speelt een rol. Basisschool Oostelijke Eilanden, ook wel de BOE genoemd, werkt samen met vijf bso’s. “Een aantal van onze kinderen is, zo bleek achteraf, in hun besmettelijke periode naar de bso geweest. Zij zitten daar weer in de groep met kinderen uit andere klassen en van andere scholen.”

Zo verspreidt het virus zich in rap tempo door de school. Ook zonder klachten kun je al besmettelijk zijn, dus ook een invaller, die een dag eerder voor de kleuterklas stond, werd besmet.

En dat terwijl ze bij de heropening juist extra voorzorgsmaatregelen hebben genomen om zo veilig mogelijk te werken, zegt De Haan. “Vanaf groep 3 zitten de leerkrachten achter een perspex scherm, en we hebben een streep getrokken op de vloer zodat de kinderen zien hoe dichtbij ze mogen komen. Groep zeven en acht komen in halve klassen naar school. Leerkrachten houden afstand tot elkaar, we hebben ook geen fysieke vergaderingen meer.”

Maar bij de kleuters is afstand houden vrijwel onmogelijk. “Dat gáát gewoon niet,” zegt juf Roelina Hania (64). “Kinderen lopen door elkaar, ze werken in verschillende hoeken en je helpt ze met van alles.” Ook zij bleek afgelopen week besmet.

Uitzonderlijk?

Hoe uitzonderlijk is zo’n grote uitbraak op één school? “Voor de sluiting van de scholen eind 2020 hebben we vaker dit soort grotere uitbraken gezien op middelbare scholen,” zegt een woordvoerder van de GGD. “Maar op basisscholen was dit een zeldzaamheid.”

Sinds de heropening van de scholen heeft de Amsterdamse GGD twee keer een opvallende groep besmettingen binnen een klas gezien. Meestal ging het dan om groepjes van drie of meer besmette leerlingen of leraren. Deze uitbraak op de BOE is dus op zijn minst opvallend te noemen. Tenminste: voor zover wij weten. Want in tegenstelling tot vóór de lockdown worden kinderen onder de twaalf jaar nu wel getest – ook als ze geen klachten hebben maar in de klas zaten met iemand met corona. Nu veel van die kinderen een test ondergaan, worden veel meer besmettingen onder jonge kinderen opgemerkt.

Adempauze

De voorjaarsvakantie kwam als geroepen, zegt De Haan. “Daardoor krijgen we even adempauze.” En die is hard nodig, want intussen zijn ruim veertig kinderen, en dertien collega's besmet, onder wie directeur Ingrid de Haan zelf. Opvallend genoeg zitten de meeste besmettingen in de onderbouw; zo zijn alleen al in vier van de zes kleutergroepen uitbraken.

Dat maakt de huidige uitbraak ook zo beangstigend, zegt De Haan. “Leerkrachten zijn kwetsbaar. Aan de roep om docenten te vaccineren is geen gehoor gegeven. Nu blijkt dat kinderen toch besmettelijker zijn dan we dachten, voel je je toch onbeschermd voor de klas staan.”

De komende dagen moet duidelijk worden of de school volgende week weer open kan. De Haan: “Als te veel docenten nog ziek zijn, wordt dat lastig. En ik denk ook: je weet niet of het virus nog in de buurt rondwaart. Als er nu nog mensen besmet raken die kinderen op school hebben krijg je weer hetzelfde cirkeltje. Dan blijf ik liever nog wat langer dicht.”

De 4-jarige Mara is intussen gelukkig weer van haar klachten af. Daarmee is het gezin nog niet veilig: de quarantaine van de ouders begint pas als het kind 24 uur klachtenvrij is. “Zaterdag mag ik me laten testen,” zegt Van Gool. “Ik hoop dat mijn man en ik dan niet besmet zijn, want je moet er toch niet aan denken dat de hele boel dan weer opnieuw begint.”

Britse variant?

Het is onduidelijk of de kinderen en volwassenen op de Basisschool Oostelijke Eilanden zijn besmet met het ‘klassieke’ coronavirus of met de Engelse variant. De genetische code van het virus wordt in Nederland alleen steekproefsgewijs vastgesteld.

Kinderen die besmet zijn met de Britse variant van het coronavirus dragen waarschijnlijk meer bij aan de virustransmissie dan kinderen die besmet zijn met de ‘klassieke’ variant. Ook ontwikkelen deze kinderen vaker klachten als keelpijn, hoesten en een loopneus, al zijn de symptomen doorgaans milder dan de klachten bij volwassenen. Maar doordat kinderen meer klachten hebben, is de kans groter dat ze het virus verspreiden.

Jop van Kempen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden